Tuesday, May 24, 2022

KHÚC HÁT BÔNG LIỄU CỐ HƯƠNG NGÀY TRỞ LẠI (TRẦN HOÀNG PHỐ)

  Trần Hoàng Phố

Khúc hát bông liễu cố hương ngày trở lại

 

Con dế gọi

bông liễu cố hương chiều thu muộn

Tháng năm qua

linh hồn trở về với gốc rạ

bồi hồi

Chiều đồng quê

lắng nghe lẳng lặng tiếng diều thơ dại

Bên tháp hồn xưa

quạ kêu bời bời

chân trời

Về với mùi ngò gai

hồn quê nghe từ ký ức tiếng gọi

Từ thẳm sâu da thịt

mùi hương chanh hương sả

Mùi hương quê cha

đất tổ ngai ngái thiết tha

Tiếng ru hời ấu thơ

như nấm non kỷ niệm

xao xuyến

mọc lên

sau những cơn mưa

khu rừng mong đợi

Bên bụi tre và đụn rơm xưa

gió linh hồn bỗng thổi

Bùi ngùi

những khuôn mặt thân yêu chân trời.


CHIẾN TRANH UKRAINE: THẾ GIỚI MẤT HAI VỰA LƯƠNG THỰC, NẠN ĐÓI ĐE DỌA (THANH HÀ)

 Chiến tranh Ukraina: Thế giới mất hai vựa lương thực, nạn đói đe dọa một phần nhân loại

Một đầu đạn tên lửa rơi xuống một cánh đồng lúa mì ở ngoại ô Kiev, ngày 23/04/2022. AP - Emilio Morenatti

Thanh Hà

Thêm 193 triệu người trên thế giới bị đe dọa thiếu ăn và gần 40 triệu lâm vào cảnh đói kém. Báo cáo của Tổ Chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc đầu tháng 5/2022 báo động tình trạng còn nghiêm trọng hơn nữa do xung đột Nga-Ukraina làm tê liệt hai vựa lương thực của nhân loại. Một số chuyên gia lo ngại trước viễn cảnh cơn sốt lúa mì lây sang thị trường gạo của thế giới.

 

Trong phiên giao dịch hôm 16/05/2022, giá lúa mì tăng cao kỷ lục, đạt ngưỡng 450 đô la/tấn. Đây là hậu quả trực tiếp sau khi Ấn Độ thông báo ngừng xuất khẩu ra thế giới, ưu tiên bảo đảm nhu cầu tiêu thụ cho 1,4 tỷ dân. Là quốc gia sản xuất lúa mì lớn thứ hai trên thế giới, với khoảng 110 triệu tấn một năm, nhưng tới nay Ấn Độ không là một nguồn cung cấp loại ngũ cốc này cho thế giới. Dù vậy, tuyên bố của New Dehli vào lúc giá lúa mì đã tăng hơn 30 % so với cùng kỳ năm ngoái càng « đổ thêm dầu vào lửa » và đang tạo nên một sự hoảng loạn trên thị trường nông phẩm quốc tế. Đó là một thị trường đang đứng trước ít nhất ba thách thức : dư âm từ khủng hoảng y tế Covid-19, hạn hán tại châu Âu và châu Mỹ, hai nguồn cung ứng quan trọng trên thế giới, và chiến tranh Nga khởi động tại Ukraina khiến hai vựa lương thực của nhân loại vào vòng xoáy khủng hoảng.

 

Con sốt lúa mì vì xung đột Ukraina

Nga tấn công Ukraina đe dọa an ninh lương thực của nhiều quốc gia trên thế giới, bởi hai bên lâm chiến là nguồn xuất khẩu 30 % lúa mì cho nhân loại, 20 % ngô và lúa mạch, cung cấp đến 80 % dầu ăn cho thế giới. Nếu như Ukraina được mệnh danh là « kho lương thực của châu Âu » thì Nga là « ông vua » trong ngành phân bón. Chiến tranh Ukraina vang dội mãi đến tận Brazil, nơi mà các nhà sản xuất đang lo thiếu phân bón cho các vụ cấy trồng năm nay.

