XIN LỖI ANH LONG
 |
| NGƯỜI ĐẸP KIM LOAN. |
Hai
anh em tôi ngồi trong quán nước bến xe Bà Hạt, lát sau có một thanh niên khoảng
gần 30 tuổi tiến đến, chúng tôi nhận ra anh Long vì tuần trước, anh và chủ tàu
vượt biên là anh Minh có đến nhà tôi để bàn bạc và thỏa thuận giá cả chuyến đi.
Ba
người bắt tay nhau, anh Long tiếp:
- Cô và
anh ngồi đây, tôi còn đi đón thêm người.
Lát
sau, anh dẫn đến một phụ nữ cùng cậu thiếu niên chừng 14 tuổi và bé trai cỡ 8
tuổi, anh giới thiệu:
- Đây
là Loan, còn đây là chị Cải và hai con trai của chị ấy: Sơn và Cu Tí. Tôi sẽ là
người dẫn đường, là trưởng nhóm, từ đây cho đến khi qua Cambodia, trước khi lên
tàu ra khơi mọi người phải đi theo tôi, nghe lời hướng dẫn của tôi!
Vừa
lúc đến giờ lên xe đò, anh Long dặn:
- Chút
nữa trên xe sẽ có 3 nhóm khác, tổng cộng là 4 nhóm, tính luôn các trưởng nhóm
thì khoảng hơn 20 người, tất cả đều “quen”, nên cứ việc nói chuyện thoải mái,
nhưng luôn nhớ nghe lời trưởng nhóm khi có bất cứ việc gì cần thiết.
Mọi
người bắt đầu lên xe, tôi quay lại vẫy tay chào anh tôi, rồi đi xuống phía cuối
xe, nơi có 3 cô gái đang ngồi hàng ghế chót, còn dư một chỗ, tôi liền ngồi vào
đấy. Tôi chẳng biết anh Long ngồi chỗ nào, xe lăn bánh, tiếng nói chuyện bắt
đầu rì rào. Tám giờ tối, gió mát mẻ, những phố xá lùi lại phía sau, xe hướng về
đồng ruộng vắng vẻ, trực chỉ Long An. Tôi muốn nhắm mắt nghỉ ngơi vì cảm xúc
nhớ nhà bắt đầu làm lòng tôi thổn thức, nhưng ba cô gái bắt chuyện hỏi han, mới
biết cả bốn đứa chỉ hơn kém nhau 1 tuổi, từng học cùng mái trường, chỉ là khác
khóa, khác lớp. Cơn buồn ngủ tan biến, chúng tôi nói chuyện về trường lớp suốt
đoạn đường dài cho đến gần nửa đêm khi nhiều người trên xe đang ngon giấc, anh
Long bỗng xuất hiện từ phía sau ghế, cúi xuống nói với tôi:
- Chút
nữa xe đến biên giới, cửa khẩu Mộc Hóa, chúng ta sẽ nghỉ qua đêm tại một quán
ăn ven đường.
Tôi
thắc mắc:
- Sao
mình không đi xuyên đêm luôn hả anh?
- Giờ
này trạm cửa khẩu đóng cửa, ngày hôm sau họ mới làm việc lại.
Bốn
đứa dừng nói chuyện, nhìn qua khung cửa xe nao nức chờ đợi phút giây nhìn thấy
biên giới dù bên ngoài tối đen.
Xe
dừng lại, mọi người xuống xe, màn đêm tĩnh mịch, quán ăn duy nhất giữa đồng có
chút ánh đèn le lói, bên trong các bàn ghế xếp gọn gàng. Một người ra lệnh:
- Ai
theo nhóm nấy, lên bàn ngủ, sẽ có mùng mền đem ra. Các nhóm trưởng nằm ngoài
hiên hoặc trong xe.
Cô
bạn trong ba cô bạn mới quen đề nghị:
- Nhóm
tụi mình ngoài 3 đứa còn có một cặp vợ chồng, hay là tụi mình hỏi ban tổ chức
đổi Loan qua bên đây, cặp kia qua bên đó?
Cô
bạn khác gạt ngay:
- Thôi
khỏi làm phiền ai. Khác nhóm nhưng vẫn gặp nhau, nay mai lên tàu qua Thái chung
cả tàu, lo gì!
