Thursday, March 4, 2021

PHẬN EM (DIỆP THẾ HÙNG)

 


PHẬN EM

Tác giả xin chia sẻ với các bạn bài thơ PHẬN EM dưới đây diễn tả một sự kiện xảy ra rất thường trong những thế hệ trước đây: hôn nhân của đàn bà phần lớn là do gia đình quyết định, đôi khi gả chồng cho con khi con chưa trưởng thành, như câu ca dao dưới đây:

Lấy chồng từ thuở mười ba,
Đến năm mười tám, thiếp đà năm con
Ra đường trông vẫn còn son,
Về nhà khiếp đảm năm con cùng chàng.

Hay trong hai câu thơ của Hàn Mặc Tử (Mùa Xuân Chín):

Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,
Có kẻ theo chồng, bỏ cuộc chơi.

 

Thời tác giả còn học ở Trung Học, tác giả đã thấy thỉnh thoảng một cô cùng lớp bỏ bạn bè, học vấn để lấy chồng.  Có những hôn nhân thành công, nhưng cũng có rất nhiều hôn nhân chấp nhận dù tình yêu không bao giờ đến với người chồng. Đó là câu chuyện tưởng tượng của bài thơ dưới đây.

 

Chúc các bạn vui nhiều tuần này.

   


                       

PHẬN EM

 

Thuở ấy em còn thơ dại lắm

Tóc dài thắc bím má môi hồng

Trên đường đi học bao người ngắm

Dù biết em chưa tuổi lấy chồng

 

Em đẹp ngày càng thêm rực rỡ

Chân dài ngực nở dáng yêu kiều

Mười ba tuổi chẵn hoa đang nở

Tóc xõa tung bay dưới nắng chiều

 

Cuộc sống vô tư êm đẹp quá

Thời gian thắm thoát tuổi mười lăm

Vai thon eo nhỏ người tao nhã

Ai ghé Tuy Hòa cũng muốn thăm

 

Rồi một chàng trai người có học

Đến xin hỏi cưới, tuổi không chờ

Thời xưa như thế, dù em khóc

Cũng phải theo chồng bỏ mộng mơ

 

Chuyện cũ anh nghe buồn đứt dạ

Lấy chồng em vẫn thấy cô đơn

Bao năm dù sống đời nghiêng ngả

Em vẫn trung thành vẫn sắt son

 

Ở tuổi sáu mươi em vẫn đẹp

Thời gian không đổi nét yêu kiều

Cuối cùng định mệnh thôi hòi hẹp

Em biết lần đầu một dấu yêu.

 

Diệp Thế Hùng (March 03, 2021).


AI BIỂU ANH KHÔNG ĐEM BIẾU CAU TRẦU? (Á NGHI)

 

AI BIỂU ANH KHÔNG

ĐEM BIẾU CAU TRẦU?

 

Anh hái ổi vườn nhà đem biếu Má

Má khen xinh, đem cúng Ngoại thật nhiều

Trái nào dư con bé liền tưng tiu

Đâm muối ớt, cắn dòn tan, đủ kiểu.

 

Em sách nhiễu cơn thèm Người Đem Biếu:

Ớt đã nhiều, má em đỏ nhiều hơn

Tiếng “Cám ơn” mịn áo lụa, guốc sơn

Môi cong cớn hít hà, khen từng trái.

 

Thu nhớ ổi, nhớ người xưa, nhớ Ngoại

Nhớ Má từng dâng trái, cúng, thở dài,

(Nhớ Phú Bông, nhớ Ngoại, Má u hoài)

Sầu tê tái, bây giờ con mới thấm!

 

Nhanh như thổi, anh con đàn, cháu lắm.

Em lấy chồng, xây tổ ấm xa xăm.

Cám ơn anh nhắc trái ổi đêm rằm

Anh hồi… nẳm yêu thầm, em nào hiểu.

 

Má không hiểu, anh ra về thất thểu

Ai biểu anh không đem biếu vôi, trầu?

Bánh xu xê*, nến song hỷ, rượu, cau?

Má chưa hiểu làm sao em hiểu thấu?

 

Anh bây giờ đã cháu con nhốn nháo

Em bây giờ có Yêu Dấu, thơ văn

Những băn khoăn, thầm lặng theo trái oằn

Đã rơi rụng, đâm chồi bao ổi mới.