 

Trên đài truyền hình Pháp France 24, kinh tế gia trưởng Tổ Chức Hợp Tác và Pháp Triển Kinh Tế (OCDE),   bà Laurence Boone, báo động : «  Những thông tin gần đây nhất không sáng sủa chút nào. Đầu tiên là về mặt nhân đạo, nhưng kế tới là giá cả nguyên liệu bị đẩy lên cao khiến từ nông phẩm đến khoáng sản cần thiết trong chuỗi sản xuất, năng lượng, cái gì cũng tăng giá và châu Âu đặc biệt dễ bị tổn thương ».

 

Từ cuối tháng 2/2022, 20 triệu tấn ngũ cốc, ngô và lúa mì của Ukraina bị « kẹt » trong vùng biển Azov. Là nhà xuất khẩu lúa mì lớn thứ ba, chiếm đến 12 % thị phần quốc tế, vì chiến tranh, thu hoạch trong năm nay của Ukraina dự báo sụt giảm « tối thiểu là 1/3 ». Một báo cáo của bộ Nông Nghiệp Mỹ lo ngại Ukraina mất đi ít nhất 10 triệu tấn lúa mì trong vụ thu hoạch 2022. Với hơn 4 triệu người dân phải di tản, trai tráng cầm súng chiến đấu, ngành nông nghiệp Ukraina mất đi lực lượng lao động quý giá. Đó là chưa kể 30 % diện tích canh tác màu mỡ nhất của Ukraina nằm trong các vùng có giao tranh.

 

Còn theo nghiên cứu của Trung Tâm Nghiên Cứu về Triển Vọng Kinh Tế và Thông Tin Quốc Tế - CEPII của Pháp, với hơn 41 triệu hecta đất canh tác, Ukraina là một trong 5 nhà sản xuất, xuất khẩu của thế giới và 75 % thu hoạch lúa mì hàng năm của nước này là dành để xuất khẩu. Với hơn 44 triệu dân, một mình Ukraina đủ sức nuôi sống đến 2 tỷ miệng ăn, chiếm 15 % kim ngạch xuất khẩu lúa mạch toàn cầu, 16 % về ngô và 18 % thị phần về dầu hoa cải vàng colza. Một nửa dầu hoa hướng dương tiêu thụ trên thế giới xuất xứ từ Ukraina. Dễ hiểu là nếu như chiến tranh cướp đi 1/3 sản lượng của Ukraina thì chẳng những dân Ukraina lâm vào đói kém mà còn kéo theo cả một phần dân số trên địa cầu.

 

Kinh tế gia Marine Raffray, chuyên nghiên cứu về thị trường lương thực, thực phẩm thuộc Phòng Nông Nghiệp Pháp, phác họa ra một toàn cảnh không mấy khả quan : « Tổ Chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc nêu bật những dự phóng rất đáng lo ngại, đó là giá lương thực, thực phẩm có thể tăng từ 8 đến 20 % do tác động xung đột giữa Nga và Ukraina gây nên. Chúng ta vừa trải qua đợt đại dịch, giá nhu yếu phẩm đã tăng vọt, chẳng hạn giá ngũ cốc và dầu ăn. Bên cạnh đó, giá phân bón cũng đã tăng rất cao trong thời gian gần đây, mà để trồng trọt thì các nông gia cần mua phân bón. Phân bón tăng giá gấp 3 lần so với trước chiến tranh Ukraina ».

 

Nút thắt ở Hắc Hải

Thế giới đang đứng trước một nghịch lý : Vì chiến sự, hàng chục triệu tấn nông phẩm bị kẹt ở Biển Đen, trong lúc một phần dân số trên địa cầu không đủ nhu cầu ngày hai bữa. Marine Raffray, thuộc Phòng Nông Nghiệp Pháp, nhấn mạnh đến khâu chuyên chở để ngũ cốc, dầu ăn của Ukraina đến được tay người tiêu dùng : « Hiện tại, các hải cảng của Ukraina, cửa ngõ xuất khẩu ngũ cốc của nước này, đã ngưng hoạt động vì các cuộc giao tranh. Chúng ta không biết rõ tình trạng tại các cảng này, không biết rằng cơ sở hạ tầng có bị hư hại nhiều hay không và nếu như chiến tranh chấm dứt, thì có thể hoạt động trở lại tới mức độ nào. Về phía Nga, các bến cảng không bị tàn phá, nhưng hoạt động bị gián đoạn vì những bất ổn mang tính quân sự tại Biển Đen. Lúa mì, ngũ cốc … của Nga không thể đến tay khách hàng. Những quốc gia bị thiệt hại nhất gồm các nước trong vùng Bắc Phi, Trung Đông, đặc biệt là trường hợp của Ai Cập ».

