MỸ “CHẢNH” VÀ WORLDCUP (KIM LOAN)

 

KIM LOAN.

MỸ “CHẢNH” VÀ WORLDCUP

Nhớ hồi đi vượt biên, tàu đến Thailand, được vào trại nhỏ, chưa biết gì về cuộc thanh lọc gắt gao, nhiều lúc rảnh rang, chúng tôi hay hỏi nhau sau này thích đi định cư nước nào. Ngoại trừ những người có thân nhân ruột thịt ở các nước khác, hoặc vài trường hợp có lý do đặc biệt, còn lại hầu hết ai cũng nói như đinh đóng cột: "Tui muốn đi Mỹ!"

 

Hỏi sao Mỹ hổng "chảnh"?

Có thằng nhóc tì 9-10 tuổi được ba má cho đi theo người hàng xóm vượt biên qua trại, cũng chắc như bắp:

-         Em cũng đi Mỹ!

Tôi liếc nó:

-         Nhìn cưng là biết sinh sau đẻ muộn, sau ngày mất nước, có ân nghĩa gì với Mỹ, có liên can gì với Mỹ, mà cũng bày đặt tài lanh đòi đi Mỹ ?

-        Nhưng em vẫn muốn đi Mỹ cơ!

-        Tại sao?

-        Lúc má tiễn em xuống ghe, má dặn kỹ lắm, dặn đi dặn lại cả chục lần, bằng mọi giá phải cương quyết đi Mỹ nghen con, đừng đi nước nào khác.

-        Má mày ngon dữ đa! Quăng con đi vượt biên rồi ngồi nhà ra lệnh cho nó phải đi Mỹ. Khôn như má mày quê chị đầy!

Thằng nhóc vênh mặt, tự hào:

-        Dạ, má em còn biểu, đã tốn công vượt hiểm nguy trên biển, khi tới trại phải đi Mỹ cho đáng "đồng tiền bát gạo".

 

Hỏi sao Mỹ hổng "chảnh"?

Sau này, tôi đậu thanh lọc, lên trại transit làm việc, tôi không làm post office nữa mà qua làm cho văn phòng Cao Ủy Định Cư Panatnikhom (PNK). Các phái đoàn Canada, Úc, Pháp, các nước Bắc Âu ... vài ba tháng thay phiên nhau vào trại một lần. Họ mượn văn phòng Cao Ủy làm nơi phỏng vấn. Lúc ấy cả phòng chúng tôi ồn ào vui vẻ bận rộn, từ bà Cao Ủy người Thái, rồi nhóm phụ thông dịch, nhóm điền forms, nhóm đọc loa thông báo đồng bào có tên phỏng vấn . Không khí tấp nập một vài bữa hoặc có khi cả tuần, phái đoàn lại ra về, chúng tôi và nhóm phái đoàn bắt tay tạm biệt, hẹn gặp nhau khi họ sẽ quay lại phỏng vấn cho đợt sau.

Nhưng Mỹ "chảnh" thì không hề nhe! Mỹ "chảnh" không thèm mượn văn phòng Cao Ủy, Mỹ "chảnh" không thèm mượn nhân viên Cao Ủy, mà Mỹ "chảnh" mở riêng một văn phòng trong trại, treo cái bảng gỗ bên ngoài với cái tên rất oai phong: " JVA PNK CAMP-US. EMBASSY- REFUGEE SECTION"

JVA mở cửa mỗi ngày, vì số lượng người muốn đi Mỹ rất đông. Hễ có ai phỏng vấn xong, được Mỹ cho "đậu" là ra ngoài cửa la hét, nhảy tưng tưng, sung sướng, rồi mở tiệc đãi bà con chung lô xung quanh.

 

Hỏi sao Mỹ hổng "chảnh"?

Đó là chuyện ở trại, còn ở Việt Nam thì sao, chắc ai cũng biết. Các cán bộ, các “đảng viên” chửi Mỹ ra rả nhưng các con cháu của họ đều qua Mỹ du học, có thẻ xanh, định cư luôn bên Mỹ. Cho đến ngày nay, Tòa Đại Sứ Mỹ tại Sài Gòn mỗi ngày bất kể nắng mưa cũng có một hàng dài xếp hàng để xin Visa qua Mỹ.

 

Hỏi sao Mỹ hổng “chảnh”? 

Còn thế giới? Mặc dù có nhiều cuộc xếp hạng “nước hạnh phúc nhất thế giới”, “nước an bình nhất thế giới”… Mỹ có thể đứng sau vài nước, nhưng sau khi “cộng trừ nhân chia” thì “Giấc Mơ Mỹ” vẫn là giấc mơ của rất nhiều người ở khắp nơi . Đồng dollar của Mỹ là đồng tiền “uy lực” và phổ biến nhất hành tinh, bất cứ ai, dù là ở thành thị hay thôn quê, từ một ông lão cho đến thằng bé con, nhìn thấy đồng tiền Mỹ đều thốt lên: “America!” 

Hỏi sao Mỹ hổng “chảnh”?

Đó chỉ là vài ví dụ “mở bài” (tuy hơi dài), để tôi đi vào chủ đề chính: Mỹ “chảnh” và World Cup sau đây.

Chúng ta, nhất là những người hâm mộ bóng đá, đều biết giải FIFA ( Federation Internationale De Football Association)  World Cup kỳ này sẽ diễn ra từ ngày June 11 đến July 19/2026 do ba nước Mỹ-Canada-Mexico đồng đăng cai.

Tới đây tôi xin mở ngoặc, tự nhận là “fan” bóng đá, nhưng chỉ là “fan” của hai giải World Cup (thế giới) và Euro (Châu Âu) thôi nhe, còn mấy giải bóng đá lẻ tẻ, như bên Châu Á, bên Việt Nam thì tôi hổng có hứng thú. Nhỏ bạn thân nói tôi chảnh, chỉ toàn xem giải lớn, hổng lẽ tôi lây bệnh của… Mỹ “chảnh”?

