Monday, November 16, 2026

HUẾ THƯƠNG... HUẾ NHỚ (NGUYỄN TƯỜNG NHUNG)

 


HUẾ THƯƠNG... HUẾ NHỚ


Ngày tôi theo chàng ra Huế, tôi thật bỡ ngỡ và lo sợ. Bỡ ngỡ

vì tôi chưa đến đó bao giờ, lo sợ vì chàng phải đổi ra đơn vị đầu

tuyến lửa. Đó là thời gian chiến tranh đang ở cao điểm. Đơn vị của

chàng lại ở xa thành phố, thỉnh thoảng chàng mới được về nhà ngủ

lại, rồi lại phải tiếp tục đi hành quân.

Trước ngày chàng đổi ra vùng Một, chúng tôi đang ở tại Sài Gòn.

Sau bao nhiêu năm chàng đi đánh trận liên miên mới vừa được ở tại

Sài Gòn hơn nửa năm. Khi đó là thời gian chúng tôi có dịp thật sự

sống bên nhau kể từ khi đám cưới. Hằng ngày chàng đi làm từ sáng

sớm, nhưng chiều được về nhà cùng gia đình nhỏ bé quây quần bên

mâm cơm... Tối chơi đùa với các con, hay ngồi trò chuyện với mẹ của

chàng. Chúng tôi ở chung với bà, vì nhà của bà rộng và bà lại ở một

mình. Vả lại lương của chàng cũng hơi khiêm nhường, nếu phải đi

thuê nhà thời ngân quỹ gia đình chúng tôi sẽ chật vật. Bà rất hiền từ

và thương yêu chúng tôi. Chàng là con trai út trong gia đình, lại ở

đơn vị tác chiến hoài, vì vậy lúc nào bà cũng lo lắng cho chàng. Hôm

chàng về báo tin phải đổi ra vùng Một, cả bà và tôi đều sửng sốt, lo

lắng. Nhưng làm sao được, đời nhà binh mà! Chàng đã lại ra đi sau

hai ngày chàng báo tin. Tôi và các con vẫn ở lại Sài Gòn với bà. Chàng

nói để chàng ra ngoài đó một thời gian sẽ thu xếp khi nào thuận tiện

chàng sẽ đón mẹ con tôi ra sau.

Khoảng hai tháng sau, ngày được thư chàng báo tin là sẽ nhờ

người đưa chúng tôi ra, tôi đã mừng đến độ cả đêm không ngủ được.

Tôi cũng có suy nghĩ đến mẹ chàng khi chúng tôi đi rồi, bà sẽ ở lại

một mình, lòng tôi cũng có phần áy náy. Ngày tôi và các con đến

Huế, chàng bận ở đơn vị không về đón chúng tôi được. Chàng có

nhờ người quen ra phi trường Phú Bài để đón chúng tôi. Người bạn

đưa chúng tôi về một căn nhà gạch khá xinh xắn, ở bên này cầu

Trường Tiền.

Vừa vào đến sân là tôi đã thích ngay căn nhà đó, vì chung quanh

nhà đều có cây, tuy lúc đó đã vào Đông cho nên chưa có hoa. Tôi

cũng nhận biết là những cây này sẽ có hoa nở vào mùa Xuân, và đặc

biệt nhất là từ cửa sổ, góc của căn phòng ngủ chính của chúng tôi, có

một cây giống cây xoan, mà sau này tôi được biết nó tên là cây Sầu

Đông. Tôi rất thích cây này, có lẽ vì mùa Đông nó rụng hết lá, trông

rất tội nghiệp. Điều lạ là trước khi vào Đông, ở mùa Hè cây có hoa

rất đẹp, hoa màu trắng nhạt và nhỏ, lá trông mềm mại và khi sang

Thu, lá bắt đầu đổi màu vàng úa. Sau khi người bạn đón chúng tôi

từ giã, tôi nói vài lời cảm ơn và tiễn anh ra cổng. Tôi định vào phòng

ngủ nghỉ ngơi một lúc rồi mới thu dọn nhà cửa, nhưng căn nhà quá

xinh xắn và như có một cái gì mơ hồ lôi cuốn tôi nên tôi không muốn

phí thì giờ để nghỉ! Tôi đi một vòng nhìn ngắm chung quanh vườn,

rồi đi từ căn buồng này qua căn buồng khác. Căn nhà có tất cả ba

phòng ngủ và một phòng khách ăn thông qua phòng ăn. Bước xuống

bậc thềm có thêm căn phòng đọc sách, phòng này có cửa kính thật

lớn, nhìn ra phía sau vườn là một bãi đất còn trống, chỉ có vài cây

hoa đại cũng khá lớn. Phòng này nhờ cửa kính lớn nên đứng ở đây

ta có thể thả tầm mắt nhìn bao quát ra cảnh vật bên ngoài. Trong nhà

tuy đồ đạc đơn sơ, những cũng tạm đủ dùng.

Cái tâm trạng tôi được ở gần chàng và có được một chỗ ở riêng,

trang hoàng theo ý thích của mình, đã làm tôi quá sung sướng và

tạm quên đi những âu lo về chiến trận. Sau ít ngày đến Huế, chị Lài,

người giúp việc cho gia đình chúng tôi đã phụ sắp đặt đồ đạc trong

nhà. Riêng đồ nhà bếp tôi đã mang theo, nhờ vậy chúng tôi không

phải mua sắm gì thêm nữa.