 

Một nguồn cung cấp lớn khác của thế giới là Nga thì cũng bị tê liệt. Đất canh tác của nông dân Nga không bị gài mìn như ở một số nơi trên lãnh thổ Ukraina, các trang trại của Nga không bị tàn phá vì chiến tranh, nhưng xuất khẩu của Nga cũng bị kẹt ở Hắc Hải, kèm theo đó là tác động từ các đợt trừng phạt của phương Tây từ khi Matxcơva đưa quân xâm chiếm Ukraina. Đề phòng bị cấm nhập khẩu lương thực, thực phẩm hay mất khả năng thanh toán bằng đô la và euro, ngày 15/03/2022 điện Kremlin ra lệnh ngưng xuất khẩu ngũ cốc cho 4 nước láng giềng lân cận là Belarus, Armenia, Kazakhstan và Kirghizistan. Đó là dấu hiệu cho thấy Matxcơva lo ngại thiếu hụt lương thực để đáp ứng nhu cầu nội địa và khủng hoảng lương thực đe dọa chính bản thân nước Nga.

 

Nạn đói đe dọa từ Ai Cập đến Indonesia và có thể là cả Ấn Độ

Dù vậy, tình hình nguy cập nhất đang diễn ra ngoài lãnh thổ Nga. Đối với một phần dân số trên thế giới, bài toán khó là làm thế nào để bảo đảm ngày hai bữa khi mà giá nhu yếu phẩm thiết thực nhất như lúa mì tăng 30 % trong vòng một năm, giá dầu ăn là 23 %, đường, sữa…Ngân Hàng Thế Giới trong khóa họp mùa xuân 2022 báo động, giá lương thực mà tăng 30 % thì số người đói tại Ai Cập tăng thêm 12 %.

 

Năm ngoái, Nga và Ukraina là nguồn cung cấp đến 70 % nhu cầu tiêu thụ lúa mì - nông phẩm chính đối với hơn 105 triệu dân Ai Cập theo thống kê của Tổ Chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc, mà giờ đây Cairo không thể trông cậy vào hai nhà cung cấp này.

 

Nguy cơ đói kém dẫn đến bất ổn xã hội là một mối quan tâm hàng đầu của nhiều quốc gia. Tại Iran, chính phủ một mặt ban hành thêm các biện pháp trợ giá mặt khác tăng cường an ninh, dập tắt mọi cuộc xuống đường, chống vật giá leo thang.

 

Theo bà Marine Raffray của Phòng Nông Nghiệp Pháp, cơn sốt nông phẩm không có dấu hiệu thuyên giảm : « Lo ngại càng lúc càng lớn bởi thí dụ như lúa mì tăng giá hơn 30 % so với đúng một năm trước đây và giá cả còn tiếp tục bị đẩy lên cao hơn nữa. Tương tự như vậy, tất cả các nguyên liệu chính của giới nhà nông cũng tăng giá đến chóng mặt. Tôi muốn nói đến phân bón, thuốc trừ sâu hay xăng dầu cho máy cầy ».  

 

Đây là một bài toán không đơn giản đặt ra ngay cả cho các nhà trồng trọt của Pháp, như ông Thierry Bailler trình bày trên đài truyền hình France 24 : « Tình hình đáng lo ngại lắm chứ, vì giá cả có chiều hướng còn thay đổi nhiều hơn nữa với nhiều yếu tố càng lúc càng phức tạp đối với chúng tôi. Đành rằng Ukraina và Nga không sản xuất được, có thể là một cơ hội cho các nông dân Pháp. Chúng tôi có thể xuất khẩu lúa mì, ngũ cốc nhiều hơn … Nhưng đổi lại thì từ phân bón, hạt giống đến xăng dầu… cái gì cũng lên giá. Giá phân bón tăng lên gấp đôi, gấp 3 so với trước. Đối với giới chăn nuôi, đời sống cũng chật vật không kém. Mọi việc khó khăn hơn nhiều so với một năm bình thường ».  

 

Cấm xuất khẩu nông phẩm : Ấn Độ - Indonesia đổ thêm dầu vào lửa

Vào lúc thị trường nông phẩm thế giới đã rất căng thì hai quốc gia châu Á đã quyết định tạm ngừng xuất khẩu, thu hẹp thêm mức cung so với cầu.