Dù sao, tôi cũng phải thú nhận, là giống như nhiều phụ nữ xem World Cup khác, tôi xem bóng đá với cảm tính nhiều hơn, vì cho đến bây giờ tôi chẳng rành rọt luật lệ bóng đá, chẳng biết thế nào là “việt vị”, xin đừng hỏi tôi thế nào là “phạt góc”, khi nào bị “phạt đền”, thế nào là “ném biên”, vì tôi càng… không biết. Nhưng tôi biết một điều cơ bản, là khi banh vào lưới là ghi bàn. Còn nữa, kể từ khi lần đầu tiên biết đến World Cup Tây Ban Nha 1982, tôi đã liên tục là cổ động viên sốt sắng, không thiếu một mùa giải nào cho đến nay, kể cả lúc ở trại tỵ nạn Thailand tôi vẫn xem trọn các trận của World Cup Italy1990, vậy là đủ “tiêu chuẩn” làm “fan” World Cup rồi nhỉ.

Trở lại mùa World Cup năm nay, công bằng mà nói, Mỹ và Canada là hai quốc gia không có thành tích bóng đá nổi bật, hầu như người dân chỉ mê xem Hockey, Football, còn Soccer thì chẳng mấy ai quan tâm. Nhưng nước Mỹ, vốn giàu có và không chịu thua kém ai chuyện gì, cũng đã từng được đăng cai World Cup năm 1994, và bắt đầu bỏ tiền đầu tư cho đội tuyển bóng đá quốc gia. Canada cũng theo đàn anh, cố gắng vực dậy đội bóng (nam) của mình, nhưng thực tế vẫn chỉ nhích lên chút đỉnh, chưa thể được xếp vào hạng cao của làng bóng đá thế giới. Nhưng như đã nói, Mỹ “chảnh” lại muốn đăng cai World Cup lần nữa, nhưng xét thấy khó được FIFA chấp thuận, nên Mỹ đã nhanh ý kéo theo hai “đứa em” cùng xóm là Canada và Mexico đồng đăng cai, và kết quả là có World Cup năm nay, 2026, do xóm Bắc Mỹ chủ trì theo thứ tự vai vế: Mỹ, Cà, và Mễ. (Tôi xin gọi tắt Canada là xứ Cà, giống như dân Việt mình ở Mỹ gọi San Francisco là San Fran, hoặc Philadelphia là Phila).

Chồng tôi tự hào:

-        Mỹ phải cám ơn Canada và Mexico, vì nhờ có hai nước này mà Mỹ mới được đồng đăng cai.

Tôi mỉm chi:

-        Anh đùa cũng dzui hen. Thôi đừng có mơ cưng ơi. Mà chính chúng ta, xứ Cà và xứ Mễ phải cám ơn Mỹ mới phải đó đa!

-        Ừ thì thôi vậy, cả ba nước đều mang ơn nhau, vậy là huề. Mà sao Mỹ khôn quá chừng, tổ chức ở ba nước mà đa số các trận đấu đều diễn ra ở Mỹ, là sao??

-        Thì Mỹ giàu, Mỹ giỏi, Mỹ… “chảnh”, nên Mỹ có quyền, còn Canada mình hiền lành, sao cũng được, cho thế giới hòa bình. Anh quên đã từng nói với em rằng, Canada như một nàng xinh đẹp, hiền hoà, đôn hậu, còn Mỹ là cô gái năng động, xông xáo, đáo để, thích bênh vực bảo vệ những kẻ yếu kém, giữ vai trò chủ chốt, dẫn đầu về mọi mặt. Và người đời, ai cũng yêu mến cô gái dịu dàng, đằm thắm, nhưng lại bị lôi cuốn, quyến rũ và thú vị được khám phá cô nàng có cá tính, chút kiêu hãnh, chút thông minh, đúng không? Thôi đừng ganh tị với Mỹ nữa, hàng xóm với nhau cả mà.

 

Mới khuyên chồng bớt “sân si” với hàng xóm thì vài ngày sau đến lượt tôi… tự ái:

-        Ủa Ủa!! Sao kỳ vậy ta! Giải World Cup kỳ này, trận bế mạc sẽ diễn ra tại sân MetLife Stadium ở New Jersey, Mỹ thì em không có ý kiến, nhưng tại sao trận khai mạc lại là ở Mexico City Stadium mà không phải xứ Cà của chúng ta? Mễ nghèo hơn, yếu hơn ta mà! Tại sao và tại sao!?

Bây giờ là lúc chồng tôi đóng vai trò cản cơn nóng của cô vợ chả hiểu gì về bóng đá:

-        Em à, đúng là Mễ nghèo hơn ta, nhưng dù sao “nó” có chút thành tích bóng đá hơn hẳn trong cái xóm Bắc Mỹ này đấy. Trận bế mạc, anh Mỹ xứng đáng được hưởng vì ảnh… nổi tiếng, còn trận khai mạc đương nhiên phải thuộc về em Mễ thôi, hiểu chửa?

Tôi rầu rĩ chịu thua:

-        Té ra, xứ Cà của tụi mình mãi mãi… khiêm nhường.

Chồng lại tự hào:

-        Nhưng Canada lại là nơi bình an nhất trong giải World Cup kỳ này đấy. FIFA vừa có bài viết, phản ánh nỗi lo ngại của cổ động viên khắp nơi, họ đang ngại đến Mỹ khi chiến tranh với Iran vẫn còn lay lất, Mỹ thắt chặt an ninh, thiếu nhân viên TSA phi trường sẽ quá tải lượng du khách, và họ cũng ái ngại đến Mexico vì mới đây có mấy vụ xả súng ở khu du lịch, băng đảng thanh toán lẫn nhau. Chỉ có Canada xứng đáng là sứ giả Hòa Bình, một đất nước xinh đẹp hiền hòa, không gây thù chuốc oán với ai hết á, du khách đến đây tha hồ ăn ngon ngủ kỹ.