 

Má nhớ Ngoại, cầm run run trái ổi

Em nhớ nhà, thương gió nội hương đồng

-Anh nhớ em, xưa hai má ửng hồng!

Thương lá ổi gội đầu thơm hương tóc.

 

Á Nghi, 29-9-2013.

*Bánh xu xê = bánh phu thê.

 


ÁO MẸ RÁCH BƯƠM (SẮC KHÔNG)

 




THAY LỜI TỰA

ÁO MẸ RÁCH BƯƠM

Sắc Không. / Na Uy / Oslo.
 
Mẹ, ở đây, là Việt Nam,
chữ càng bóng gió, nghĩa càng quặn đau:
Trời cho đất nước mình giàu
ông cha đổ máu trước,sau giữ gìn
 
Mỗi tấc đất, một niềm tin,
ánh mắt nheo lại, tầm nhìn thêm xa…
Bước chân Nam tiến, rời nhà,
bùn khô quánh đọng rơi ra mảng buồn
 
Đi là chết nửa tâm hồn,
nửa kia run tiếng trống dồn thúc quân,
Mở mang bờ cõi rộng dần
để con cháu sống khỏi cần nhờ ai
 
“Khôn ngoan, đá đáp người ngoài,
gà cùng một mẹ, chớ hoài đá nhau!”
[Khác nhau như bí với bầu
vẫn chung dàn sống bên nhau bao đời]
 
“Khôn nhà, dại chợ”, nghe lời
quân phương Bắc dạy làm người đấu tranh:
Chuyện buồn mượn khói, xây thành
màn sương ngỡ bức mành mành vẽ hoa!
 
Đâu chỉ tan cửa, nát nhà,
mất biển Đông, Hoàng-Trường-Sa còn gì?
Ải Nam Quan, khúc biệt ly,
thác oan Bản Giốc, sông Kỳ Cùng đau:
 
Bán nước quả thật mau giàu,
“rách bươm áo mẹ”, bạc màu tóc cha.
Bao em gái nhỏ lìa nhà,
“bán trôn nuôi miệng”, “bán hoa”, tàn đời.
 
Làm ra vựa thóc nuôi người,
thợ cầy, thợ cấy khi cười lệ sa:
“Bán gạo đứng hàng thứ ba,
thứ hai thế giới mà ta đói lòng?”
 
Mẹ, Việt Nam, đứng ở trong
cái vành móng ngựa nó cong vòng vào
Thoát ra, không biết cách nào,
tội nuôi con, sống tự hào, lớn khôn!
 
Kể từ Tây đến lập đồn,
trải bom giặc Mỹ, kinh hồn, đến nay
Quân Tàu đang có trong tay:
tay trong, một bọn cướp ngày, tay sai
 
Thù trong nô lệ giặc ngoài
đang làm ngọn dáo nối dài cánh tay!
Sắc Không
Na Uy / Oslo.
Mùa Xuân / 2010 Tủ Sách Văn Nghệ Sài Gòn Nghĩa Thư /Canada/

MỘ HOANG - THE FORGOTTEN GRAVE (EMILY DICKINSON- TÂM MINH NGÔ TẰNG GIAO-CHUYỂN NGỮ)

 

Mộ Hoang - The Forgotten Grave

 

The Forgotten Grave

After a hundred years

Nobody knows the place,-

Agony, that enacted there,

Motionless as peace.

Weeds triumphant ranged,

Strangers strolled and spelled

At the lone orthography

Of the elder dead.

Winds of summer fields

Recollect the way,-

Instinct picking up the key

Dropped by memory.

 

Emily Dickinson

(1830-1886)

Mộ Hoang

Trăm năm trần thế vần xoay

Ai còn biết đến nơi này nữa đâu

Ngày nao chất ngất thảm sầu

Giờ trơ như đá, dãi dầu, tịch liêu.

Cỏ hoang lấn phủ tiêu điều

Bao chân khách lạ sớm chiều dạo ngang

Mộ bia nhẩm đọc từng hàng

Nhớ về người dưới suối vàng mấy khi.

Gió qua đồng vắng ngày hè

Lần theo năng tính xuôi về lối xưa

Lượm thâu mật khóa mong chờ

Mà vùng ký ức hững hờ bỏ vương.