 

Tháng trước, Jakarta cấm xuất khẩu dầu cọ nhằm đẩy lùi lạm phát trong nước. Là nguồn sản xuất và xuất khẩu dầu cọ lớn nhất thế giới, chiếm đến 60 % thị trường quốc tế, nhưng Indonesia lại nhập khẩu đến 100 % lúa mì và 50 % vào đậu tương, nhập khẩu đến 60 % nhu cầu về năng lượng hóa thạch. Cán cân thương mại của quốc gia Đông Nam Á này không ngừng sa sút, dự trữ ngoại tệ hao mòn trong lúc lạm phát gia tăng, bất mãn trong xã hội qua đó tăng theo. Điều đó phản ánh qua việc tổng thống Joko Widodo mất hơn 15 điểm trong chưa đầy hai tháng.

 

Tại Ấn Độ, thủ tướng Modi có cùng mối lo. Cuối tuần trước, New Dehli bất ngờ thông báo ngưng xuất khẩu lúa mì. Thế giới sẽ mất đi thêm một nguồn cung ứng từ 7 đến 10 triệu tấn trong năm nay. Thực ra, Ấn Độ tuy là một nhà sản xuất lớn, nhưng chủ yếu là để bảo đảm nhu cầu nội địa. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến tranh Ukraina, cộng đồng quốc tế trông chờ vào sản lượng của Ấn Độ để lấp được một phần chỗ trống mà Ukraina để lại. Nhưng ưu tiên của thủ tướng Narendra Modi là kềm hãm lạm phát và bảo đảm an ninh lương thực cho quốc gia đông dân thứ hai trên địa cầu.

 

Trên đài truyền hình France 24, kinh tế trưởng OCDE Laurence Boone lo ngại những tính toán ích kỷ đó càng đẩy một phần nhân loại đến khủng hoảng lương thực và nạn đói càng có nguy cơ hoành hành : « Bắc Phi và Trung Đông lệ thuộc nhiều vào nhập khẩu lúa mì của Nga và Ukraina. Đương nhiên là các nhà sản xuất khác trên thế giới có thể tăng diện tích trồng trọt lấp vào phần nào chỗ trống mà hai nước đang có giao tranh để lại, chẳng hạn như dỡ bỏ một số quy định về luật canh tác để gia tăng sản xuất. Ngoài ra cũng cần chú trọng đến khâu vận chuyển lương thực thực phẩm. Sau cùng, điểm quan trọng nhất là các nhà sản xuất tránh phản xạ ích kỷ, ngừng xuất khẩu để bảo đảm nhu cầu tiêu thụ nội địa trước đã. Thái độ ích kỷ đó đe dọa đẩy một phần nhân loại vào cảnh đói kém ».

 

Giới chuyên gia quốc tế chú ý nhiều đến giá lúa mì, riêng bà Marine Raffray trên đài RFI lưu ý vào lúc giá lúa mì tăng quá cao, một số quốc gia tính đến khả năng thay thế lúa mì bằng gạo. Theo chuyên gia này, thị trường bắt đầu chiếu cố nhiều hơn đến gạo. Đây là một thị trường ổn định, miễn là không bị thiên tai.

 


PHÁT HIỆN ĐƯỜNG HẦM MA TÚY KHỔNG LỒ TRANG BỊ HỆ THỐNG ĐƯỜNG SẮT Ở BIÊN GIỚI MỸ - MEXICO

 Phát hiện đường hầm ma túy khổng lồ trang bị hệ thống đường sắt 

ở biên giới Mỹ - Mexico

 

Giới chức Mỹ vừa phát hiện một đường hầm buôn lậu dưới lòng đất ở biên giới California - Mexico. Chiều dài bằng một sân bóng với những bức tường gia cố. Đường hầm này được trang bị đầy đủ điện, hệ thống thông gió và hệ thống đường sắt.


Các nhà điều tra đã phát hiện ra đường hầm này vào tuần trước, nằm cách biên giới Otay Mesa nối Tijuana (Mexico) với San Diego (California, Mỹ). 

 

Tại khu vực này, giới chức cũng đã phát hiện hơn 10 con đường hầm khác trong 2 thập kỷ qua.