-        Ừ nhỉ, xứ Cà mình cũng có điều tuyệt vời đấy chớ!

 

Chị Cả của tôi ở Texas, là một “fan” của World Cup, cũng thuộc loại “fan” chẳng hiểu luật bóng đá nhưng vẫn đam mê, hai chị em sôi nổi bàn chuyện World Cup kỳ này, chị hỏi:

-        Trận đầu tiên của đội Mỹ gặp đội nào vậy?

-        Mỹ sẽ gặp Paraguay vào ngày 12 tháng 6 đó chị! Chị sẽ xem và ủng hộ Mỹ chớ!?

-        Đâu có, chị mong cho Mỹ… thua!

-        Ủa, gì mà ngược đời vậy trời? Công dân Mỹ mà hổng ủng hộ đội nhà là sao!

-        Dân Mỹ có mấy ai mê bóng đá đâu, vả lại bây giờ họ chỉ quan tâm đến …giá xăng, để đội Mỹ thắng cũng uổng, vì nếu Mỹ thắng chỉ có một số người vui, thà để cho những đội mà cả dân tộc cả đất nước thổn thức, điên cuồng reo hò chiến thắng, vậy mới xứng đáng.

-        Chị nói cũng có lý, vậy khi nào Canada thi đấu, em cũng sẽ ủng hộ đội... đối phương. Rồi sau khi Mỹ và Canada bị loại, hai chị em mình thảnh thơi, sẽ bàn tính sẽ ủng hộ đội nào vô địch, hen!?

 

Hai vợ chồng tôi thì đã hào hứng từ hai năm trước rồi kìa, chồng tôi nổi hứng:

-        Chả mấy khi “xóm Bắc Mỹ” góp mặt đăng cai, các trận đấu ở Canada sẽ có vài trận ở Toronto quê hương bên nội và bên Mỹ cũng có vài trận đấu ở AT&T Stadium, Arlington Texas quê hương bên ngoại, chắc tụi mình đi coi cả hai nơi, mỗi nơi một trận, coi “live” cho sướng, cho biết “mùi” với người ta!

-        Ối dào, giá cả không hề rẻ đâu, còn phải tranh giành mua nữa, chưa chắc đã có vé.

-        Đâu khó khăn đến thế, ngay cả các trận đấu vòng bán kết, tứ kết, chung kết, FIFA cũng có cách sắp xếp cho cổ động viên khắp các vùng miền có thể mua vé, giá cả thì tùy chỗ ngồi, tụi mình cứ mua hạng “cá kèo” ngồi xa chót vót, giá rất phải chăng, vừa túi tiền chúng mình.

-        Vậy thì ngồi ở nhà xem, màn hình tivi lớn, các pha ghi bàn được quay lại cận kề, coi vẫn sướng hơn ra ngoải, hạng “cá kèo”, lại tốn tiền.

-        Vậy chớ ai, khi Đức Giáo Hoàng Francis qua Edmonton hồi năm 2022, thức cả đêm nôn nao, rồi cố dậy sớm kiên quyết xếp hàng đi xem lễ cho bằng được, dù chỉ là ngồi xa tít mù khơi ở Commonwealth  Stadium!?

Tôi quê xệ:

-        Thì đến đó tận hưởng cái không khí thiêng liêng, náo nhiệt…

Chồng cướp lời:

-        Thì World Cup cũng thế, chúng ta muốn hòa vào đám đông nhộn nhịp trên sân cỏ, sôi nổi kèn trống của cổ động viên trên khán đài, xung quanh trận đấu, những cảm giác đó ngồi ở nhà làm sao có được.

 

Chúng tôi vẫn còn trong giai đoạn suy nghĩ thì được tin, có đứa cháu bên chồng sẽ làm đám cưới đầu tháng Chín này tại Italy, tha thiết mời gia đình chúng tôi tham dự, kết hợp đi chơi Châu Âu . Coi như “số trời” đã định, chúng tôi phải dành ngày nghỉ đi đám cưới, và đương nhiên, sẽ xem World Cup… tại nhà!

 

Không sôi động như Châu Âu, không điên cuồng như Nam Mỹ, cũng chẳng cháy bỏng khát vọng như Á Châu, nhưng tôi cảm nhận một số dân Canada cũng thích bóng đá. Ở đây, có cả một kênh thể thao phục vụ mùa World Cup, có phóng viên đến tận nơi để tường thuật, rồi trên ti vi là người anchor ngồi giữa, có hai bình luận viên nhà nghề để hầu chuyện khán giả mọi chuyện trong và ngoài trận đấu. Giữa hai hiệp và kết thúc trận đấu luôn luôn có phần chiếu lại những pha gay cấn, những cú sút ghi bàn đẹp, rồi tiên đoán kết quả trận sắp tới. Tôi xem tivi không lãng phí một giây phút nào, vì ngay cả phần quảng cáo của các nhà sponsors lừng danh như CocaCola, MasterCard, Adidas… đều có những màn quảng cáo đặc biệt xuất sắc cho riêng mùa World Cup.

 

Ở đâu tôi không biết, chớ ở Edmonton thành phố của tôi, từ đầu tháng Năm đã thấy người hâm mộ mặc những chiếc jerseys của các đội bóng yêu thích, nào áo vàng Brazil, áo cam Holland, đỏ sậm Mexico, xanh ngát France, trắng tươi viền đỏ cam của Germany, xanh dương sọc trắng Argentina, làm lòng người hâm mộ cũng thấy vui.