Ngay ngày hôm sau, người bạn đón chúng tôi ở phi trường đã

trở lại và đem theo cho chúng tôi thức ăn, gạo, nước mắm, một ít thịt

và cá, cùng những vật dụng linh tinh khác. Nhờ vậy, chúng tôi chưa

cần phải đi chợ. Anh ngỏ ý đưa chúng tôi đi một vòng thành phố và

chợ Đông Ba. Tôi ngỏ lời cảm ơn anh, và hẹn anh một dịp khác. Tôi

muốn ở nhà để lo kê lại tủ giường, treo màn cửa, quét dọn cho sạch

sẽ. Vì tôi biết trong vài ngày sắp đến, thế nào chàng cũng được phép

về thăm tôi. Nhờ công việc bận rộn, cho nên lòng náo nức mong được

gặp lại chàng cũng giúp tôi bớt nôn nóng. Tôi nghĩ lại và cảm thông

với tất cả chị em bạn gái cùng lứa tuổi của tôi lúc bấy giờ. Nếu có

chồng trong quân đội đi chiến đấu quanh năm, thỉnh thoảng mới

được về phép vài ngày, thời gian đó là những giờ phút thật quý báu.

Lòng thương nhớ, âu lo của các bà vợ trẻ thời chinh chiến, thật không

sao nói lên hết được! Cho nên, so sánh với hoàn cảnh riêng, tôi lúc

bấy giờ thật hạnh phúc. Tôi biết tuy chàng không thể ở nhà mỗi đêm

với tôi như ý tôi mong muốn, nhưng ít ra chàng không phải đi biền

biệt như thời gian trước đó.

Mọi việc sắp đặt trong nhà vừa xong. Ngày thứ ba, sau khi đến

Huế, tôi như có linh tính, lòng cứ nôn nao, đi ra lại đi vào. Tôi xuống

bếp lấy hũ mắm cá sặc mà mẹ của chàng bắt tôi phải đem theo. Bà

nói: “Chồng con ưa ăn mắm kho lắm, cứ đem theo rồi nấu cho nó

ăn.” Tôi bắt đầu sửa soạn mọi thứ để nấu. Tuy không đủ gia vị để

cho vào mắm như bà dặn, nhưng chừng hơn một tiếng đồng hồ sau,

mọi thứ cũng đã xong. Tôi định để mắm cho nguội, rồi sẽ cất vào tủ

lạnh để dành, đợi hôm nào chàng về sẽ lấy ra đãi chàng. Tôi kho thịt

và nhờ chị Lài cho các con tôi ăn cơm chiều. Tôi vào phòng đọc sách,

tìm một chiếc ghế ngồi xuống, hờ hững lấy cuốn sách đang xem dở,

định đọc tiếp, nhưng chỉ liếc qua mà đọc không nổi một dòng, lòng

nôn nóng mong được gặp mặt chàng, được chàng ôm trong tay, được

chàng ve vuốt, được nói với chàng sự nhớ nhung, được nũng nịu tâm

sự cùng chàng, tất cả những tình cảm dịu ngọt đó giờ đã dâng lên tới

tận cùng hạnh phúc lứa đôi. Nếu tôi biết hiện giờ chàng đang ở đâu,

thì dù có hiểm nguy đến tính mạng tôi, hay là phải chết ngay sau khi

được gặp lại chàng, tôi cũng sẵn lòng lặn lội tìm đến. Nhìn vào

những dòng chữ trong cuốn truyện đang ở trước mắt, mà sao tôi

chẳng thấy gì cả, chỉ toàn thấy hình ảnh chàng, tiếng nói của chàng,

gương mặt khắc khổ, vẻ hiên ngang của chàng. Tôi vơ vẩn ôn lại dĩ

vãng của hơn mười năm về trước, khi chúng tôi mới gặp nhau rồi

yêu nhau. Thời gian đó, chàng đã đưa tôi đi chơi rất nhiều nơi.

Chúng tôi cũng thích phong cảnh thiên nhiên nên hay đi vào những

vườn trái cây. Tôi đã được ăn những chùm chôm chôm chín mọng,

những trái bưởi múi to, tép bưởi giòn và ngọt lịm. Tôi cũng thích

ngửi mùi hoa cau, hoa bưởi. Vườn măng cụt rậm rạp và đầy trái trĩu

nặng cành. Trong khung cảnh nên thơ đó, một buổi trưa cuối Hè,

nắng trong vắt, trời xanh không một gợn mây, chàng đã ôm hôn tôi

dưới rặng cây măng cụt. Chiếc hôn đó đã làm tôi ngây ngất say mê.

Tôi biết bắt đầu từ nụ hôn đó, tôi không bao giờ rời xa chàng được

nữa. Sau đám cưới chàng lại đi hành quân liên miên. Vài ba tháng

chàng mới được về phép ít ngày. Tôi cứ phải sống trong nỗi nhớ

chàng như vậy khá lâu. Cũng may hơn nửa năm sau đó, tôi có thai

đứa con đầu lòng, đứa con của tình yêu, của thương nhớ, của hạnh

phúc. Rồi Tuệ ra đời. Nó rất giống cha ở cặp mắt, cặp mắt to và đen.