 

Tâm Minh Ngô Tằng Giao

chuyển ngữ


TIA NHÌN TÍM LÁ (NHẤT PHƯƠNG)

 



NẾU HỎI ANH BAO NHIÊU TUỔI (DƯ THỊ DIỄM BUỒN)

 

Đứng, từ trái qua phải: Hồng Thủy, Cửu, Bạch, Ngọc Hạnh.

Ngồi: Anh Viên, Lão Mã Sơn, DTDB, Jina và phu quân

 


NẾU HỎI ANH

BAO NHIÊU TUỔI?

 

“Mừng sinh nhật 99 tuổi

cựu Tr/Tá CSQG Trần Văn Công

Nghệ danh Lão Mã Sơn” DTDB

  

Nếu ai biết tuổi anh Hai có!

Sẽ ngỡ là không phải chuyện thường

Một đời chiến binh ngoài sương gió

Tình nhà nợ nước giữ quê hương...

 

“Tháng Tư Đen...” Ôi, sầu chất ngất!

Gia đình chạy loạn lạc xứ người

Con còn bé dại... ngày chị mất!

Thương đau, vật vã một kiếp đời!

 

Nuôi con làm cha vừa làm mẹ...

Đến chúng lớn khôn được thành nhân

Anh sống đơn thân trong quạnh quẽ

Con đứa ở xa, đứa chẳng gần...

 

Nếu hỏi anh Hai bao nhiêu tuổi?

Anh bảo rằng: “...Thuở tuổi thanh xuân...”

Bởi gẩm đường đời mình dong ruỗi

Mỉm miệng cười tươi “kiếp duyên trần!”

 

Bây giờ anh vẫn còn khỏe lắm

Nấu ăn, giặt giũ, tự lo mình...

Sáng đánh bóng vợt trời nắng ấm

Gió trải ngàn hoa thắm lung linh

 

Ngoài tám mươi, nỗi đau đứt ruột!

Năm nào anh hụt hẫng tiễn con

Lệ đầm đìa nghẹn ngào cố nuốt

Bởi tre già còn khóc măng non!

 

Những đêm không trăng mây tóc xõa

Lấp loáng lung linh rặng núi mờ

Cắn bút nhìn sao trời sáng tỏa

Cảm khái trào lòng anh làm thơ...

 

Đời Lão Mã Sơn giờ trọn vẹn

Không thù, không hận... chỉ có thương

Bóng nhạn ảo mờ... rèm nguyệt thẹn

Ngàn hoa thắm nở gió đưa hương

 

Em đến thăm anh chiều nắng nhạt

Cùng bạn bè... trân quý mến thương

Nhắc chuyện xưa... giọng buồn ai hát

Ngậm ngùi viễn khách nhớ cố hương

 

Ngày đó chúng ta ngồi tâm sự

Ai có ngờ đâu anh Hai mình

Chín chín tuổi... vẫn hoài cố xứ

Tài vẹn toàn, trí vẫn thông minh

 

Nguyện cầu anh Hai luôn mạnh khỏe

Hạnh phúc, sống lâu Lão Ngoan Đồng

Tráng kiện, tâm hồn... luôn tươi trẻ

Sinh nhật trăm ngoài... vẫn thong dong

 

Tệ xá Diễm Diễm Khánh An

California, Ngày 3-3-2021 

DƯ THỊ DIỄM BUỒN

 


KHÍ ĐỘC CARBON MONOXIDE TRONG NHÀ (HUỲNH QUỐC BÌNH)

 

Khí Độc Carbon Monoxide trong Nhà. 

 

Huỳnh Quốc Bình

 

LTG: Cuối tuần qua, 14-2-21, tại quận hạt Clackamas Tiểu Bang Oregon, có bốn trường hợp tử vong vì khí độc carbon monoxide. Họ chết trong ba nơi khác nhau khi cố gắng giữ ấm sau khi một cơn bão mùa đông ập vào vùng Tây Bắc Hoa Kỳ và nhiều nơi khác.

 

Khi đề cập đến khí độc Carbon Monoxid, có lẽ nhiều người từng nghe qua, nhưng không có nghĩa là ai cũng biết, cho nên năm nào cũng có nhiều người chết về vụ này. Ai có phương tiện sử dụng Internet, chỉ cần vào Google và gõ “carbon monoxide poisoning deaths, có nhiều tin tức và tài liệu cho chúng ta tham khảo.