             


Theo đơn khiếu nại hình sự liên bang đệ trình lên tòa án San Diego của Mỹ, sau khi khoanh vùng nhà kho gần đây được sử dụng làm nơi cất giấu ma túy, các đặc vụ bắt đầu chặn các phương tiện giao thông gần ngôi nhà, thu dọn các thùng chứa đầy cocaine. 

 

Các công tố viên liên bang cho biết họ đã đột kích vào những nhà kho tình nghi khác, nhưng không phát hiện ma túy. Thay vào đó, họ tìm thấy một đường hầm bên dưới nền xi măng. 

 

Đường hầm chạy dài 800 mét đến Tijuana, có đường kính 1,2 mét và nằm cách mặt đất khoảng 6 tầng.


Các đặc vụ đã thu giữ 799 kg cocaine, 75 kg ma túy tổng hợp và 1,6 kg heroin từ các phương tiện và nhà kho, đồng thời họ bắt giữ 6 người liên quan đến cáo buộc buôn lậu ma túy.


Đường hầm xuyên biên giới này được xây dựng ở một trong những đoạn biên giới kiên cố nhất, cho thấy những hạn chế còn tồn tại của bức tường biên giới Mỹ - Mexico.


Các nhà chức trách đã tìm thấy khoảng 15 đường hầm kiên cố ở biên giới California với Mexico kể từ năm 2006. 

 

Nhiều đường hầm, bao gồm cả đường hầm được phát hiện hôm 16/5, nằm trong khu công nghiệp Otay Mesa của San Diego. 

 

Khu vực này phần lớn là đất sét, rất thuận lợi cho việc đào đường hầm và xây nhà kho giấu ma túy.


Những con đường xuyên biên giới có từ đầu những năm 1990 và được sử dụng chủ yếu để buôn lậu hàng tấn cần sa. 

 

Hồi năm 2020, Cơ quan Quản lý Thực thi Ma túy Mỹ cho biết họ thường phát hiện những con đường hầm này ở California và Arizona có liên quan đến băng đảng Sinaloa của Mexico.


Theo luật liên bang, các nhà chức trách Mỹ sẽ phải lấp đường hầm bên phía Mỹ bằng bê tông sau khi chúng bị phát hiện.

 


Monday, May 23, 2022

TỬ SINH (VƯƠNG ĐỨC LỆ)

 


Ông Vương Đức Lệ bị ung thư phổi, bác sĩ lắc đầu, cho đưa về nhà “săn sóc” và “chờ”. Tôi thường cùng ông Đinh Cường đến thăm, thấy đeo cái ống dưỡng khí trên lỗ mũi. Điều kỳ lạ là Vương Đức Lệ đang ở điểm cuối của cuộc đời mà vẫn làm thơ được. Bịnh trở nặng, ngất xỉu, tỉnh dậy, làm thơ.

 “Mong con, cha mẹ đợi? 

Nhớ em, ba chị chờ?”

 Và chú em út cũng còn trông anh sao? Mong manh chỉ một đường sinh tử. Hai ngả âm dương một lối vào” 

Một lần khác, ông lại ngất xỉu, tưởng đi luôn, gia đình gọi xe cứu thương đưa vô bệnh viện cấp cứu. Ông tỉnh dậy, thấy mình còn sống, reo lên 


“Tử thần bắt hụt ta lần nữa.

 Bạn mới mừng chung khóa nỗi vui.

 Bạn cũ buồn riêng ly rượu phạt.

Ôm vai bá cổ ngẩn ngơ cười!

”Và rồi, ông bình tĩnh chờ đợi.

”Bàn tay nào vuốt mắt tôi.

 Ngón nào bấm nút châm mồi hỏa thiêu?

Trăm năm mộng ước còn nhiều.

 Trần gian nào dễ đủ điều nỉ non.

 Tử sinh nẻo thuộc đường mòn.

Âm dương đôi ngả vuông tròn đó thôi!” 

Vương Đức Lệ mất vào đầu năm 2008.