Tôi
đồng ý rồi bước đến chỗ mẹ con chị Cải đang nằm, mùng mền hẳn hoi, hầu như ai
cũng mệt nên chỉ hơn chục phút sau cả quán im lìm, chỉ nghe tiếng ngáy đều
trong khuya vắng .
Hơn
6 giờ sáng đã nghe lục đục trong quán, tôi mở mắt, thấy anh Long đang ngồi uống
cafe ở chiếc bàn trong góc quán, một vài chiếc mùng cuối cùng cũng đang dọn
dẹp, trả lại không gian cũ cho quán. Anh Long nhắc tôi sau khi đánh răng rửa
mặt ra ăn sáng. Ai ăn xong sớm thì đi bộ ra ngoài quán, tha hồ ngắm cảnh biên
giới, vì đến giữa trưa xe mới chạy qua cửa khẩu, đó là giờ nhóm lính canh gác
chịu ăn hối lộ.
Trời
đứng bóng, xe chuẩn bị vượt qua cửa khẩu, để tránh sự nghi ngờ và giảm bớt tiền
hối lộ, chỉ có người lớn tuổi và trẻ em được ngồi trên xe, còn lại chúng tôi
phải đi tắt dưới ruộng lúa khoảng một cây số. Đường ruộng khô cứng, gập gềnh,
tôi cố đi nhanh nhưng vẫn bị bỏ lại phía sau. Anh Long thỉnh thoảng dừng lại,
chờ tôi, mỉm cười:
- Cô
đúng là tiểu thơ đi vượt biên!
Tôi
chống chế:
- Tại
đường ruộng em đi chưa quen.
- Cô
mới vượt biên lần đầu sao?
- Dạ
không, nhưng lần trước đi đường biển miền Tây, khi đang còn nằm tập kết chờ
“taxi” đã bị giải tán, có lội ruộng bao giờ đâu!
Rồi
cũng ra tới đường lộ, leo lên xe đã chờ sẵn, tiếp tục chuyến hành trình. Trời
trưa nắng cháy, cảnh vật hai bên đường nghèo nàn, lác đác có vài căn nhà sàn và
bóng người. Càng về gần thủ đô phố xá đẹp hơn, nhà cửa san sát, người qua lại
đông hơn. Đến chiều, xe tiến vào Phnom Pênh, qua cây cầu đá dài, có người nói:
- Đây
là cây cầu nổi tiếng của Phnom Pênh, cầu mang tên Sài Gòn.
Xe
dừng dưới chân cầu, trước một quán ăn bề thế, tấp nập người ra vào. Một số
người chạy đến vây quanh xe, hỏi chúng tôi bằng tiếng Việt “Đổi tiền Riel
không bà con ơi!?”. Tôi và ba cô bạn không có tiền để đổi, (có dấu
trong người vài chiếc nhẫn vàng phòng khi hữu sự), vì khi còn ở Việt
Nam, chúng tôi đã nộp một số tiền cho ban tổ chức, là tiền mà các người dẫn
đường sẽ lo chuyện ăn uống, chỗ ở, xe cộ trong thời gian chờ ngày xuống tàu ra
khơi. Tuy nhiên, có một số người vẫn có tiền, họ đổi tiền riel để xài riêng.
(Sau này, trên con đường bị bắt giam hai lần tại Cambodia, và tại bãi biển
Thailand, tôi mới thấy có tiền rất hữu ích, vì mỗi lần gặp “khó khăn” cần chi
tiền vẫn tốt hơn là phải đưa ra cái nhẫn vàng, họ có “thối lại” tiền đâu!).
Xong
vụ đổi tiền, cả đoàn kéo vào quán ăn cơm, chủ quán người Việt, các món ăn rất
ngon, vì Phnom Pênh nằm giữa dòng chảy sông Mekong và Tonle Sap nên cá tôm tươi
rói, ê hề . Mẹ con chị Cải gọi cá kho tộ, canh chua. Bàn bên cạnh mấy cô bạn
cũng gọi cùng món, tôi đang phân vân thì anh Long gợi ý:
- Nếu
cô thích ăn tôm thì nên gọi cơm tôm càng kho tàu, món ngon nhất quán đấy.
Tôi
nghe theo lời “thổ địa”, nhìn dĩa cơm lấp lánh màu gạch tôm, với bắp cải đậu
que luộc và chén nước mắm ớt, tôi ăn ngon lành, đúng là không có chỗ nào chê .