 

Có lẽ Canada là xứ sở đón nhận mọi sắc dân trên thế giới nên World Cup cũng có chút không khí xôn xao. Chạy xe một vòng xuống downtown Edmonton, các quán bar treo cờ các đội vào World Cup đễ … dụ dỗ người ta vào uống bia, ăn nachos, chicken wings và xem các trận đấu trên màn hình thật lớn . Các tiệm bán đồ thể thao bán các áo thun các đội tuyển World Cup, giá từ 100 đến 200 đô một cái, ông xã tôi cũng đã bon chen gom góp gần chục áo từ mấy mùa trước, năm nay đem ra mặc tiếp . Còn có cả cờ các quốc gia cỡ nhỏ để gắn trên xe, năm nay Canada tham dự với tư cách đồng chủ nhà World Cup nên tôi sẽ treo cờ Canada, chạy xe khắp nơi, đi làm, đi chợ, để cờ xứ Cà bay phấp phới oai hùng cho đến khi đội Canada bị …loại rồi mới dám treo cờ đội khác, kẻo bị goánh!

Tới đây, tôi lại xin …mở ngoặc lần thứ hai, World Cup kỳ này cũng là lần đầu tiên giải mở rộng cho 48 đội tham gia thay vì 32 đội như trước đây, vậy mà hổng thấy có tên Việt Nam (đã từng “tự hào” đạp cả Châu Á dưới chân) . Thôi vậy cũng may mắn cho các … bà mẹ của các trọng tài, bởi mỗi lần đá thua là cổ động viên chúng nó (cái nhóm biết bố mày là ai không) lại gào lên chửi “ĐM trọng tài”, tội lắm!

Nhưng có lẽ tiếc hùi hụi là các quan chức cán bộ của ngành Thể Dục Thể Thao, lỡ dịp được xách va li đi “công tác” thì ít mà “tranh thủ” đi “tham quan” xứ Bắc Mỹ kết hợp mua sắm quà cho vợ con và cho … bồ nhí ở nhà .

 

Khi bài viết này được lên báo thì World Cup đang gần kề, tôi nao nức chờ nghe bài hát “Lighter", một trong những ca khúc World Cup 2026 sẽ được vang lên trong mùa giải. Bài hát do ca sĩ nhạc đồng quê Mỹ Jelly Roll, ca sĩ Mexico Carín León thể hiện, nghệ sĩ Canda Circut sản xuất, là sản phẩm chung của “xóm đăng cai”, dễ thương ghê nơi!

 

Vừa viết tới đây, đến giờ tôi phải xuống dưới nhà dọn bữa cơm chiều, chồng thấy tôi liền hỏi:

-        Em ơi, em đã gửi bài Mỹ “chảnh” và World Cup cho báo chưa? Vì có tin mới nhứt, em sẽ vui đấy.

-        Chuyện gì, hấp dẫn không anh?

-        FIFA vừa thông báo, vì World Cup 2026 do xóm Bắc Mỹ đồng đăng cai, nên Lễ Khai Mạc sẽ diễn ra ở cả ba nước Mỹ, Canada và Mexico.

-        Cụ thể là như thế nào?

-        Từ từ để anh nói hết! Này nhé, ngày đầu tiên là June 11 sẽ là Lễ Khai Mạc tại Mexico City của Mễ.

-        Rồi sao?

-        Rồi ngày hôm sau, June 12, Lễ Khai Mạc sẽ tại Los Angeles của Mỹ và tại Toronto,  Canada, dĩ nhiên là giờ khác nhau để toàn thế giới sẽ được thưởng thức đầy đủ.

Tôi vui vẻ:

-        Có thế chứ! Cùng là đồng đăng cai, cũng phải để cả ba nước được khoe nét đẹp của quê hương mình. Mặc dù Mexico được ưu tiên làm Lễ Khai Mạc ngày đầu tiên, nhưng mà thôi, hổng có ganh ghét sân si nữa, “cả xóm Bắc Mỹ” cùng vui! Vậy tụi mình phải nghỉ làm hai ngày liền để xem đủ các Lễ Khai Mạc ư?

 

Từ nhiều năm nay, vợ chồng tôi, hễ vào những ngày “quan trọng” như ngày bầu cử… Tổng Thống Mỹ, ngày khai mạc giải World Cup, Euro, Olympic là đều nghỉ làm để ở nhà xem “live” trên tivi . Chồng tôi là “big boss” nên chàng tự động sắp xếp ngày nghỉ rồi nói với staff là chàng “làm việc ở nhà”. Còn tôi, phải báo trước với supervisor ngày nghỉ vì “nhà có việc”, cũng may là “sếp” của tôi không biết tiếng Việt, chớ nếu đọc được bài này, biết “nhà có việc” là gì, thì sẽ mệt với “sếp” đấy .

 

Trong tình hình thế giới còn nhiều điều lo âu, biến động do tình hình chiến tranh vùng Trung Đông, mong rằng ngày hội World Cup năm nay sẽ mang đến một làn gió mát của hy vọng, đoàn kết, hòa bình, thân ái đến cho nhân loại khắp năm châu.

Và những cổ động viên của bóng đá trên toàn thế giới thân mến, xin cứ vững tin và cùng cầu nguyện “xóm Bắc Mỹ” chúng tôi sẽ cống hiến các bạn một mùa đăng cai tuyệt vời!

 

Để kết thúc bài viết, tôi xin tặng các “fan cuồng” của World Cup câu chuyện mới sưu tầm:

 

Hai cha con trên đường đi xem một trận đấu World Cup, gần tới sân thì ông bố chợt nhớ là đã để quên vé ở nhà, nên sai con trai chạy nhanh về nhà lấy.

Cậu bé về tới nhà thì nghe tiếng mẹ và một người đàn ông lạ trong phòng ngủ. Cậu vội cầm tấm vé rồi chạy ra sân bóng thì thầm với bố, vừa thở không ra hơi vừa lắp bắp thông báo với bố rằng mẹ có bồ.