Đôi hàng mi rậm, cong vút như con gái. Chỉ có nước da thì trắng

hồng giống tôi, không đen như bố.

Ngày Tuệ ra đời, rất may, đúng lúc chàng đang nghỉ phép.

Chàng đã đưa tôi đến nhà thương để sinh. Chàng chưa có ý niệm gì

về trẻ con. Lúc tôi chuyển bụng vào sáng sớm, tôi đánh thức chàng

dậy. Thấy tôi đau, chàng dỗ dành và hỏi tôi có cần uống thuốc gì

không. Tôi đang đau cũng phải bật cười. Tôi bảo chàng không cần

uống thuốc gì cả, chỉ khi nào đứa con chào đời thì tôi sẽ hết đau ngay.

Tôi giục chàng thay áo quần mau mau, vì chỗ chúng tôi ở cách xa Sài

Gòn vài chục cây số. Chàng bảo tôi: “Ráng đợi nhé, đừng sanh vội.

Em mà sanh bây giờ thì anh chẳng biết làm gì đâu nhé!”

Tôi mỉm cười một mình. Thấm thoắt đã hơn mười năm qua.

Mười năm nhưng tình tôi với chàng ngày càng mặn nồng hơn.

Có tiếng động cửa mạnh làm tôi giật mình. Tôi vội đứng dậy,

chắc chị Lài đưa các con tôi đi chơi đã trở về. Vừa bước ra phòng

khách, tim tôi như ngừng đập. Chàng đã bất ngờ trở về. Chàng đang

ở đó, chàng của tôi. Tôi khựng lại, không bước thêm được bước nào.

Chàng dang rộng hai cánh tay rắn chắc chạy lại ôm chặt lấy tôi, tôi

đã nằm gọn trong vòng tay của chàng. Tôi chưa kịp thốt lên lời nào,

chàng đã khóa miệng tôi bằng nụ hôn tưởng chừng như bất tận. Tôi

ngây ngất, bàng hoàng say đắm, hưởng trọn vẹn tình yêu thương của

chàng. Tôi chẳng nhớ nụ hôn đó kéo dài bao lâu... Khi chàng buông

tôi ra, toàn thân như bay bổng, lâng lâng như vừa nhấp chút rượu

nồng. Chàng dìu tôi ngồi xuống chiếc ghế xa-lông gần đó. Tôi vẫn

chưa nói được câu nào với chàng và chàng cũng chẳng nói gì với tôi.

Khoảng yên lặng ngắn ngủi đó tôi cảm nhận như mọi thứ đều dừng

lại, mây ngừng bay, gió ngừng thổi, chỉ có tiếng đập nhẹ của trái tim

tôi, để tôi được hưởng trọn những giây phút nhớ, thương chàng sau

nhiều ngày xa cách. Chợt chàng lên tiếng, “Nhớ em quá!” Chỉ mấy

lời, mà cả người tôi, một cảm giác như luồng điện chạy khắp thân

thể. Chàng bẹo má tôi rồi hỏi: “Các con đâu rồi?” Đến lúc đó tôi mới

chợt thấy đôi giày bốt-đờ-sô vẫn còn nơi chân chàng, dính đầy bùn

đất và bộ đồ trận chàng đang mặc cũng phủ lớp bụi dày. Tôi cúi

xuống định cởi giày cho chàng, nhưng chàng tự làm lấy. Chàng đi

một vòng quanh nhà và khen tôi sắp đặt nhà cửa thật đẹp. Tôi giục

chàng đi tắm thay áo quần cho thoải mái. Chàng đòi tôi vào tắm

chung. Tôi nhất định từ chối. Mặc dù chúng tôi đã có hai đứa con,

tuy vậy tôi chưa bao giờ thay áo quần trước mặt chàng.

Trong lúc chàng đang tắm, các con tôi đã ùa vào. Chúng nói đi

chơi vui lắm. Chị Lài đã dẫn chúng ra chơi ngoài khoảng đất trống

bên kia vườn, để chúng tha hồ chạy nhảy. Vì từ khi lớn lên ở nhà của

bà nội chúng, tuy tiện nghi, nhưng không có vườn hay sân rộng cho

chúng chơi. Tôi bảo: “Các con rửa tay, rửa mặt cho sạch, rồi vào chào

ba, ba mới về đó!” Tuệ lên tiếng:

- Ba về à? Ba có đem súng về theo không? Con muốn súng của

ba, con đi bắn chim.

Tôi mắng át:

- Không được chơi súng đâu nhé, con chỉ được bắn súng cao su

thôi. Súng đó là súng thật, chỉ có ba mới được sử dụng mà thôi.

Các con tôi, tuy đang tuổi nghịch phá, nhưng chúng rất ngoan và

dễ bảo. Khi chàng vừa tắm xong, tôi đã dọn bàn ăn đầy đủ. Tôi thật

không uổng công nấu nồi mắm kho. Tôi lấy cái khăn bàn trắng tinh,

có thêu rồng nổi ra trải trên bàn ăn. Cái khăn mà nhóm bạn thân của

tôi đã tặng hôm tụi nó thết đãi để tiễn chân tôi theo chồng ra ngoài

quan ải. Tôi không hiểu sao các bạn lại tặng tôi chiếc khăn trải bàn,

vì nó chẳng mang một ý nghĩa nào cho việc tôi theo chàng. Hay là

các bạn tôi cầu chúc để chàng có thể về ăn cơm với tôi mỗi bữa. Tôi

hay than thở với các bạn mười năm chung sống mà các bữa cơm được

ăn cùng chàng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Dù sao tôi cũng cám ơn

các bạn. Chiếc khăn trắng toát, làm nổi bật chén ăn cơm, và dĩa lót

màu trắng xanh có hình rồng năm móng. Thứ chén dĩa thời xưa của

các vua chúa dùng. Khi tôi lấy chồng, mẹ tôi đã cho tôi làm quà cưới.