Cơm
nước xong, từng nhóm đón xe lam về nhà trọ (xe đò đưa chúng tôi đến Phnom Pênh
đã xong nhiệm vụ). Tôi say sưa ngắm cảnh phố phường mà quên mất thân phận vượt
biên. Nhà trọ là căn nhà lầu đúc hai tầng, rộng rãi, bên trong chẳng có đồ đạc
gì ngoài cái sàn nhà lót gạch bông mát rượi. (Chủ nhà xưa kia khá giả, nay thời
thế thay đổi, như Sài Gòn sau 1975, làm nhà trọ để kiếm sống). Mỗi nhóm được
một cái mùng to, không mền gối, cứ đem hành lý vào mùng, muốn ngủ
kiểu nào thì ngủ. Ngoài chúng tôi, còn nhiều khách khác, là dân đi buôn lậu
hàng hóa Thái-Cam mang về Việt Nam bán lại, họ nói chuyện bằng tiếng Việt và
tiếng Cam, ồn ào cả cái nhà trọ. Chúng tôi 4 nhóm được giăng mùng sát nhau, nên
ngồi trong mùng nói chuyện, ai mệt thì ngủ, ai thức cứ thức vì các âm thanh hỗn
độn nơi đây không bao giờ ngưng.
Sáng
hôm sau thức giấc, chỉ còn một mùng của nhóm tôi. Anh Long giải thích:
- Các
con buôn đã thức dậy từ sớm, và các nhóm của chúng ta cũng đã ra khỏi đây, tôi
thấy cô và mẹ con chị Cải ngủ ngon quá, không nỡ đánh thức.
Chị
Cải áy náy:
- Mấy
mẹ con tui đêm qua ham vui, đến 2 giờ sáng mới chợp mắt, tui xin lỗi nếu làm
ảnh hưởng đến đoàn.
- Đâu
có gì gấp! Chúng ta sẽ phải đổi nhà trọ mỗi ngày để tránh bị chú ý, chờ ngày đi
cảng Kampong Som xuống tàu, còn bây giờ là đi “tham quan” chợ Olympic và ăn
trưa.
Năm
người đi bộ, từ nhà trọ khoảng 6-7 blocks đường là đến chợ. Ngôi chợ kiểu như
chợ Bến Thành, các gian hàng san sát nhau đủ loại, vì đây là chợ đầu mối lớn
nhất Cambodia lúc bấy giờ. Vào chợ, tôi ngạc nhiên vì nhiều tiểu thương nói
sành cả hai tiếng Việt-Cam. Chúng tôi thong thả ngắm từng gian hàng, lúc này
mới biết chị Cải là dân Việt gốc Hoa, từng sống ở Cam một thời gian, nên chị
nói sành sõi cả ba thứ tiếng. Chị mua một vài món đồ cho hai thằng con, rồi
quay qua nói với tôi:
- Mua
ít đồ phòng hờ cần xài khi qua trại tỵ nạn.
Anh
Long hỏi tôi:
- Cô
Loan thích mua gì không, tôi sẽ mua cho?
- Dạ
thôi, em có mang theo vài món đồ khô dùng trên tàu khi cần thiết.
- Ý tôi
là hàng lưu niệm kìa!
- Đi
vượt biên chớ có phải du lịch mà mua đồ lưu niệm?
- Thì
mua để sau này cô đi định cư mang theo, gọi là kỷ niệm xứ Cam.
- Xa
vời quá, dù sao cũng cám ơn anh.
Đến
cuối chợ là gian hàng ăn, đập vào mắt tôi là xe hủ tíu mì của một người Tàu rất
đông khách. Ông chủ vừa làm hủ tíu vừa rao hàng bằng 3 tiếng Việt-Cam-Tàu. Tôi
đã thưởng thức tô hủ tíu Nam Vang ngay giữa lòng Nam Vang (tên cũ của Phnom
Penh), một tô hủ tíu ngon đến nhớ đời.