THƠ VÀ TÌNH (HOA VĂN)


 

THƠ VÀ TÌNH

Hoa Văn

 

Ta hát ta nghe

Thơ mời người đọc

Cuộc đời lăn lóc 

Nhận tiếng khen chê

 

Từ ngày yêu mê 

Tim không cửa mở

Mong mùa hoa nở

Hội ngộ êm đềm

 

Nhức nhối con tim

Đêm buồn thức giấc

Rì rào gió bấc

Nỗi buồn thêm lên

 

Không nợ không duyên

Tình yêu mấy thuở

Nên chưa gắn bó

Lắm lụy nhiều phiền

 

Đi cùng ngày tháng

Nhiều lúc xốn xang

Tưởng ngừng hơi thở

Niềm đau ngỡ ngàng

 

Tiếc gì dĩ vãng

Vết xước tâm hồn

Cuộc đời soi sáng

Mây gió cô đơn

 

Soi tình đời trước

Không thấy đời sau

Bình minh gương lược

Hoàng hôn tình sầu

 

Bỏ đi phiền muộn

Đời như bóng mây

Tan theo gió cuốn

Nhìn lá vàng bay

 

Nhặt từng con chữ

Góp lại thành thơ

Gom từng hơi thở

Đợi vui tình cờ

 

Cõi nào để nhớ

Yêu người trong mơ 

Mong ngày hội ngộ 

Chờ đến bao giờ.

TIẾNG VE NĂM ẤY (CHÍNH VŨ)

 Tiếng ve năm ấy 

 

Thân chuyển đến quý vị bài viết hay của một nhà giáo tốt nghiệp ĐHSP Saigon, gợi bao kỷ niệm thân thương của tuổi học trò!

  

Những ngày đầu Tháng Tư năm ấy, những ngôi trường nhỏ vùng ven Sài Gòn bắt đầu đóng cửa cho học sinh nghỉ học, vì tình hình chiến sự, ngày càng khốc liệt và cộng quân áp gần sát Sài Gòn.


Từng đoàn người từ các hướng Củ Chi, Biên Hòa, Bình Dương, Vũng Tàu… tay xách nách mang, đùm đề nhau, lũ lượt kéo về Sài Gòn, càng khiến thành phố thêm nhộn nhạo, hoang mang và lo lắng… Bọn thầy giáo trẻ chúng tôi cũng không ngoại lệ, từ vùng ven đô, trở về Sài Gòn, ngồi chơi xơi nước, với nhiều tâm trạng khác nhau…


Hôm ấy, sau khi đã ứng mấy tháng lương… hè dằn túi, buổi sáng sớm, ra đường Duy Tân ngồi uống cà phê vỉa hè, coi báo theo dõi tin chiến sự. Mới gần 8 giờ mà cái nắng đã chói chang, oi bức. Nóng rang rang.


Bất ngờ, bỗng có tiếng ve vút cao cái giai điệu e, e… quen thuộc, và một chú ve xám đen, từ trên tầng cao của cây sao già cổ thụ, rớt xuống bàn tôi ngồi và nằm im bất động. Cùng lúc, tiếng ve bỗng cất lên đồng thanh inh ỏi một tràng thật dài, và sau đó ngắt đoạn, như dồn cục và xuống một bè trầm dài lê thê như lời cầu kinh ai oán đến não lòng.



Bỗng xen vào là một tiếng gầm lớn và tiếng rít của động cơ máy bay phản lực như sát trên đầu, và một tiếng nổ lớn vang lên như rung rinh mặt đường phố. Chưa kịp hiểu điều gì xảy ra thì thấy xe cộ chạy ào ào tán loạn, có tiếng ai đó thất thanh:


“Dinh Tổng thống bị oanh tạc rồi”.


Tôi đứng lên, tiếng ve dường như cũng im bặt, nhường chỗ cho tiếng còi báo động và cứu hỏa vang lên ở hướng đường Hồng Thập Tự.


Nếu tôi nhớ không lầm, đó là ngày 8 Tháng Tư 1975!


Càng gần những ngày cuối của Tháng Tư, tin chiến sự đồn dập khắp nơi trên từng mặt báo. Nơi này thất thủ, nơi kia mất trắng. Gương mặt những người Sài Gòn như trầm hẳn đi. Đường phố vẫn đông đúc người xe, nhưng đầy lo âu, thấp thỏm.