Bà nói có mười cái chén ăn cơm, nhưng đã bị vỡ mất ba cái; chén này

rất quý, vì là chén của bà nội tôi để lại. Bà tôi người làng Hương Thủy

gần Huế. Bà lấy ông nội, người Hội An - Quảng Nam. Ông bà dời ra

Bắc lập nghiệp. Bà tôi đã mất nhưng tôi vẫn nhớ giọng Huế của Bà.

Giọng bà khi nói âm thanh lên xuống như hát, nghe thật lạ tai. Thuở

bé tôi có hỏi bà: “Sao giọng của bà không giống giọng nói của mẹ

cháu, hay cô Bảy, hay của các bác trong nhà, và cháu nghe bà nói

thấy lạ lắm.” Bà cười, lộ hai hàm răng đen nhánh và đều đặn. Bà cốc

nhẹ lên đầu tôi, rồi bà trả lời: “Bà nói giọng Huế đó, vì bà không phải

là người ở đây.” Người ở đây có nghĩa là người Bắc. Tôi đã thích

nghe giọng Huế từ đó. Tôi không quen ai là người Huế cả. Bây giờ

tôi đã có cơ may, đang sống trên đất thần kinh. Rồi đây tôi sẽ có dịp

được quen với các bạn người Huế.

Chàng bước ra từ phòng tắm và nói ngay: “Anh ngửi như thấy

có mùi mắm.” Chàng vừa nói vừa hít hít cái mũi. Tôi cười đáp:

“Gớm, sao mũi anh thính thế, đúng là mắm, lại là mắm kho và rau

đấy nhé. Tôi còn ghẹo chàng: “Chắc là tại nhờ anh ngửi thấy mùi

mắm kho, cho nên mới chịu về thăm em, phải không? Nếu anh không

về hôm nay, chắc là em phải lên Bộ Tư Lệnh, xin yết kiến ông tướng

tư lệnh của anh để xin cho anh về phép, vì em nhớ anh quá rồi, lại sợ

nồi mắm để lâu sẽ bị hư.”

Chúng tôi đã có một bữa ăn thật ngon, thật vui. Tôi thật hạnh

phúc và sung sướng. Trong bữa ăn, chàng ép tôi uống với chàng chút

rượu chát. Tôi không biết uống rượu, vì vậy, chỉ vài hớp đã làm cho

mặt tôi hồng lên. Chàng nói chàng thích nhìn thấy mặt tôi đỏ hồng

như thế, nhìn tôi càng đẹp thêm. Sau khi các con đã ngủ yên, chàng

đòi bế tôi vào phòng. Thân tôi quyện chặt vào chàng, môi gắn vào

môi, cơn say tình quay cuồng rạo rực nóng bỏng, cả hai đưa nhau lên

tuyệt đỉnh của ái ân, của tình yêu, của nhớ mong.

Ba ngày nghỉ phép qua nhanh. Trong những ngày chàng ở nhà,

chàng đã đưa tôi và các con đi thăm phong cảnh của Huế. Trước tiên,

chúng tôi viếng cảnh Chùa Thiên Mụ. Đường lên chùa qua hơn hai

chục tam cấp xây bằng gạch, lối đi thẳng vào chánh điện, hai bên

đường trồng nhiều hàng thông thẳng tắp, xanh mướt được cắt tỉa

gọn gàng, và nhiều loài cây hoa khác nhau. Một cái tháp chuông to

cao nhiều từng, sừng sững giữa trời. Tiếng tụng kinh từ trong vọng

ra đều đều nhịp theo tiếng mõ, thi thoảng gióng chuông. Mùi khói

hương bay tỏa, thơm ngào ngạt. Ngoài sân vài bầy chim vui đùa tắm

nắng, chiêm chiếp kêu lên tiếng gọi nhau. Thật là một cảnh êm đềm,

bình an. Tâm hồn tôi lắng đọng, tạm quên đi mọi sự lo âu của thời

chiến loạn. Chúng tôi cởi bỏ giày ngoài cửa, đi vào chánh điện, thắp

hương lễ Phật.

Rời chùa vừa xuống hết bậc tam cấp đã có mấy bà già mời mua

quạt, những thân hình gầy gò, khẳng khiu, lưng còng, cặp mắt lem

nhem. Lòng tôi nhúm lên một nỗi xót thương. Tôi chỉ xin bà một cái

rồi tặng bà một món tiền. Trước cửa chùa, dòng sông Hương nước

xanh êm đềm xuôi chảy, hiền hòa.

Trời cũng đã gần ngọ, chúng tôi đi ngược trở lại về thành phố.