Trên
đường về, chúng tôi đi qua những con đường rất đẹp, có hàng cây cao bóng mát,
có những quán cafe vỉa hè, và đâu đó vang lên những bài hát “nhạc Vàng” của Sài
Gòn, mới thấy dân Việt sinh sống nơi đây rất đông . Nhà trọ mới, nhỏ hơn nhà
trọ hôm qua, được dọn sạch tầng dưới cho hơn chục người khách, tầng trên có hai
mẹ con chủ nhà sinh sống và nhận luôn việc nấu cơm cho khách, tôi vui sướng gặp
lại ba cô bạn. Chúng tôi xúm vào kể chuyện đi chơi Phnom Penh, và tán dóc với
chủ nhà qua lời thông dịch của chị Cải. (anh Long bỏ đi đâu đó, sau này mới
biết, họ luôn chạy đôn chạy đáo như con thoi, để liên lạc với ban tổ chức, chờ
lệnh tiếp theo).
Gần
đến giờ cơm chiều, tôi bỗng bị ói mửa, lên cơn sốt nhẹ, có lẽ vì tôi uống quá
nhiều nước thốt nốt ngoài chợ, và lang thang cả buổi ngoài trời nắng. Chị Cải
đưa tôi thuốc hạ sốt, rồi tôi chợp mắt ngủ. Tỉnh dậy khi bên ngoài đã chạng
vạng tối, tôi tỉnh táo hơn, anh Long hỏi:
- Cô ăn
cháo nhé, tôi đã nhờ chị chủ nhà nấu, những người khác đã ăn cơm xong rồi.
Tôi
lắc đầu:
- Em
không muốn ăn cháo, em chỉ thèm một tô hủ tíu mì.
- Giờ
này lấy đâu ra hủ tíu mì cho cô?
- Hồi
trưa trên đường về đây, em thấy quán mì ngay góc đường!
- Cô
tinh mắt nhỉ, không lo cảnh giác lính Cam mà chỉ thấy hàng hủ tíu mì. Nhưng nếu
tôi dẫn cô ra đó, sắp đến giờ giới nghiêm, loạng quạng gặp tên lính Cam hỏi
giấy tờ, cô lại không biết tiếng Cam, là nó mời về đồn ngay đấy.
- Thì
anh đi mua về cho em.
Chị
Cải và mấy cô bạn cũng góp lời, rằng một tô hủ tíu mì sẽ giúp tôi mau lại sức
hơn là tô cháo trắng ăn với cá khô. Anh đành khoác thêm chiếc áo sơ mi rồi đi
ra ngoài, lát sau xách về tô mì nóng hổi. Ba cô bạn cười nắc nẻ:
- Anh
Long ơi, nhìn anh rảo bước vội vã trong trời mờ tối, áo bay phất phới, xách cái
cà-mèn, chẳng khác gì đang chăm vợ đẻ.
Anh
tủm tỉm cười:
- Ối
dào, chăm vợ đẻ cũng chẳng vất vả bằng chăm tiểu thơ vượt biên, cho đúng phương
châm “vui lòng khách đến vừa lòng khách đi”.
Vài
ngày tiếp theo, đổi vài nhà trọ, cho đến một ngày tại nhà trọ ngoài nhóm tôi
ra, không có nhóm quen, nhưng có 5-6 người Việt khác, anh Long bảo họ cũng sẽ
xuống tàu vượt biên với chúng tôi. Buổi chiều anh Long mang cơm về rồi thông
báo, sáng sớm mai sẽ đi thành phố cảng KamPong Som. Ăn xong, mọi
người ngồi uống trà ăn bánh, vì còn sớm, tôi và anh Long mang trà ra
ngoài hiên nhà nói chuyện. Biết tôi là cô giáo ở Việt Nam, anh trầm ngâm:
- Tôi
cũng suýt nữa làm thầy giáo đấy.
- Thế
à! anh dạy môn gì?
- Tôi
đậu Cao Đẳng Sư Phạm môn Toán, Lý, nhưng chiến tranh Tây Nam bùng nổ, tôi phải
đi “nghĩa vụ quân sự” qua Cambodia.
- Nhưng
ba năm sau anh sẽ được giải ngũ và về học lại chứ?
- Trên
lý thuyết là như thế, nhưng vào cuộc chiến rồi bị kẹt thêm mấy năm nữa, đến khi
thế giới yêu cầu Việt Nam rút quân ra khỏi Cam. Dầu sao, cũng có chút an ủi cho
tôi, khi ở chiến trường, nhiều lần tôi đã có dịp dạy Toán cho các đồng đội
người Việt và người Cam.
- Rồi
sao anh không về nhà?
