Cây Gòn và tuổi thơ
Ngày xưa, cây Gòn già đứng sừng sững giữa khoảng đất trống bên con đường nhựa đã rạn nứt vì nắng mưa, trong xóm ga nhỏ nơi cất giấu cả tuổi thơ của tôi. Nó như một chứng nhân lặng lẽ dõi theo bao đổi thay của cái xóm nghèo. Thân cây to đến mấy người ôm không xuể, lớp vỏ xù xì bạc màu theo năm tháng. Những chiếc rễ già ngoằn ngoèo trồi lên mặt đất như những đường gân nổi lên từ lòng đất cằn cỗi. Tán cây xòe rộng, cành lá vươn xa như đôi cánh khổng lồ, che rợp cả một khoảng trời.
Câu chuyện về cây Gòn bắt đầu từ những năm chiến tranh còn mịt mù khói lửa. Khi ấy, nhiều gia đình tản cư từ vùng bom đạn dắt díu nhau về tá túc trên mảnh đất cạnh đường ray xe lửa. Họ dựng tạm những căn nhà gỗ mái tôn đơn sơ, vách ghép bằng những tấm ván cũ kỹ, chỉ đủ che nắng che mưa qua ngày.
Có lẽ trong một buổi chiều đẹp trời nào đó, người ta tiện tay cắm xuống đất một nhánh Gòn tươi, chỉ mong mai này có chút bóng mát giữa vùng đất cát cháy nắng quanh năm. Không ai ngờ nhánh cây nhỏ bé ấy lại bén rễ, âm thầm hút lấy sinh khí từ mảnh đất khô cằn để lớn lên qua bao mùa mưa nắng. Từ một cành cây mong manh, nó dần trở thành cây cổ thụ nổi bật giữa xóm ga, gắn với biết bao lời đồn đoán và những câu chuyện nửa thực nửa hư của cả vùng quê. Có lẽ ngay cả người trồng nó ngày ấy cũng không ngờ cây Gòn lại trở thành một phần ký ức của cả thị trấn nhỏ.
Rồi chiến tranh qua đi, đất nước yên tiếng súng. Những gia đình năm ấy lần lượt thu xếp trở về quê cũ. Những căn nhà tạm cũng được tháo dỡ mang theo, chỉ còn cây Gòn ở lại giữa khoảng đất trống, lặng lẽ và cô độc như một chiếc bóng cũ không nỡ rời miền đất từng cưu mang con người qua những ngày ly loạn.
Năm tháng dần trôi, bãi đất hoang ngày nào dần trở thành nơi họp chợ của người dân quanh vùng. Ban ngày, tiếng mua bán lao xao vang dưới tán cây, mấy bà bán rau, mấy cô bán cá tranh nhau ngồi nép dưới bóng mát để tránh nắng. Đám trẻ con theo mẹ, theo cô đi chợ thì ríu rít chạy quanh gốc Gòn, nhặt những trái khô nứt vỏ, bóc lớp bông trắng mềm như mây mà nghịch ngợm.
Nhưng cứ mỗi khi hoàng hôn buông xuống, mọi thứ lại đổi khác. Khi ánh nắng cuối ngày vừa tắt, cây Gòn già như bừng tỉnh sau giấc ngủ dài. Chim chóc từ đâu kéo về đậu kín những cành cây đen sẫm. Tiếng cánh đập phành phạch hòa lẫn tiếng gọi nhau vang lên giữa màn đêm, nghe xa vắng và não nề như tiếng than thở của những linh hồn lạc lối. Mỗi lần gió nổi, cả tán cây lại rung lên rì rào như có ai đang ngồi trên cao thì thầm kể lại những câu chuyện rất xưa của một thời nhân gian.
Hồi ấy, con đường làng vẫn chưa có đèn điện, bóng tối càng khiến những đêm trăng non thêm phần huyền hoặc. Cây Gòn hiện lên đen sẫm giữa nền trời âm u, trông như một bóng hình khổng lồ lặng lẽ cúi xuống mặt đất. Lá khô xào xạc trong gió nghe như tiếng chân ai lặng lẽ bám theo sau lưng người đi đường.