 

Tại Hoa Kỳ, hằng năm có khoảng 95% những vụ tử vong vì chất carbon monoxide là đến từ các lò sưởi bằng ga, than đá, máy phát điện. Theo báo cáo của cơ quan Centers for Disease Control and Prevention (CDC, cũng tại Hoa Kỳ một quốc gia văn minh, dồi dào tin tức và tài liệu… Nhưng hằng năm có trên 500 người chết vì vô ý hít nhằm khí độc này và hơn 2,000 người cố ý sử dụng khí độc bày để tự tử.

 

Bài này tôi viết vào năm 2012 và hằng năm tôi quảng bá lại một cách rộng khắp để nhắc mọi người và nhắc chính mình về loại khí độc Carbon Monoxide. Tôi sẽ không đăng tải bài này nữa nếu không còn ai chết bởi “tên sát thủ thầm lặng” mà tôi sẽ đề cập trong những phần kế tiếp. (HQB)

 

***

Tiêu đề bài viết này không dính dấp gì đến nhạc phẩm “Tình chết theo mùa đông” của Nhạc Sĩ Lam Phương, nhưng là những điều mà người viết xin được nêu ra để chúng ta cùng nhớ vào mỗi mùa đông, hầu cho hằng năm số người chết theo mùa đông được giảm đi.

 

Ít tai ngờ, tại quốc gia văn minh như Hoa Kỳ, có đầy đủ tin tức, vậy mà mùa đông nào cũng có hằng trăm người chết vì sự bất cẩn hay do thiếu hiểu biết về một loại khí độc, giết người một cách nhẹ nhàng.

 

 Khí độc này có tên gọi “Carbon Monoxide” mà người Mỹ cho đó là “The Silent Killer”, tạm dịch, “sát thủ thầm lặng”

 

Khí “Carbon Monoxide” hay “The Silent Killer là gì?

Khí Carbon monoxide RẤT ĐỘC, KHÔNG MÀU SẮC, KHÔNG CÓ MÙI, cho nên mắt người không thấy và mũi người không ngửi được. Ai hít khí này vào buồng phổi trong vài phút, có thể chết một cách nhẹ nhàng.

 

Khí Carbon monoxide được tạo ra từ các khí đốt như ga, xăng, dầu nhớt, dầu lửa, củi, hoặc than đá khi được đốt lên. Lò ga trong nhà bếp và lò sưởi (fireplate) được chế biến đúng tiêu chuẩn, nên số lượng khí carbon monoxide thường không nguy hiểm. (1)

 

Người chết vì khí Carbon Monoxide

Hằng năm tại Hoa Kỳ đã có hằng trăm người bị chết đột ngột bởi khí carbon monoxide. Khí này được thả ra từ các loại máy chạy bằng nhiên liệu bị hư, hoặc sử dụng than đá nướng thịt (BBQ) không đúng cách, đúng nơi. 

 

Số người chết và suýt chết nhiều nhất từ ống khói của các loại xe hơi và than đá trong các trường hợp sau đây:

 

- Vào mùa đông để xe trong nhà xe (garage)và cho máy chạy để tạo độ ấm trong nhà khi bị cúp điện hoặc, hoặc làm nóng máy xe trước khi lái.

 

- Lái xe đường dài, ngừng xe nghỉ mệt, cho máy xe chạy để giữ độ ấm trong xe vì ngoài trời nhiệt độ lạnh. Khí độc Carbon Monoxide lẻn vào xe từ đầu máy xe hay phía sau xe (car’s trunk). Trường hợp này mở hí cửa kính cũng không xong mà đóng kín lại cũng tai hại.

 

- Lúc lái xe để hệ thống thông hơi (vent) ở vị trí tắt (off), nhưng cửa xe đóng kín, khí độc từ máy xe lẻn vào bên trong mà không thoát được. Người lái xe hít khói độc rồi từ từ lịm đi và xe trở nên “không người lái” và…

 

- Trời lạnh, nướng thịt trong nhà, hoặc nướng thịt ngoài trời còn dư than hồng, vì tiếc nên mang vào nhà sưởi ấm cho đỡ tốn điện; sử dụng lò sưởi (fireplace) để đốt củi, hoặc đốt than đá luộc bánh tét, hoặc sử dụng lò sưởi loại chỉ dành cho ngoài trời (outdoor)…

 

Hình: Những nơi hay vật dụng thải ra khí độc (Sources of carbon monoxide in a home)

 

Những vụ suýt chết và những cái chết thương tâm

Nhiều tài liệu chứng minh là khí carbon monoxide có thể tích tụ nhanh đến mức các nạn nhân bị ngất đi trước khi họ có thể kêu cứu.