- Anh
Minh chủ tàu kêu tôi ở lại giúp anh tổ chức đường dây vượt biên. Giai đoạn này
Cam còn trong giai đoạn “chuyển tiếp” nên tham nhũng hối lộ tràn lan, các
chuyến đi thành công dễ dàng. Có lúc tôi tính nghỉ nhưng thâm tình với anh Minh
khiến tôi dùng dằng mãi đến giờ. Tuy nhiên, công việc này kiếm khá nhiều tiền,
tôi đã xây nhà cho bố mẹ, cho tiền các em làm vốn đầy đủ, hơn hẳn làm thầy giáo
nghèo, cô nhỉ?
- Vậy
sao anh không đi vượt biên ra nước ngoài, sau này bảo lãnh gia đình?
- Không!
Tôi là Bắc Kỳ mới, không phải Bắc Kỳ di cư như cô, lại là bộ đội, khi qua trại
sẽ bị phân biệt, khó được các phái đoàn chấp nhận . Đã có nhiều trường hợp đồng
đội của tôi, vượt thoát qua Thái, đa số vẫn ăn dầm nằm dề ở trại, có người nản
chí quay trở về Cam, có người cũng đã tự tử ngay ở trại, sau này cô qua trại sẽ
thấy những gì tôi nói là sự thật.
Tờ
mờ sáng, chúng tôi ra bến xe, nơi đây các xe chở hàng chạy bằng than cũ kỹ, sẽ
dừng lại đón thêm khách. Mỗi khi có xe trờ tới, đám đông xô lấn leo lên, cuối
cùng anh Long cũng đưa tôi và mẹ con chị Cải vào một xe bé xíu, bên trong chất
đầy bao bố hàng hóa, anh dặn:
- Chút
nữa khi vào cửa ngõ thành phố Cảng, sẽ có một trạm kiểm soát, cô cứ bình tĩnh
như những gì tôi dặn tối qua.
Quả
thật, xe chạy hơn một tiếng thì bị chặn lại, hai người lính Cam cầm súng AK lục
soát xe, chất vấn tài xế, rồi hỏi tôi mấy câu, đại khái là đi đâu, đến đó làm
gì, đến câu thứ ba tôi không biết trả lời, (vì học được đúng 2 câu), anh lính
chĩa súng vào tôi ra lệnh bằng tiếng Cam, ra hiệu xuống xe. Chị Cải trả lời
trơn tru nên được thoát, anh Long bước xuống theo tôi, nhìn vào trạm gác ngay
lề đường, thấy ba cô bạn, đôi vợ chồng và hai chú lớn tuổi cũng đứng đó. Anh
nói nhỏ bên tai tôi:
- Vậy
là yên chí, tám người cứ vào đấy “nghỉ ngơi” vài ngày, ban tổ chức sẽ chuộc ra.
Đúng
như anh nói, chúng tôi bị giam trong căn phòng phía sau trạm gác, có cơm nước
do ban tổ chức đưa đến. Chiều ngày hôm sau, có tin nhắn buổi tối sẽ có 4 chiếc
xe ôm đến đón đưa ra biển. Trời vùng biển tháng 12 tối thui, bốn chiếc xe phóng
đi trong màn đêm, tôi nghe tiếng gió phần phật bên tai. Bỗng có tiếng xe đuổi
theo phía sau, tiếng súng bắn chỉ thiên và tiếng chó sủa, bốn chiếc xe ôm tạt
vào lề, là khu vườn lau sậy mênh mông, họ quát tháo bằng tiếng Cam, hối thúc
chúng tôi xuống xe, rồi họ chạy biến đi trong đêm.
Chúng
tôi, theo bản năng sinh tồn, chạy như bay vào vườn lau sậy, chạy càng nhanh
càng xa, bất chấp phía trước mịt mùng, tránh xa tiếng chó sủa bắt đầu yếu dần
rồi im hẳn phía sau. Mệt lả người, chúng tôi dừng lại, gọi tên nhau khe khẽ,
tìm được 5 người, là tôi và hai cô bạn với hai vợ chồng, còn hai chú kia và một
cô bạn chẳng thấy đâu. Anh thanh niên bảo, tạm thời là an toàn, nhưng đêm tối
thế này, chúng ta nên ngồi xuống, chờ trời sáng tính tiếp, nếu buồn ngủ thì
thay phiên nhau ngủ. Nhưng chẳng ai ngủ được, năm người ôm túi hành lý, dựa vào
nhau, mắt mở thao láo. Chừng nửa tiếng sau, có ánh đèn pin và tiếng chân người
lạo xạo, có hai người nói chuyện bằng tiếng Cam, rồi có tiếng gọi:
- Loan
ơi! Loan ơi!