Từ đó, trong xóm bắt đầu truyền tai nhau đủ thứ chuyện bán tín bán nghi mang màu sắc huyền hoặc. Người bảo từng thấy bóng trắng ngồi vắt vẻo trên cành cây lúc nửa đêm. Người lại kể rằng mỗi khi trời trở gió, cây Gòn phát ra những âm thanh não nề như tiếng người đàn bà khóc trong đêm khuya vắng. Người lớn nghe chuyện chỉ dửng dưng im lặng, chẳng ai giải thích mà cũng chẳng ai thật lòng phủ nhận. Còn đám trẻ con chúng tôi thì tha hồ thêu dệt thêm đủ điều ly kỳ nào là có ma giữ cây, nào là đêm khuya vẳng lên tiếng ai gọi tên người đi đường. Thế là “cây Gòn xóm ga” dần trở thành nỗi ám ảnh mơ hồ của cả một thời thơ bé.
Mỗi lần đi ngang qua lúc trời tối, đứa nào cũng cắm đầu chạy thật nhanh, tim đập thình thịch, chẳng đứa nào dám ngoái đầu nhìn lại phía sau. Có hôm, cả đám đứng nép bên đường chờ người lớn hoặc một chiếc xe đạp chạy ngang mới dám lật đật chạy theo. Chúng tôi còn mong có chuyến tàu đêm đi qua, để ánh đèn hắt sáng cả đoạn đường, xua bớt cảm giác sợ hãi đang bám chặt trong lòng.
Những đêm khuya, trái Gòn già khô nứt ra, từng cụm bông trắng bay lất phất trong gió, lập lòe dưới ánh trăng mờ như những linh hồn không nơi trú ngụ đang chập chờn tìm đường về cõi cũ. Sợ thì sợ thật, nhưng chính nỗi ám ảnh ấy lại nuôi lớn tuổi thơ chúng tôi bằng một thứ cảm xúc rất lạ vừa hoang mang, vừa mê hoặc. Cây Gòn xóm ga phủ bóng lên những năm tháng nghèo khó, thiếu thốn, nhưng cũng chở đầy trí tưởng tượng và những câu chuyện huyền bí của lũ trẻ miền quê ngày cũ.
Rồi chúng tôi lớn lên. Mỗi đứa trôi dạt một phương trời kẻ Nam, người Bắc, người tha phương tận miền xa, có đứa rời quê sang cả bên kia nước Mỹ, nhiều năm mới một lần trở lại chốn cũ. Nhưng trong sâu thẳm ký ức, cây Gòn già vẫn đứng đó, nghiêng mình dưới ánh trăng, lặng lẽ nhìn những chuyến tàu đêm hú còi lao qua xóm nhỏ, như nhìn tuổi thơ chúng tôi âm thầm trôi mất theo năm tháng.
Nhiều năm sau trở lại quê nhà, tôi bàng hoàng nhận ra khoảng đất năm nào giờ đã đổi khác. Nhà cửa mọc chen chúc, đèn điện sáng choang, chẳng còn dấu vết của bãi đất hoang xưa cũ. Cây Gòn già cũng không còn nữa. Người ta đã đốn bỏ nó để lấy đất xây dựng. Nghe đâu hôm hạ cây, thợ còn phải mời thầy cúng đến làm lễ, bởi ai cũng e ngại cái vẻ linh thiêng, âm u đã phủ quanh nó suốt mấy chục năm trời.
Nhưng tôi biết, với những đứa trẻ từng lớn lên nơi xóm ga nghèo ấy, cây Gòn chưa bao giờ thật sự biến mất. Bởi có những điều, khi rời khỏi mặt đất, lại bén rễ sâu hơn trong ký ức con người. Cây Gòn xóm ga với bóng tối chập chờn, tiếng chim đêm hỗn loạn cùng những cụm bông trắng bay lơ lửng trong gió sẽ mãi là một phần không thể phai mờ của tuổi thơ chúng tôi.
Thỉnh thoảng trở về quê, mỗi lần có dịp đi ngang nơi ấy, tôi lại vô thức mỉm cười, như thấy bóng dáng tuổi thơ mình thấp thoáng dưới tán cây đã không còn nữa, giữa âm vang tiếng tàu xa đang dần chìm sâu vào miền ký ức.
NGÔ MINH CHÍNH.
.jpg)
No comments:
Post a Comment