Qua chợ Đông Ba, xuống vùng Gia Hội. Chàng ngừng lại ở Vỹ Dạ,

ghé vào quán ngay bên đường thấy tấm bảng nhỏ, viết nguệch ngoạc

“Bánh Bèo, Bún Bò”. Quán nhỏ, bàn ghế mộc mạc, thô sơ. Chàng thấy

tôi có vẻ ngần ngại, vội lên tiếng:

- Nhìn vậy chứ bún bò, bánh bèo ở đây ngon lắm!

Mấy đứa con chúng tôi kêu đói. Chỉ một loáng, chủ quán đã

mang lên mấy dĩa những chiếc bánh nhỏ tròn và mỏng được phủ lên

một lớp tôm giã dập, màu hồng tươi, vài miếng tóp mỡ vàng ươm,

vài lát ớt xanh thái mỏng, rưới lên nước mắm đã pha. Vừa gắp bỏ

vào miệng, thịt tôm bùi, chiếc bánh mát miệng, thêm miếng tóp mỡ

béo ngậy, tất cả những thứ đó quyện chung lại với nước chấm vừa

ngọt, chút cay cay. Tôi nghĩ không có món ăn nào hòa hợp hơn như

thế. Bà chủ quán thấy chúng tôi có vẻ ăn rất ngon, vội lên tiếng:

- Tôm tươi mới từ Thuận An lên sáng nay!

Và nói thêm về cách pha nước chấm của bánh bèo, - nước mắm

phải pha bằng nước luộc tôm và phải hơi ngọt.

Vừa ăn xong dĩa bánh bèo, bà chủ quán bưng ra một tô bún bò

đang bốc hơi nóng. Nhìn tô bún nước sóng sánh, nổi váng ớt đỏ au,

chiếc sú giò xinh xắn, nằm trên những miếng thịt bò thái mỏng

phẳng phiu, chung quanh tô vài miếng gân vừa chín tới giòn sần sật.

Vài cọng hành xanh chẻ nhỏ quăn queo, nằm rải rác khắp tô. Cọng

bún to rất mềm mại. Tôi ăn một hơi hết tô bún. Chất ớt hơi cay làm

tôi xuýt xoa. Tuy bụng đã no, nhưng vẫn còn thèm, tôi bảo chàng:

- Anh phải đưa em xuống đây ăn nữa đó!

Đó là tô bún bò đầu tiên tôi ăn, và danh từ bún bò Huế tôi mới

nghe thấy lần đầu.

Rời quán ăn, chàng đưa tôi ra hướng biển Thuận An. Đường ra

biển vắng người, gió từ hai bên ruộng thổi lên làm tôi cảm thấy hơi

lạnh. Tôi ngồi xích lại gần chàng hơn để tìm hơi ấm từ người chàng

tỏa ra. Đang vui, tôi chợt nghĩ đến lúc phải xa chàng, lòng bỗng quặn

đau, và tự nhiên muốn khóc. Tôi phải cố nén lại, không để nước mắt

nhỏ xuống vì tôi sợ chàng buồn, rồi lo lắng cho tôi, ra đi không yên

lòng. Tôi suy nghĩ về chiến tranh. Rồi tự hỏi tại sao đất nước mình,

cảnh đẹp và hiền hòa như thế này mà lại chém giết lẫn nhau. Chia

đôi đất nước đã là một sự đau buồn rồi, tại sao họ còn gây hấn để

phía bên mình phải chống đỡ giữ vững phần đất mình. Tôi ghét

chiến tranh, tôi sợ chém giết. Chiến tranh đã làm mất đi bao nhiêu là

nhân tài của đất nước, đã làm cho bao nhiêu gia đình phải chia ly.

Bao vành khăn tang của người vợ trẻ, bao đau thương cho bầy trẻ

không cha. Phận đàn bà, tôi chẳng biết làm gì hơn được, chỉ biết cầu

Trời, Phật.

- Em có lạnh không?

Tiếng chàng hỏi làm tôi bừng tỉnh, cắt đứt dòng suy nghĩ.

Xe vừa đến bên này bờ, chàng ngừng xe lại. Nếu muốn ra tới

biển, phải đi qua chiếc phà, mà giờ này không thấy chiếc phà đâu cả.

Vả lại, gió lạnh, tôi cũng không muốn đi xa hơn nữa. Chàng hẹn tôi,

lần sau về phép vào mùa Hè, sẽ đưa mẹ con chúng tôi ra tắm biển.

Ngày chàng trở lại đơn vị, tôi cố không khóc và làm ra vui để

chàng đi được yên lòng. Chiếc xe chở chàng vừa ra khỏi cổng nhà,

tôi quay vội vào trong phòng ngủ và cứ để mặc cho nước mắt thi

nhau chảy. Tôi không cần kềm giữ nữa. Tôi ôm chặt chiếc gối trong

lòng. Mùi da thịt của chàng còn phảng phất quanh đây. Bộ quần áo

ngủ chàng đã mặc trong những ngày vừa qua còn quyện chặt hơi

hướm của chàng. Bữa cơm tối sau khi chàng ra đi, tôi không thể nào

ăn được. Tôi đi ngủ sớm, cố dỗ giấc ngủ cho đỡ nhức đầu. Sau cơn

khóc kéo dài, đầu tôi nặng trĩu, cả người như lên cơn sốt nặng, nhưng

trằn trọc mãi, nhìn đồng hồ đã gần ba giờ sáng. Các con tôi đã ngủ

say. Tôi thiếp đi lúc nào không biết.