Tôi
mừng rỡ nhận ra giọng anh Long, liền la lên:
- Tụi
em ở đây anh ơi!
Anh
Long cầm đèn pin và một anh lính Cam đeo súng, tìm được chúng tôi, anh thở
phào:
- Vậy
là đủ người rồi, đi thôi.
Anh
Long đi bên cạnh tôi, thấy tôi vừa đi vừa run rẩy, anh lấy trong túi quần ra
một chiếc khăn rằn, khoác lên người tôi:
- Cô
ráng giữ ấm, kẻo lên cơn sốt như hôm ở nhà trọ thì mệt lắm, ở đây không có ai
đi mua hủ tíu mì cho cô đâu!
Ra
tới đường cái, bên kia đường là một trại lính khá kiên cố, có vọng gác và hàng
rào kẽm gai xung quanh. Bước vào cổng trại, trong khi chờ anh lính đi gặp cấp
trên, anh Long nói với chúng tôi trước khi chia tay:
- Đây
là nhà giam cuối cùng, sau khi dàn xếp bên ngoài xong xuôi, là lên tàu ra biển.
Nhà
giam, là một phòng khá rộng, có vẻ là hội trường của trại, chúng tôi vui vẻ
đoàn tụ toàn bộ những người trên chuyến xe đò hôm nào, và thêm một số người
khác, tổng cộng là 41 người, sẽ cùng chung chuyến tàu ra khơi.
Hơn
một tuần ở nhà giam sướng như tiên. Ngày hai buổi họ mở cửa cho ra ngoài, vệ
sinh tắm rửa, vận động chân tay. Cơm phục vụ đầy đủ do nhóm tổ chức cho người
mang đến. Vui nhất là buổi tối, rảnh rang, có chàng hài hước kể chuyện cười vỡ
bụng, có chú kia thích kể truyện Tàu, chị Cải kể chuyện từng sống ở đảo Baklon
của Cam, nhóm trẻ chúng tôi xúm lại ca hát. Đêm mệt thì mỗi người gối đầu trên
hành lý, chẳng có mùng mền vẫn ngủ ngon lành.
Chiều
hôm đó anh Long xuất hiện với người đưa cơm, anh vào trong ăn với chúng tôi và
nói: “Tối nay ra khơi!”. Ai nấy lo dọn dẹp hành lý, không cười đùa nữa vì biết
giây phút quan trọng sắp đến. Từng nhóm ngồi rải rác trong phòng, im lặng, ánh
đèn ngoài sân hắt vào phòng mờ ảo. Một cô lớn tuổi đứng lên:
- Xin
mọi người vẫn ngồi yên vị, những người Công Giáo sẽ cùng đọc kinh. Còn ai có
đạo gì có thể cầu nguyện riêng.
Rồi
cô xướng kinh, anh Long ngồi kế bên tôi cũng đọc theo, từng lời kinh rõ mồn
một. Hết 50 kinh, tôi hỏi:
- Anh
có đạo à?
- Ừ,
tôi gốc Bùi Chu mà! Sau 1975, gia đình tôi dọn vào khu Kinh 9, Cần Thơ ở đến
nay.
Tôi
chuyển đề tài, hồi hộp:
- Em lo
quá anh Long ơi.
- Cô
yên tâm, phần khó khăn trong đất Cam đã xong, chút nữa lên tàu ra biển, nếu
thời tiết thuận hòa, nếu máy tàu êm xuôi, thì giờ này ngày mai cô đang ở bờ
biển Thailand.
- Nghe
mấy cái “nếu” của anh cũng đủ làm em run rồi. Từ trước đến nay, có chuyến nào
đi bị thất bại, tàu chìm, hoặc gặp hải tặc không?
- Chắc
chắn không có hải tặc vì tàu chạy ven biển. Các tàu ra khơi đều đến nơi bình
an. Chỉ có hai lần khi ở Phnom Penh, nghe tin đường dây nhận hối lộ có mâu
thuẫn nội bộ, tụi anh phải đưa khách trở về Việt Nam, vậy thôi!