Ông bố thở phào:

- Mày làm bố hết cả hồn, bố cứ tưởng mày không tìm thấy vé cơ chứ!

 

Edmonton, Tháng 6/2026

KIM LOAN

"TRAI XINH GÁI ĐẸP", TIẾNG VIỆT THỜI THỔ TẢ (ĐOÀN XUÂN THU)

 

‘Trai xinh gái đẹp’, tiếng Việt thời thổ tả?

Tôi sinh ra giữa tiếng Việt thanh tao thời Việt Nam Cộng Hoà, lớn lên trong môi trường ông bà cha mẹ nói năng có chọn chữ, có văn hóa, có phẩm hạnh.

Báo chí Việt Nam đang sử dụng tiếng Việt sai lệch, cẩu thả, thậm chí phi ngữ pháp ngày càng phổ biến. Trong hình, một sạp báo ở Hà Nội. (Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)

Mỗi từ ngữ, mỗi âm tiết đều được cân nhắc như người ta chọn ngọc gắn vào nhẫn.

Vậy mà bây giờ, thời Cộng Sản, mở tivi, đọc báo mạng trong nước, tôi chỉ thấy tiếng Việt bị lôi xềnh xệch như một thứ ngôn ngữ thời… thổ tả!

Không biết tự bao giờ, giới cầm bút trong nước hồn nhiên nói “trai xinh gái đẹp”, “anh đẹp như hoa”, “chị đẹp cực phẩm”, “em đẹp cỡ vũ trụ”.

Nghe xong, tôi chỉ muốn hỏi: Ủa, chữ nghĩa nước mình bị sốt rét ác tính từ bao giờ?

1. “Xinh” là gì và dùng cho ai?

Từ “xinh” là tiếng thuần Việt, có nghĩa là dễ thương, có duyên, nhỏ nhắn và ưa nhìn. Nó mô tả một vẻ đẹp nhẹ nhàng, nữ tính, mềm mại.

“Cô gái xinh”, “đứa bé xinh”, “bông hoa xinh” – đó là cách dùng tự nhiên.

Trong tiếng Anh, “xinh” tương đương pretty hoặc cute. Trong tiếng Pháp, là jolie hoặc mignonne. Không một người Anh hay người Pháp nào nói “a pretty man” hay “un homme joli” cả.

Ấy thế mà ở Việt Nam thời nay, người ta gọi “trai xinh gái đẹp” một cách thản nhiên, như thể chữ “xinh” đã thoát khỏi giới hạn nữ tính của nó.

Nhưng tiếng Việt tinh tế, không phải vô giới tính. Cái tinh tế ấy mới là linh hồn của ngôn ngữ.

2. Cái đẹp của nam và nữ – khác nhau chứ không hòa trộn. 

Ông bà ta xưa hiểu lắm. Ngôn ngữ truyền thống luôn tách biệt rõ: “Trai thanh gái lịch”: trai thì thanh tú, nho nhã, ăn nói đàng hoàng; gái thì lịch sự, đoan trang, duyên dáng. “Trai tài gái sắc”: trai lấy tài để so, gái lấy sắc làm duyên.

Không ai nói “trai xinh” vì cái đẹp của đàn ông nằm ở thần khí, phong độ, tri thức chứ không phải làn da hay cặp mắt.

Dùng sai từ, là lẫn lộn cái đẹp mạnh mẽ nam tính của phái nam với cái đẹp dịu dàng của phái nữ.

Hồi xưa người ta nói “người thanh tiếng nói cũng thanh”, giờ lên mạng nghe “idol nhà em xinh cực phẩm”, thấy mà ngao ngán. Tưởng đâu nói chơi, hóa ra thành… ngôn ngữ chính thức của truyền thông xã hội.

3. Khi ngôn ngữ bị “cách mạng hóa”. 

Thật ra, chuyện “trai xinh” chỉ là triệu chứng của một căn bệnh lớn hơn – căn bệnh phá vỡ cấu trúc ngữ nghĩa truyền thống dưới danh nghĩa “cách tân”. Sau 1975, lớp người viết mới – phần lớn trưởng thành trong hệ thống giáo dục tuyên truyền của Cộng Sản – bắt đầu xài chữ tùy tiện, hễ “nghe vui tai, hợp khẩu hiệu” là tung lên báo.

Thế nên ta mới có những sáng tạo kiểu:

“Giải ngân nhanh chóng” (đáng lẽ là “xuất quỹ”).

“Chạy chương trình” (đáng lẽ là “vận hành”).

“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức…” (dùng sai cú pháp vì “học tập” vốn là danh từ).
“Đảm bảo an toàn giao thông” (đáng lẽ là “bảo đảm”).

“Phương án tối ưu nhất” (vừa “tối ưu” vừa “nhất” là… gấp đôi thừa).

Tiếng Việt vốn thanh nhã, giờ bị nhồi nhét ngôn ngữ hành chính, biến thành thứ “Việt văn Xô viết” vừa khô, vừa kệch. Cái kiểu “trai xinh gái đẹp” nghe tưởng hiện đại, thực ra là biểu hiện của sự mất gốc ngữ cảm, một dạng bệnh lý văn hóa.

4. Nói năng sao cho ra người Việt?

Tiếng Việt không có giống đực, giống cái như tiếng Pháp, nhưng vẫn biểu hiện giới tính qua sắc thái và cách chọn chữ.

* Nói “anh ấy đẹp trai” thì nghe mạnh mẽ, tự nhiên.

* Nói “anh ấy xinh” thì kỳ như thấy nam lực sĩ mặc váy múa ba-lê.

Người xưa không học ngôn ngữ học, nhưng họ cảm ngữ pháp bằng trái tim, nên nói đâu ra đó. Họ biết “nói năng là biểu hiện nhân cách”. Còn bây giờ, người ta tưởng nói kiểu gì cũng được, miễn vui tai. Cái vui tai giết chết cái đẹp lòng, mà cái đẹp lòng mới là cái giữ cho ngôn ngữ có hồn.