Mọi sinh hoạt cũng trở lại bình thường. Riêng sự nhớ thương

chàng không bao giờ vơi. Hàng ngày, tôi đưa các con đến trường học,

và bắt đầu đi thăm người anh họ. Anh ở Huế đã lâu, anh chị rất đông

con. Anh chị có cửa hàng tạp hóa buôn bán cũng đủ sống. Chị người

Huế, giọng nói chị rất nhỏ nhẹ. Anh thì nói giọng Quảng, nghe hơi

nặng. Khi nói chuyện với anh, đôi khi tôi phải chú ý nghe mới hiểu

anh nói gì. Tôi không nhớ tôi đã gặp anh hồi tôi còn nhỏ, nhưng anh

nói đã gặp tôi tại Hà Nội, khi anh ra ngoài đó buôn bán. Chúng tôi

nhắc đến những người họ hàng sống ở Hội An. Tôi hẹn anh chị sẽ về

thăm tổ đường và bà con họ hàng. Chị sinh trưởng tại Huế, vì vậy

chị quen rất nhiều. Chị giới thiệu để tôi được làm quen với bạn bè bà

con bên chị. Ngay lần gặp gỡ đầu tiên tôi thấy là phần đông các chị

Huế đều đẹp, đặc biệt là cặp mắt to và mơ màng. Tôi mê giọng nói

líu lo của các chị. Các chị rất dễ thương, nội trợ thật khéo. Các chị

làm bánh mứt, làm tré, làm giò Huế... Nói chung phần đông các món

ăn đều làm lấy ở nhà, ít khi mua ở ngoài, không như khi tôi còn ở

miền Nam, phần lớn đều đi ăn ở tiệm, hay mua thức ăn bán sẵn. Các

chị đã dạy tôi làm các loại bánh, nấu những món ăn Huế thật đặc

biệt. Nhờ vậy thời gian trôi đi mau chóng. Cứ mỗi lần học được món

nào, tôi cũng tự bảo để đợi chàng về, tôi sẽ trổ tài khéo léo làm cho

chàng thưởng thức. Nhưng những lần về phép nào của chàng cũng

quá ngắn, và chàng chẳng bao giờ báo trước cho tôi biết cả. Khi chàng

về đến nhà, thời nhất định không cho tôi làm gì hết. Chàng nói thì

giờ của tôi dành cho chàng quý báu lắm, nên chàng đưa tôi đi chơi,

rồi tiện đâu ăn đó.

Nhờ vậy tôi cũng biết được khá nhiều tiệm ăn khác nhau. Một

lần, chàng đưa tôi đi ăn bánh khoái trong Thành Nội. Khi chúng tôi

đến khoảng bốn giờ chiều, quán chưa có ai, và tôi thấy chẳng có củi

lửa gì cả, chỉ có vài cái lò than để ngay trước quán còn lạnh ngắt.

Trong nhà có ba cái bàn gỗ cũ, mỗi bàn có vài chiếc ghế đẩu cũng đã

cũ... Thế mà chàng quảng cáo với tôi ở đây bánh có tiếng. Tôi chưa

biết bánh khoái ra sao. Hỏi chàng, chàng chỉ cười bảo tôi: “Em cứ tin

ở anh, ngon lắm, em ăn một lại đòi ăn hai ba cho mà xem.” Thôi, tôi

tự nhủ cứ việc tin lời chàng nói. Độ vài phút sau mới có một bà còn

trẻ vén màn bước ra. Thoạt nhìn tôi đã bị ngay vẻ đẹp của bà thu hút.

Mắt bà đen và to nhìn chúng tôi, tỏ vẻ như xin lỗi. Bà mời chúng tôi

ngồi và nói:

- Tôi mải ở mé sau cho nên không biết ông bà vào.

Giọng bà cất lên thật nhẹ nhàng thanh thoát, giọng Huế mà tôi

đã mê từ lâu. Tôi nhìn bà kỹ hơn, tóc bà bới cao sau gáy để lộ nước

da trắng ngần, cặp mắt to và đen, chiếc mũi thon nhỏ nằm trên khuôn

mặt bầu bĩnh, hai má đỏ hồng, vài sợi tóc lòa xòa trước trán. Hình

như bà vừa ở trong bếp đi ra. Bà mặc áo dài, chiếc áo màu tím đậm

đã phai màu. Tôi đã nhìn bà sững sờ. Tôi chợt có ý nghĩ có lẽ cách

nhìn thẳng vào mặt bà của tôi đã làm bà hơi e thẹn. Bà độ khoảng

ngoài ba mươi, và sau này tôi được biết bà 36 tuổi. Tôi ít thấy được

một vẻ đẹp hoàn toàn và một dáng cao sang như bà vậy. Bà hơi

nghiêng đầu như có ý chào chúng tôi, rồi bà lại trở vào trong. Khi trở

ra bà cắp một cái thau trong đựng thịt ba rọi và thịt chim bằm nhuyễn

đã viên thành từng viên nhỏ và tròn. Tay kia bà xách một thùng trong

đựng bột có màu vàng nghệ, chất bột được pha trộn hơi sền sệt, bà

nhẹ nhàng để xuống trên cái bàn nhỏ kê ngay ngoài mái hiên trước

cửa. Cái bàn hẹp và dài đã có sẵn ba cái lò than trên có ba cái chảo

(quánh) dày và nhỏ. Bà lại trở vào bên trong, bê ra một rổ tôm tươi,

đã được cắt xén gọn gàng, nằm xếp lớp. Các chú tôm đang chờ đợi

tới lượt mình để nhờ bàn tay khéo léo của bà chủ quán nhuộm mình

đổi sang màu hồng thắm. Bà lấy quạt, quạt lò than rồi bắt đầu đổ

bánh. Bà lặng lẽ làm việc một mình, không có ai giúp. Bà ít nói, bước

đi nhẹ nhàng. Ngoài tiếng reo của mỡ trong chảo nóng, chung quanh

thật yên tịnh.