 

- Năm 1993, tại San Jose- California vào ngày Tết, người viết bài này giúp gia đình ngồi canh nồi thức ăn lớn được nấu bằng lò ga (propane) đặt trong nhà xe. Cửa nhà xe được mở toang 100%, nhưng chỉ 3 phút sau, tôi thấy đầu óc choáng váng. Cũng may vì tôi có chút hiểu biết về khí độc carbon monoxide nên vội chạy nhanh ra ngoài và vài phút sau đó trở vào tắt lò.

 

- Năm 1986, tại Seattle WA, một gia đình quen thân với tôi. Cuối tuần họ nướng thịt ngoài trời bằng lò BBQ nhỏ. Các con ăn xong có chuyện đi ra ngoài. Ông Bà ngoại và các con cháu nhỏ ở nhà. Ông ngoại thấy than hồng còn dư, ông tiếc và mang cả lò BBQ vào để giữa nhà sưởi ấm cho đỡ tốn điện. Cũng may các con lớn về kịp và phát giác cả nhà đều trong tình trạng hôn mê. Tất cả được đưa đến viện và bác sĩ cho biết, nếu hai người kia về trể chừng vài phút, chắc chắn cả nhà sẽ chết hết.

 

- Khoảng năm 1988 một tàu đánh cá của người Việt tại thành phố Monterey- California, gồm tất cả bốn người. Vì khí hậu bên ngoài quá lạnh nên họ đóng kín các cửa sổ trên tàu và cho chạy một máy sưởi bằng nhiên liệu để sưởi ấm lúc nghỉ đêm. Một chiếc tàu khác phát giác tàu này trôi lênh đênh trên biển và chỉ duy nhất một người sống sót, nhưng trong tình trạng hôn mê, đầu nạn nhân ở vị trí nửa phần ngoài của sổ.

 

- Năm 2006, có trận bão tuyết trước ngày lễ Giáng Sinh tại Tiểu Bang Washington. Nhật báo Seattle Times ngày 19-12-2006, loan tin, một gia đình Việt Nam sinh sống tại vùng Burien, phía Nam thành phố Seattle, Washington. Cả bốn người gồm vợ chồng và 2 con trai đều chết bởi khí carbon monoxide từ máy phát điện loại xách tay chạy bằng xăng, được cẩn thận đặt trong nhà xe. 

Ba người chết trong tư thế đang ngủ. Người cha chết ngay cầu thang gần máy phát điện. Cảnh sát đoán, có lẽ ông định xuống tắt máy nhưng chưa đến nơi, đã ngã gục…

 

- Cũng trong thời điểm đó tại Tiểu Bang Oregon, hai người thuộc các sắc dân khác cũng bị chết vì khí carbon monoxide. Một người đặt máy phát điện trong phòng khách, người kia sử dụng một lò đốt than ngay trong phòng ngủ. Cũng có những trường hợp tương tự, có ít nhất 100 người khác cũng có các triệu chứng hôn mê bởi khí độc carbon monoxide, nhưng được cứu chữa kịp thời.

 

Triệu chứng khi hít khói độc carbon monoxide

Nếu ở mức ngộ độc trung bình, nạn nhân có thể cảm thấy đau đầu dữ dội, chóng mặt, thần kinh rối loạn, muốn nôn mửa, hoặc ngất xỉu

Khi phát giác các triệu chứng trên

Việc cần phải làm là lập tức mở các cửa chính và cửa sổ, tắt các lò ga, lò sưởi, hoặc đồ dùng đang đốt bằng nhiên liệu. Chính mình hay người trong gia đình phải nhanh chóng ra khỏi nhà và gọi xe cấp cứu do dù chưa ai tắt thở. Thà tốn tiền cho xe cứu thương còn hơn tốn nhiều tiền sau đó.