Tôi
yên tâm hơn, rồi nhìn anh, chân thành:
- Anh
Long ơi, em muốn nói lời cám ơn anh, suốt thời gian qua đã chăm lo cho mọi
người thật nhiệt tình, chu đáo, riêng em còn được anh “phục vụ” hủ tíu mì ...
Chưa
nghe hết câu, anh buột miệng:
- Qua
đếnThái, em ...à không... cô viết thư cho tôi nhé?
Tôi
hỏi lại:
- Anh
muốn em viết thư?
Anh
bối rối, xua tay:
- Nói
thế thôi, vì lời cám ơn của cô làm tôi nhớ những chuyến đưa người đi trước đây,
có cô cũng xinh xinh như cô, nói cám ơn, nói qua Thái sẽ viết thư cho tôi,
nhưng rồi chẳng có lá thư nào. Tôi bị mấy lần cho leo cây như thế, nên rất sợ
mấy cô xinh xinh hứa nhưng không làm.
- Anh
nói em cũng ... “xinh xinh” ư? Vậy thì anh nghe đây, lời hứa danh dự của em, là
khi qua trại, việc đầu tiên em sẽ viết thư cho gia đình và cho anh, để anh thấy
không phải cô “xinh xinh” nào cũng hứa lèo, nhưng em gửi thư về đâu ?
- Cô cứ
gửi cho gia đình cô chuyển giùm, vì tôi và anh Minh phải đến nhà cô thâu 3 cây
vàng.
Tôi
lấy chiếc khăn rằn trong giỏ hành lý:
- Em
gửi lại anh chiếc khăn, và một lần nữa, cám ơn anh thật nhiều, vì tất cả.
Anh
cầm chiếc khăn, quàng lên vai tôi:
- Cô
hãy giữ chiếc khăn này, tôi đã mua để tặng cô, làm kỷ niệm xứ Chùa Tháp.
Lúc
đó, một chiếc xe nhà binh (xe cam nhông) tiến vào cổng, dừng trước phòng giam,
anh Long bật dậy, kêu gọi mọi người mau chóng ra ngoài. Anh và vài thanh niên
leo lên xe, lần lượt giúp từng người lên, tôi đang chờ tới lượt thì anh lại gọi
tên tôi:
- Loan!
Loan! Ra đây, ra đây!
Rồi
đi về phía anh, được anh kéo lên thùng xe, tất cả nằm đè lên nhau, xe chạy vun
vút, có khi tôi nghe cả tiếng lá cây cọ quẹt vào thành xe những âm thanh chát
chúa. Tới bờ biển, xe dừng lại, các người dẫn đường khác chạy ra từ một bụi
cây, hướng dẫn chúng tôi chạy xuống chiếc thuyền đang đậu sẵn. Cả 41 người lên
thuyền, nặng chịch, mạn thuyền cách mặt nước chưa đầy gang tay, anh Long kêu
những thanh niên biết bơi cùng xuống dưới nước, phụ với nhóm dẫn đường, bám
theo mạn thuyền, đưa thuyền đến với chiếc tàu ngoài giữa biển. Đến nơi, anh
Minh chủ tàu đứng trên boong rọi đèn pin, hễ ai bước lên là đẩy ngay xuống hầm
tàu. Vì anh Long vẫn đang ở dưới biển để đỡ con thuyền khỏi bị lật khi đám
người đổ dồn về phía tàu lớn, nên tôi không có cơ hội bắt tay anh tạm biệt. Cái
bắt tay tôi đã dự định, cái bắt tay duy nhất, lần đầu cũng có thể là lần cuối,
đã không thực hiện được.
...................................................................
Đến
trại tỵ nạn Panatnikhom, tôi viết ngay lá thư dài, kể cho gia đình chi tiết
chuyến đi, ở đoạn cuối tôi viết cho chị tôi: “Chị Thanh, nhờ chị chuyển lá
thư kèm theo cho anh Long khi họ quay lại lấy vàng, nhé!”. Thư cho anh
Long chỉ một mặt giấy, viết lại những lời cảm ơn chân thành tôi đã nói với anh
đêm cuối, vì mục đích chính chỉ là thực hiện một lời hứa danh dự, để anh bớt
thành kiến với mấy cô “xinh xinh” . Viết không đầy một trang, dư chỗ tôi bèn
viết thêm địa chỉ của tôi ở trại và nhắn: “Anh Long, nếu có thời gian
rảnh thì viết thư cho em, còn nếu bận thì không sao cả! Chúc anh nhiều sức khỏe
và may mắn trong cuộc sống”.