Tự nhiên tôi thấy thương và có cảm tình nhiều với bà. Tôi có ý

định sẽ tìm hiểu về bà. Bà sống có hạnh phúc hay không? Chồng bà

là ai và chắc bà phải có một tình yêu đẹp lắm, như vậy bà mới chịu

sống trong cảnh nghèo như thế. Căn nhà lợp ngói nhưng quá cũ,

nhiều miếng ngói đã bể ở mé trước, rêu phủ cũng nhiều. Bên trong

nhà, phòng ngoài dùng làm chỗ cho khách hàng ngồi ăn, cách biệt

với phòng trong là một cái cửa nhỏ, không có cánh cửa, chỉ che bằng

một tấm màn bằng vải hoa màu xanh đã cũ. Nhìn qua tấm màn, tôi

thấy ở bên trong tối om và ẩm thấp. Tôi đoán đó là phòng ngủ, và có

bếp ở mé sau.

Mải suy nghĩ về hoàn cảnh của bà, tôi tạm quên đi cơn đói.

Khoảng nửa giờ sau, tôi đã ngửi thấy mùi thơm của bánh. Tiếng mỡ

trong chảo nóng vang lên tiếng xèo thật lớn, khi bà đổ bột vào, bà

nhẹ nhàng xếp từng miếng thịt chim, rồi đến tôm. Các cô cậu tôm

đang co quắp nằm trên tấm thảm màu vàng, thảm làm bằng bột, càng

làm nổi bật màu đỏ hồng của các chú nhà tôm. Khi chiếc bánh đã đến

độ chín giòn, bà múc một muỗng trứng gà đã đánh nhuyễn rưới vào

chung quanh chảo, thế là chiếc bánh đã hoàn thành. Bà xếp chiếc

bánh lại làm hai, bỏ ra dĩa.

Chiếc bánh bốc hơi khói, cộng thêm mùi thơm và màu vàng đậm

của bánh. Tôi nghĩ không ai có thể từ chối ăn chiếc bánh như thế.

Tương để chấm với bánh cũng cầu kỳ không kém.

Tương phải là tương Cự Đà, đậu phộng tươi luộc chín đem xay

nhuyễn, gan heo xào với tỏi bằm nhỏ, ớt bột tao với mỡ. Tất cả các

thứ đó đem trộn chung lại với nhau, đã cho chúng ta một thứ nước

chấm tuyệt hảo. Kèm theo với bánh là dĩa rau diếp non, lá mỏng như

lụa màu xanh nõn chuối, các loại rau thơm với trái ớt xanh, vài miếng

trái vả, vài lát khế chua, và vài miếng tỏi sống.

Khi ăn, ta bẻ tung miếng bánh, cuốn vào trong rau, chấm xuống

chén nước tương cho ngập, bỏ vào miệng nhai rồi cắn một chút tỏi,

chút ớt xanh. Vị béo ngậy của bánh quyện vào tương, vị chua của

khế, vị cay của ớt và nồng của tỏi cùng vị hơi chát của trái vả. Tôi

thiết tưởng không thể có món ăn nào ngon hơn và thắm thiết hơn

như thế.

Phải chứng kiến từ khi bắt đầu sửa soạn vật liệu để làm bánh,

quạt lò, mọi cử động nhịp nhàng của bà chủ quán mới thấy món ăn

này quả công phu và tỉ mỉ. Chàng thấy tôi ăn ngon lành, ăn hết hai

cái một lúc, nên mỉm cười như trêu chọc và nói:

- Đáng công đợi lâu, phải không cưng? Chàng nói tiếp, Rồi đây

chắc anh phải đưa em đi ăn bánh ở đây mỗi ngày! Em có vẻ mê bà

chủ rồi đó!

Tôi chợt buồn vì ngày mai chàng đã trở ra đơn vị, và ngày chàng

về phép thì không biết đến bao giờ, nói chi đến chuyện mỗi ngày đưa

tôi đến đây. Tôi cố giấu nét buồn để chàng khỏi bận tâm và lo lắng

cho tôi. Tôi nhìn chàng và nói:

- Không biết đã có bao nhiêu vương tôn công tử đến đây trồng

cây si bà chủ quán, ai cũng được, nhưng miễn là không phải anh của

em là tốt rồi.

Chàng nhìn tôi âu yếm, và khẽ nắm nhẹ bàn tay tôi trong tay

chàng, rồi nói:

- Dù có tiên hiện xuống cũng chẳng bằng Huyền của anh đâu.

Hơi ấm từ bàn tay chàng truyền qua như có luồng điện chạy khắp

thân thể tôi. Mặt tôi ửng đỏ. Tôi thật sự rung động như khi chàng

cho tôi nụ hôn đầu tiên, cách nay đã mười năm.