 

 

Sơ đồ từ những nguồn có thể sinh ra khí độc carbon monoxide

 

Để giảm thiểu thiệt hại về nhân mạng, chúng ta cần tuyệt đối lưu ý ít nhất 6 KHÔNG sau đây:

 

- Không bao giờ để xe hơi nổ máy trong nhà xe (garage) cho dù cửa được mở 100%.

 

- Không bao giờ chạy máy phát điện trong nhà, trong nhà xe hay tầng hầm (basement).

 

- Khi chạy máy phát điện ngoài trời, cần để cách xa cửa sổ và cửa chính, khi các cửa đang mở.

 

- Không bao giờ đốt than đá (charcoal) trong nhà, kể cả đốt tại lò sưởi (fireplace), trong lều, trong xe hoặc trong nhà xe.

 

- Không bao giờ dùng khí đốt, lò nướng hoặc máy sấy để sưởi ấm.

 

- Không bao giờ ngủ trong xe trong lúc để máy chạy với mục đích cho máy sưởi hay máy lạnh hoạt động, nhất là để trẻ con ngủ trên car seat, dù có người lớn canh giữ.

 

Làm sao để phát hiện khí độc carbon monoxide?

Có những chiếc máy phát hiện trong không khí có khí độc “carbon monoxide “với vài tên gọi như “Carbon Monoxide Alarm”, hoặc “Carbon Monoxide Detector”… Mỗi tư gia, văn phòng làm việc nên có ít nhất một cái, hoặc vài cái. Có những chiếc máy chỉ cần cắm vào ổ điện trong nhà là xong. Mỗi chiếc máy khoảng 20-30 Mỹ kim. Nếu mua chừng vài cái hầu đề phòng chuyện rủi ro, giá tiền của nó rẻ hơn giá mua một chai rượu Tây, hay một vé vào cửa cho một dạ tiệc, khiêu vũ… nhưng nó lại cứu được sinh mạng nhiều người.

 

Mua máy báo động có khí độc “Carbon Monoxide” ở đâu?

Các tiệm bán dụng cụ kim loại và điện (Hardware) như Home Depot, Lowe’s, Costco…

 

Hiện nay ngày 18-2-2021, trong Costco có bán mỗi hộp gồm hai cái để gắn hai nơi khác nhau, vừa báo động khói và báo động có khí độc (smoke and carbon monoxide detector), mỗi cái đã có sẵn pin, có thể hoạt động đến 10 năm, trị giá rẻ hơn hai tô phở xe lửa.

 

Hình chiếc máy báo động khói và khí độc “Smoke and carbon monoxide detector”

 

Kết luận

Trong đời sống hằng ngày, không có điều bất trắc nào giống nhau, và cũng “chẳng có cái dại nào giống cái dại nào” như người xưa đã nói. Chúng ta đừng nên để “mất trâu rồi mới làm chuồng”. Hãy mua ngay vài chiếc máy nêu trên để sử dụng vào mùa đông và trọn năm. Hãy làm ngay trước khi quên. Hãy xem mạng sống của mình và người thân mình quý hơn vật chất đời này. Có nhiều tiền trong nhà băng, tư gia sang trọng bậc nhất, xe đẹp hay loại luxury đắc tiền, nữ trang đắc giá, quần áo toàn là đồ hiệu, bóp da vài ngàn một cái… Không cứu được mạng sống chúng ta trên cõi đời này chứ đừng nói là linh hồn chúng ta được vào Thiên Đàng hay Niết Bàn.

 

Quý vị đã đọc xong bài viết này và nếu muốn tìm hiểu thêm về khí độc này, xin quý vị đọc thêm bài viết “Khí Độc Mùa Đông” của Tiến Sĩ Mai Thanh Truyết, Hội Bảo vệ Môi trường

 Việt Nam (VEPS).

http://maithanhtruyet.blogspot.com/2017/11/khi-oc-mua-ong-1-ngo-oc-carbon-monoxide.html

 

Huỳnh Quốc Bình

email: huynhquocbinh@yahoo.com

 

Ghi chú: 1. Tôi viết bài này dựa trên tài liệu của “Washington State Department of Health” (www.doh.wa.gov) và một số dữ kiện từ những cơ quan có thẩm quyền bảo đảm sự an toàn cho công chúng.