Một xã hội văn minh được đo bằng cách người ta nói với nhau, chứ không phải bằng số lần “trend” trên mạng.

5. Trả lại tiếng Việt phẩm giá của nó.

Ngôn ngữ là gương mặt của văn hóa. Một dân tộc nói sai mãi sẽ nghĩ sai, rồi làm sai. Khi chữ nghĩa bị bôi bác, đạo đức cũng theo đó mà nhòe tèm lem tuốt luốt.

Hồi trước, người miền Nam học tiếng Việt với sách của Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Lê Ngọc Trụ – ngôn từ trau chuốt, văn phạm sáng tỏ.

Sau này, sách giáo khoa mới biến tiếng Việt thành công cụ tuyên truyền, đầy khẩu hiệu và “định hướng tư tưởng”, khiến học sinh mất khả năng cảm thụ cái đẹp ngôn ngữ.

Nói “trai xinh gái đẹp” tưởng là chuyện nhỏ, nhưng thực ra là một mảnh vụn của sự xuống cấp toàn diện – nơi cái đúng bị coi là cổ hủ, cái sai lại được tung hô là “hiện đại”.

6. Kết – Hãy học lại tiếng Việt!

Tiếng Việt ông bà mình tinh tế, sáng sủa và có đạo lý. Nó biết “trai thanh gái lịch”, biết “trai tài gái sắc”, biết “nói có trước có sau”.

Tiếng Việt ấy là linh hồn dân tộc, là chứng tích của một nền văn minh biết tôn trọng chữ nghĩa.

Còn thứ tiếng Việt bây giờ – với “trai xinh”, “gái ngoan như cún”, “đỉnh của chóp”, “xịn xò”, “hết nước chấm” – chẳng khác nào món canh chua bị đổ nguyên chai nước mắm vô nồi. Mùi thì mạnh, mà vị thì hư.

Cho nên, tôi nói thiệt, hãy học lại tiếng mẹ đẻ! Đừng để tiếng Việt trở thành ngôn ngữ của thời thổ tả – vừa hôi, vừa hỏng.

Đoàn Xuân Thu (Melbourne)

LITTLE SÀIGÒN, QUẬN CAM CÓ CÒN LÀ THỦ ĐÔ CỦA NGƯỜI TỴ NẠN? (QUANG AN)

 

LITTLE SÀIGÒN, QUẬN CAM CÓ CÒN LÀ THỦ ĐÔ CỦA NGƯỜI TỴ NẠN?

Tác Giả : Quang An

Vì không cạnh tranh nỗi với người gốc Đại Hàn, người Tàu sinh sống ở Los Angeles, nơi được xem là thành phố thiên thần, người Việt xuôi về phía Nam của Los Angeles khoảng chừng 1 giờ đồng hồ lái xe, và bắt đầu gầy dựng ở đây.

 Với vùng đất rộng lớn gồm các thành phố kề sát nhau, người Việt định cư rải đều ra các thành phố Westminster, Garden Grove, Fountain Valley, Midway City, Santa Ana ở quận hạt Orange, mà dân ta hay gọi là Quận Cam.

Cửa tiệm , nhà hàng, cơ sở thương mại mang tên Việt bắt đầu xuất hiện. Ban đầu chỉ là một khúc đường Bolsa, nơi có thương xá nổi tiếng mang tên Phước Lộc Thọ. Rồi dần dần cửa hiệu, nhà hàng, cơ sở thương mại của người Việt Nam mọc lên như nấm, lan ra khắp nơi, trải dài từ Bolsa, qua Westminster, Brookhurst, Euclid, Magnolia v..v... Từ Garden Grove, đi xuống thành phố Westminster, hay Fountain Valley, Santa Ana, đều thấy bảng hiệu chữ Việt tràn đầy. Thậm chí là Midway City, hay được gọi là Thị Trấn Giữa Đàng, cũng có luôn cửa hiệu của người Việt.

Phải nói rằng với sự cần cù và siêng năng, thế hệ người Việt tỵ nạn cộng sản từ năm 1975 đã tạo nên một khu vực mà ai ai cũng có cảm giác như là một SÀI GÒN THU NHỎ. Đến đây, ngoài việc là có thể tiếp xúc, gặp gỡ người Việt xa xứ, người Việt bỏ chạy cộng sản từ hồi năm 1975 còn có dịp tìm lại những hình ảnh, những tác phẩm văn hoá của miền Nam trước kia.

Ghé nhà sách Tú Quỳnh, hay ghé các trung tâm sản xuất băng dĩa nhạc, là có thể tìm lại chút gì đó của thoáng hương xưa. Dĩ nhiên, nếu muốn tìm lại mùi vị của những món ăn Việt Nam, người Việt tị nạn sẽ dễ dàng tìm thấy

-những bát phở

-những tô bún bò

-những đĩa bánh cuốn

-hay thậm chí là cả những chén chè xôi nước, v....v....

Cái tên Little Sàigòn là đây. Người Việt đã yêu kiều đặt địa danh này cho một vùng đất cách xa quê hương hơn nửa quả địa cầu để hồi tưởng... để nhớ nhung...về một Sàigòn xưa. Và hơn cả, Little Sàigòn còn là một trung tâm văn hoá nhằm gìn giữ bản sắc của người dân Việt trước đại hoạ cộng sản từ hồi năm 1975.  Chính vì vậy, Little Sàigòn luôn luôn được xem là THỦ ĐÔ của người Việt tỵ nạn cộng sản.

Rồi thời gian trôi qua...

Thế hệ người Việt tị nạn cộng sản đầu tiên nay đã già !!!