Tôi lại hay lang thang đi dưới những con đường xưa cũ với bao kỷ niệm của thời mới lớn, của tuổi học trò, lo nghĩ vẩn vơ…


Dưới đường Duy Tân, Tự Do, Nguyễn Du “cây dài bóng mát”, tôi, với thói quen thuở nhỏ, hay nhìn lên những tàng cao, tìm kiếm những chú sóc, chú ve, nhất là trong những ngày hè, rảnh rỗi. Lắng nghe tiếng ve để cảm cái “Tiếng ve nức nở buồn hơn tiếng lòng” của nhạc sĩ Thanh Sơn, hay lãng mạn hơn:


Lần đầu ta ghé môi hôn/ Những con ve nhỏ hết hồn kêu ran…



(Trần Dạ Từ)


Lạ là những ngày Tháng Tư cuối ấy, tiếng ve không nức nở buồn, cũng không kêu ran mà như nấc cụt, uất nghẹn, buồn và có khi im bặt, như suốt một buổi chiều ngày 30 Tháng Tư. Tiếng ve như bị nén vào tàng xanh, ám mùi khói súng, mùi xa lạ mà rền rĩ rồi im bặt tới khuya!


Mười năm sau cái ngày Tháng Tư ấy, tôi bị… đi đày ra một huyện nhỏ vùng biển để dạy học với mỹ từ “ đâu cần thanh niên có”.


Mười năm dường như lúc nào cũng chỉ nghe tiếng sóng biển vỗ rì rào, khi ảm đạm, nhàm chán, khi cuồng nộ, thét gào – trong khung cảnh những ngôi trường mái lợp lá buông cũ kỹ, nghèo khó… Thỉnh thoảng thấy những xác người được cho là đi “vượt biên” trôi dạt vào bờ, như trêu cợt và thách đó gã thầy giáo “thiếu chí khí” vì nhiều lý do bất khả!


Rồi một buổi trưa hè, lại về Sài Gòn “bồi dưỡng” thêm kiến thức sư phạm. Đu bám chật vật trên chiếc xe than nóng như lò lửa, tanh tao mùi cá, mùi phân heo, với những bao tải ướp cá và những cái rọ sắt nhốt heo chất đầy trên mui xe lẫn dưới gầm ghế ngồi, tôi mệt lả và cả buồn nôn. Đành xuống xe ở ngã bảy, cuối đường Phan Thanh Giản và lội bộ theo đường Lý Thái Tổ để tìm xuống trường Đại học Sư phạm.

Lại là Tháng Tư, nắng nhạt nhòa, nhưng hơi nóng từ những con đường đã xuống cấp, loang lổ, vẫn bốc hơi lên ngùn ngụt. Nhìn lên bầu trời như kém xanh, ong ong hoa cà, hoa cải. Ghé vào chiếc xe nước mía gần ngôi trường Petrus Ký xưa, nay đã mang tên khác, nhìn những cây me tây, muồng hoa vàng xác xơ, mà buồn mênh mang. Ngôi trường ngày xưa tôi học, cổng trường giờ còn đâu câu “Khổng Mạnh cương thường tu khắc cốt/ Tây Âu khoa học yếu minh tâm” mà bao thế hệ học trò trước đây từng tu dưỡng!


Bất chợt đâu đó rền rĩ một tiếng ve, tiếng ve nghe có vẻ khào khào, già nua, lạc lõng. Rồi im bặt, rồi lạc lào rời rạc. Tôi chợt mủi lòng.


Tôi đang về nơi trường xưa, lớp cũ… vậy mà đơn độc, buồn…


“Tiếng ve nức nở buồn hơn tiếng lòng”, không phải tiếng ve xưa, của những mối tình học trò mơ mộng, và cũng không phải tiếng lòng buồn vì xa cách “Đôi đứa đôi nơi” mà buồn nẫu ruột vì màu cờ và đất nước đã đổi khác. Dẫu đã mười năm, nhưng lòng người dường như chưa yên, và cũng chưa được hàn gắn, mỗi khi Tháng Tư về. Mà sao tôi cứ mãi ám ảnh theo tiếng ve, và làm người xa lạ?


Thời thế đẩy đưa, hay cung “thiên di” của tôi có “vé xuất ngoại”, khi tiếng ve không mong đợi đã tắt hẳn, bắt đầu cho một năm học mới sau đó cũng gần hai mươi năm, lúc tuổi đời đã qua “tri thiên mệnh”, tôi lại khăn gói qua Mỹ đoàn tụ gia đình.


Đi hay ở cũng là điều dằn vặt, trước những thay đổi của cuộc đời. “Thiên mệnh” thì chưa rõ ra sao, nhưng “bản mệnh” của mình thì lại bắt đầu lo cho cái ăn, cái mặc và mọi sự sinh hoạt lạ nước, lạ cái trước mắt!