Chúng tôi từ giã bà chủ quán, và hẹn bà sẽ trở lại.

Thấm thoắt chúng tôi đã ở Huế trên bốn năm. Tôi tham gia vào

Hội Bảo Trợ Gia Đình Binh Sĩ, nhờ đó tôi có dịp được quen biết rất

nhiều phu nhân của các anh trong quân đội. Chúng tôi đi an ủi

những gia đình kém may mắn, có thân nhân tử trận. Ngoài những

sinh hoạt chung, chúng tôi có một nhóm thay phiên nhau để dạy lẫn

cho nhau những món bánh, những thức ăn, cách đan áo len. Ngày

rằm và mồng một, tôi và vài chị em đi chùa dâng hương lễ Phật, cầu

xin cho các anh được bình an. Ngoài những cảnh chùa nhỏ nằm xa

thành phố, những ngôi chùa nghèo, vì mất an ninh không có nhiều

Phật tử thăm viếng, chúng tôi đem theo gạo và tiền để cúng dường.

Tôi thích những bữa cơm chay thanh đạm mà ôn và thầy cho chúng

tôi dùng. Buổi cơm nấu bằng gạo đỏ ăn với đu đủ xanh hái ở ngoài

vườn, nấu với chao hoặc trái su su lấy ở ngoài giàn xào với vài cọng

nấm mèo, và vài sợi bún tàu, nhưng sao ăn ngon thế!

Mùa Hè tôi hay rủ các chị bạn, có con cùng lứa tuổi với các con

tôi, đem chúng đi chơi ngoài ruộng dưa hấu, hay đi tắm biển Thuận

An. Có lần chúng tôi đi thuyền từ bên Gia Hội đi qua sông, sang bên

cồn Hến. Bắp ở cồn rất ngọt và dẻo, đi sâu vào trong làng, chúng tôi

hỏi chủ vườn để mua bắp, rồi nhờ họ luộc tại chỗ. Mùi bắp chín bay

tỏa khắp chung quanh, một mùi thơm nhẹ nhàng, mùi thơm đồng

nội.

Mùa Hè của Huế có rất nhiều thức ăn đặc biệt. Những hột sen to

tròn và chắc, bày bán hàng ngoài cửa chợ Đông Ba, mua về lột vỏ,

lấy tim, rồi bỏ vào nồi cho chút nước, nấu lửa nhỏ, thêm đường cát

trắng. Chạy xuống Gia Hội vào vườn mua nhãn, thứ nhãn mà người

bà con của chị bạn tôi đã hứa bán cho chúng tôi cả cây. Nhà ông có

hơn mười cây nhãn, nhưng chỉ có hai cây thật đặc biệt, trái nhãn cơm

dày, hột nhỏ rất ngọt và thơm. Năm nào ông cũng dành cho chúng

tôi cả cây. Có sen và nhãn rồi, chúng tôi làm món hạt sen lồng trong

lòng nhãn, chất bùi của sen cộng với chất ngọt và giòn của nhãn, chút

nước đường đổ lên. Dọn trong chén Giang Tây mỏng, trắng xanh,

không có món tráng miệng nào đầy đủ hương vị ngọt bùi và sang cả

hơn nữa.

Nói về phong cảnh và thức ăn của Huế thì còn nhiều nhiều nữa.

Thời gian chúng tôi ở Huế chỉ được gần năm năm. Tuy tôi không

sinh ra ở Huế, nhưng cơ may đã cho tôi được sống ở quê của bà nội

tôi, và đã cho tôi những kỷ niệm đẹp. Tình người đẹp, một thứ tình

sâu đậm, thương yêu nhau, giúp đỡ nhau về mọi mặt, như một đại

gia đình. Tôi đã mang theo tất cả những tình cảm đó trong suốt cuộc

hành trình của đời mình.

Ngày tôi phải rời Huế để theo chàng chuyển về miền Nam, bữa

tiệc do các chị em tiễn đưa tôi thật cảm động. Mắt chị nào cũng đỏ

hoe, riêng tôi đã nghẹn ngào, chẳng nói được lời nào. Rời xa Huế, tôi

đã đem theo thương nhớ và đem theo cả những món ăn ngon của

Huế khi chúng tôi sống ở miền đồng bằng sông Cửu Long. Riêng con

gái nhỏ của tôi giọng nói đặc sệt của miền sông Hương núi Ngự. Ở

miền Nam, mà chúng đòi ăn món canh cá ngạnh trứng nấu với măng

chua, có ớt tao, đỏ ối!

Đã hơn hai chục năm qua, sống ở trên đất Mỹ, mỗi mùa Xuân

đến, hoa đào nở, nhớ đến hoa đào của Huế. Trời lành lạnh, mưa

phùn, cũng chạnh lòng nhớ về Huế. Mỗi khi có dịp ăn bánh khoái lại

làm tôi nhớ đến bà chủ quán xinh đẹp của Huế. Không biết bây giờ

bà còn ở đó nữa hay không? Dù sao thì tôi nghĩ bà vẫn đẹp như xưa.

Tôi tự nhủ lòng phải trở lại Huế thăm lại cảnh xưa, dù Huế có buồn

và điêu tàn hơn trước.

Nguyễn Tường Nhung

Đầu Xuân Virginia 1996

No comments:

Post a Comment