Ráng chịu khó làm ăn vất vả để nuôi gia đình

Con cái của thế hệ này nay đã trưởng thành, đã học thành tài để rồi có người là

-Bác sĩ

-Dược sĩ

-kỹ sư

-Khoa học gia

-Tướng,Tá

Cuộc sống khá giả hơn, ổn định hơn, cho nên rất nhiều người Việt đã dọn về phía Nam của vùng Little Sàigòn để an cư lập nghiệp. Người thì ở Irvine, người thì ở Mission Viejo, hay thậm chí là xa hơn nữa như San Juan Capistrano, v..v...

Hầu hết, thế hệ sau này không muốn tiếp tục con đường làm ăn của thế hệ trước đó, cho nên rất nhiều chủ nhân nhà hàng, cửa hiệu, đến tuổi về hưu, phải tìm cách bán lại những gì mình đã gầy dựng. Người đi, thì phải có người đến.

Trong những năm vừa qua, với những chính sách thu hút người ngoại quốc đem tiền vào Mỹ đầu tư, đã có rất nhiều thành phần giàu có ở Việt Nam mà thường được gọi là "đại gia đỏ" hay "tư bản đỏ" ... đổ bộ qua Mỹ.

Thành phần này là những tay cựu"quan chức" hay những tay làm ăn buôn bán tham nhũng, những tay có thể có cả chục triệu đô la lận lưng để làm vốn, để có thể mua nhà, mua cơ sở, mua cửa hiệu, v..v... Ban đầu thì còn rải rác ở các tiểu bang khác, nhưng gần đây thì đổ về tiểu bang California rất nhiều.

CUỘC SỐNG Ở LITTLE SÀI GÒN BẮT ĐẦU THAY ĐỔI

-Các cửa hiệu, nhà hàng do những người Việt tỵ nạn làm chủ, từ từ lại thấy thay tên, đổi hiệu. Có những cái tên nhà hàng, chỉ cần nghe cái tên, cũng có thể đoán được gốc gác của người chủ từ đâu đến.

-Chợ búa cũng thay đổi.

-Và phong cách người dân ở Little Sàigòn cũng thay đổi.

-Có những quán cà phê, thanh niên ngồi đánh bài "tiến lên", hay còn gọi là "chặt hẻo",một loại bài của mấy chú bộ đội miền Bắc đem vào Nam, suốt cả ngày.

-Khói thuốc lá bay mù mịt.

-Có những quán bar mà đêm nào cũng đông thanh niên đến .... "xập xình", và là nơi giới thiệu các ca sĩ ở Việt Nam bay sang.

Thử hỏi, dân bình thường thì lo đi làm ở công sở, đâu có thì giờ mà la cà quán xá như thế cả ngày lẫn đêm.

Có chăng thì chỉ vào dịp cuối tuần, nhưng ở Little Sàigòn bây giờ, ngày trong tuần, hay ngày cuối tuần đều ... ĐÔNG NHƯ NHAU

- Văn hoá, văn nghệ thì các sản phẩm từ trong nước nhan nhản đầy trong các cửa hiệu.

-Quán ăn thì không còn vẻ thanh lịch, và không còn trông sạch sẽ như lúc trước.

-Bãi đậu xe thì lại càng quá tệ, nhìn rất dơ bẩn. Rác quăng bất cứ chỗ nào.

-Các đài truyền thanh, truyền hình, thì cứ như là "cơ quan ngôn luận" của Việt Nam vì tin tức đọc nhiều khi dùng chữ "y chang" VN Express của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam.

-Quan trọng hơn nữa là tình hình an ninh trật tự không còn như xưa.!!!

Nghe thử một quảng cáo phát trên truyền thanh bảo rằng "đến ăn phở ở tiệm của chúng tôi, quý khách có thể an tâm là xe của quý vị không bị ... đập kính". Thế là đủ hiểu : chuyện xe bị đập kính, mất đồ là "chuyện như cơm bữa" ở Little Sàigòn rồi.

Việc phong cách sống thay đổi, có thể một phần là do người mới định cư sau này mang những "thói hư tật xấu" đã "nhiễm" sau 40 năm sống với cộng sản sang đây.

Những "đại gia đỏ" coi trời bằng vung vì ỷ có tiền đã thể hiện cách sống của mình. Ở trần, mặc xà lỏn, là hình ảnh mà dân Mỹ ở đây không bao giờ gặp ở ngoài đường. Thế nhưng, có những tên đại gia, cầm đầu cả hệ thống xuất nhập cảng hải sản, lại nghêng ngang bước ra đường với mình trần và chiếc ... xà lỏn.

Thành phần như thế này bây giờ không hiếm ở Little Sàigòn. Cũng chẳng có gì ngạc nhiên, vì ngay giữa đường Brookhurst, đoạn gần với tiệm bánh Vân, những bảng hiệu

quảng cáo "bảo lãnh đi Mỹ" bảo đảm ... 100%, "bao" ... đậu, bất kể là tội phạm hình sự, v..v... đầy nhan nhản.

Thử nhìn xem, với sự nhếch nhác như thế, Little Sàigòn có còn là thủ đô của người tỵ nạn? Nét văn hoá, sự thanh lịch của người Việt tị nạn đang dần dần bị ... "xâm lăng"?

Cuộc sống chung quanh ta coi thế mà thay đổi chóng mặt. Nếu không để ý, và không có thái độ tích cực để gìn giữ văn hoá của người Sàigòn xưa, thì Little Sàigòn có thể sẽ mất đi cái tên và ý nghĩa yêu kiều mà người dân tỵ nạn giữ trong lòng bao nhiêu năm nay.