Rồi
chị tôi thay mặt gia đình viết thư hồi âm, kể cho tôi nghe chuyện gia đình,
hàng xóm, và tái bút gọn gàng: “Đã chuyển thư cho Long, em yên tâm”. Đọc
thư xong, lòng tôi nhẹ nhàng phơi phới, đã trả nợ xong lời hứa.
Cuộc
sống ở trại có đủ buồn vui, qua vài lần chuyển trại, tôi đánh mất chiếc khăn
rằn, kỷ niệm của anh Long và xứ Cam. Đôi khi bốn đứa con gái chúng tôi nhớ về
chuyến đi, nhắc đến anh Long, tôi lại thầm nghĩ, chắc anh bận rộn nên không
viết thư cho tôi, mà suy cho cùng, có gì để mà viết, nhưng ít ra anh cũng đã
hiểu rằng không phải cô “xinh xinh” nào cũng thất hứa.
Sau
bốn năm ở trại tỵ nạn, tôi đi định cư Canada. Rồi sau đó hàng năm bay qua Mỹ
thăm gia đình tôi cũng đã định cư ở Mỹ. Mới đây, khi nhắc về chuyến vượt biên
dừng chân ở Cambodia, tôi nói về anh Long, người dẫn đường dễ thương tận tình,
rồi nói với chị tôi:
- Trong
lá thư đầu tiên gửi về nhà, em có nhờ chị chuyển thư cho anh Long, rồi chẳng
thấy anh ấy viết cho em dù một lá thư.
Chị
tôi... thú tội:
- Lá
thư ấy đã không bao giờ gửi.
Thì
ra, chị đã đọc thư, tự kiểm duyệt và tự quyết định. Chị lo xa, sợ tôi và anh
Long có tình ý gì sẽ... khổ cả hai, còn nếu không (hoặc chưa) có tình ý gì, thì
cũng nên... phòng cháy hơn chữa cháy, xé bỏ lá thư là thượng sách, “an toàn
trên xa lộ”.
Tôi
giải thích cặn kẽ cho chị nguyên do tôi viết lá thư đó, chị đã hiểu ra, và thấy
tiếc nuối ân hận vô cùng. Chị nhớ lúc Long và anh Minh chủ tàu đến nhà tôi lấy
vàng, Long có chần chừ hỏi thăm tôi vài câu, có lẽ có ý mong
chờ, nhưng chẳng có lá thư nào cho anh.
Anh
Long ơi, nếu anh đọc được bài viết này, thì xin anh nhận nơi đây lời xin lỗi
của em, vì đã đánh mất chiếc khăn rằn của anh tặng, và xin lỗi vì ngần ấy năm,
em đã để anh thất vọng, tiếp nối vào danh sách các cô “xinh xinh” ... thất hứa!
Chị
của em cũng gửi lời xin lỗi anh.
Và
khi anh đọc đến dòng cuối này, anh hãy xem như đã nhận lá thư năm ấy của em,
được không?
Edmonton,
Tháng4/2026
KIM
LOAN
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Trên chuyến bay cuối cùng rời khỏi phi trường Nha Trang ngày 31 - 3- 1975 Trong cuộc hổn loạn những người Lính VNCH không chỉ lo cho riêng bản thân mình mà còn giúp đở bảo vệ sự sinh tồn của người dân nhất là những em bé
Phi trường Nha Trang Ngày 1 - 4- 1975
Ngày 2 - 4- 1975. Trong cảnh di tản ra khỏi Nha Trang. Một người dân đang đu trên cánh cửa máy bay
3 giờ sáng Ngày 30 - 3 - 1975. Chiếc HQ 802 cập bến cãng Cam Ranh
... đến 8 giờ tối Ngày 30 tháng 3 năm 1975, nhổ neo tiếp tục cuộc hành trình, rời cảng Cam Ranh để về Vũng Tàu
Hai ngày sau, là ngày 3-4-1975. Tàu HQ 802 đang trên biển Đông
Ngày 2 tháng 4 năm 1975 Nha Trang thất thủ