Cơ duyên đưa đẩy, nhờ một anh bạn giới thiệu, tôi được tuyển dụng vào làm ở một ngôi trường High School cách nhà nửa tiếng chạy xe. Tại đây, tôi không tiếp tục bán… cháo phổi nữa, mà chuyển sang bày biện, dọn dẹp những bữa ăn cho học sinh.


Thôi âu cũng là số phận? Những ngôi trường ở vùng Đông Bắc nước Mỹ này không tìm đâu ra bóng dáng những cây phượng quen thuộc ở quê nhà.


Song vẫn có những cây cổ thụ, mùa hè lá xanh ngăn ngắt và sang thu lại chuyển vàng đến nao lòng.


Không có hoa phượng và không có cả tiếng ve, nên những khi rảnh rỗi, nhìn ra khoảng sân trường rộng mênh mông, với những bãi cỏ xanh mướt mát, lòng tôi bỗng rưng rưng nỗi buồn man mác…


Rồi một buổi trưa, giao ca về sớm, lái xe vòng vèo qua một cái park, hạ kiếng xe để tận hưởng cơn gió mát lành, bên dưới những tàn cây phong cổ thụ, tôi bỗng chợt nghe những tiếng e e quen thuộc, trầm bổng như những khúc nhạc hiếm hoi trưa hè ở quê nhà.


Tấp xe vào sát lề, tôi mở cửa bước xuống, nhìn dưới một gốc phong cổ thụ, rêu bám đầy dưới gốc, nhìn thấy vô số vỏ ve bám vào quanh gốc.


Những vỏ ve nhỏ thôi, chừng bằng ngón tay, in hình như loại ve kim ở quê nhà, loại vỏ ve mà Đông y gọi là “thuyền thoát” hay “thuyền xác”, mà khi xưa, mẹ tôi thường tìm mua, nấu nước cho anh em tôi uống để trị chứng “mồ hôi trộm” hay viêm nhọt


Ngước lên tàn cao, tôi thấy những con ve, màu xanh, xám, đeo quanh cành cây và đồng loạt vang ngân tiếng e e, i i... rền vang.


Không cao vút và cũng không ngắt quãng, hay đứt nghẹn, nức nở.


Bỗng thầm nghĩ: Học sinh ở Mỹ chắc không ai quan tâm hay ấn tượng với tiếng ve? Và chắc cũng chẳng ai có tâm cảm :


“Tiếng ve nức nở buồn hơn tiếng lòng” như thế hệ học sinh của tụi tôi ngày xưa đó.


Và chắc cũng chẳng ai như tôi, cứ mãi tìm, và nhớ tiếng ve… một thuở. Để rồi cứ mãi tình “hoài hương” không nguôi của những ngày và năm tháng ấy…


Chính Vũ ( Tác giả )



27 tháng 4, 2022



Thân mến



TQĐ


Sunday, May 22, 2022

VỌNG CÕI HƯ VÔ (PHAN TẤN HẢI & NGUYỄN NGỌC PHÚC)

 

Phan Tấn Hải & Nguyễn Ngọc Phúc

Vọng cõi hư vô

Này cô cô ni nhỏ/ Xin giữ đời biển lặng/ Xin đừng cười khúc khích/ Khi tụng những lời kinh. (Hình: Triết Trần)

 

Này cô cô ni nhỏ
Xin giữ thật vắng lặng
Chân dịu dàng bước đi
Đừng lay chiều đang ngủ
Bên cạnh tiếng chuông chùa
Vọng về cõi hư vô

Này cô cô ni nhỏ
Xin giữ đời biển lặng
Xin đừng cười khúc khích
Khi tụng những lời kinh
Sợ hồn tôi nghiêng ngả
Vỡ theo tiếng ê a

Này cô cô ni nhỏ
Khi chép những dòng kinh
Xin chấm thêm dấu nặng
Vào chữ tôi cuối cùng
Kẻo khờ khạo sa ngã
Sám hối cả trăm năm

Này cô cô ni nhỏ
Bên bờ vực tội lỗi
Có gã khờ dại bước
Mon men vào khổ lụy
Núp dưới bóng từ bi
Muôn đời nguyện câm nín
Cạnh bên tiếng chuông chiều
Vọng về cõi hư vô

 

LOÀI VẬT CŨNG CÓ GIA ĐÌNH (TÀI KHANH)

 

Loài Vật Cũng Có Gia Đình

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

From: Tài Khanh