 

ĐẶNG XUÂN XUYẾN VÀ TRIẾT LÝ NGŨ HÀNH THỰC CHỨNG

 ĐẶNG XUÂN XUYẾN VÀ TRIẾT LÝ

NGŨ HÀNH THỰC CHỨNG

 

Đọc những tiểu luận của tác giả Đặng Xuân Xuyến về Ngũ hành và Tử vi, người ta không thấy cái vẻ thần bí, hù dọa thường gặp ở các thầy tướng số mà lại thấy bóng dáng của một trí thức đang ưu tư về nhân sinh. Cống hiến lớn nhất của ông chính là việc gạn đục khơi trong cổ học phương Đông bằng nhãn quan thực chứng, giúp hóa giải cái gọi là "mê hồn trận" vốn làm nản lòng bao thế hệ người học lý số.

Quan điểm của Đặng Xuân Xuyến thực chất là một lối sống: "Thuận Thiên ứng Mệnh" – một cách tiếp cận rất đời và rất văn minh. Ông đã "giải ảo" phong thủy khi khẳng định rằng linh khí không nằm ở những khối đá hay linh vật mạ vàng, mà nằm ngay trong cốt cách con người. Ông trả Ngũ hành về đúng bản chất: một thực thể biến sinh từ hai khí Âm - Dương, gắn liền với ngũ đức Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín. Một người hành Kim không chỉ mang mệnh Kim, mà phải là người sống có Nghĩa. Ông ví mỗi ngôi nhà, hay cung Điền Trạch, như một cái "giỏ" đựng phúc báo. Nếu tâm không sáng, đức không dày thì cái giỏ ấy vốn đã thủng đáy; khi đó, dù có cố tìm thế đất "tựa sơn hướng thủy" cũng chỉ như dã tràng xe cát.

Sự sắc sảo của tác giả còn nằm ở việc ông quyết liệt bài trừ những ảo tưởng "di cung hoán số" hay lễ nghi biến tướng. Ông ví von đầy thực tế: Nếu Thiên mệnh của anh chỉ là một ngôi nhà cấp bốn, đừng mơ dùng bùa chú mà biến nó thành lâu đài. Cách tử tế nhất là hãy cầm chổi quét tước cho sạch, sơn lại mảng tường bong tróc, trồng thêm vài nhành cây để sống trọn vẹn trong cái "định mức" của mình. Với ông, hiểu lý số giống như xem dự báo thời tiết: biết mùa đông tới thì lo chuẩn bị áo ấm, biết hạn bủa vây thì bớt lời, bớt tự mãn để gieo thêm duyên lành. Học Tử vi là để "biết mình biết ta", sống thuận dòng chảy tự nhiên chứ không phải để mưu cầu vinh hoa mù quáng.

Để hiện thực hóa triết lý đó, Đặng Xuân Xuyến đã công phu hệ thống lại mối quan hệ "kiềng ba chân" giữa Đặc tính - Âm Dương - Lý tính của Ngũ hành. Ông chỉ ra những thực tế nghiệt ngã: Không phải cứ tương sinh là tốt (như quan hệ sinh xuất - sinh nhập gây hao tổn), và không phải cứ tương khắc là tuyệt đường. Bằng việc làm rõ vai trò của Nạp âm (lý tính), ông đã "cởi trói" cho nhiều lá số. Ví dụ, Bình Địa Mộc gặp Thiên Hà Thủy thì xanh tốt, nhưng gặp Đại Hải Thủy mặn chát thì chỉ có chết; hay cặp Bính Ngọ - Bính Thìn tưởng khắc mà thực chất Sa Trung Thổ chẳng thể hại được nước mưa trời.

Cái nhìn của ông về Ngũ hành tương sinh, tương khắc và tương hòa mang đậm tính thực chứng, thoát ly khỏi lối suy diễn khiên cưỡng. Tác giả đã chỉ ra một thực tế nghiệt ngã mà nhiều người thường bỏ qua: không phải cứ tương sinh là tốt. Ông dẫn chứng bằng khái niệm sinh xuất và sinh nhập để cảnh báo về sự hao tổn. Như việc cha mẹ (sinh xuất) dốc cạn tâm sức để nuôi con (sinh nhập), hành sinh xuất luôn phải chịu thiệt thòi. Trong ứng dụng hôn nhân, ông đưa ra một quan điểm rất đáng suy ngẫm khi cho rằng bản mệnh người vợ sinh xuất cho chồng mới là "vượng phu ích tử", một sự hy sinh âm thầm nhưng mang lại sự viên mãn cho gia đạo.

Đặc biệt, Đặng Xuân Xuyến đã có công lớn khi làm rõ vai trò của Nạp âm Ngũ hành - cái mà ông gọi là "bản chất lý tính". Nếu không có sự phân định rạch ròi này, người ta sẽ rơi vào những kết luận sai lầm tai hại. Hãy nhìn cách ông dẫn chứng về sự tương tác giữa Thủy và Mộc: Bình Địa Mộc (cây đất bằng) gặp Thiên Hà Thủy (nước trời mưa) thì xanh tốt, nhưng nếu gặp Đại Hải Thủy (nước biển mặn) thì chỉ có con đường chết. Hay như cặp tuổi Bính Ngọ và Bính Thìn, nếu chỉ nhìn bề ngoài thì là Thổ khắc Thủy (xấu), nhưng soi chiếu vào nạp âm, Sa Trung Thổ (đất trong cát) chẳng những không hại được Thiên Hà Thủy (nước trời mưa) mà còn bị nước làm tan rã. Cách tiếp cận này của ông đã "cởi trói" cho những lá số vốn bị coi là xung khắc nhưng thực tế lại có sự bổ trợ ngầm định.

Phần cống hiến về quy luật chế hóa và tương hòa đã thể hiện đỉnh cao trong tư duy hệ thống của tác giả. Ông không chấp nhận sự tương hòa vô nghĩa theo kiểu "Dương Thổ gặp Dương Thổ". Với ông, sự hòa hợp thực sự phải thuận lý Âm Dương: một Âm một Dương mới tạo nên sự phù trợ đắc lực. Ngay cả sự tương hòa cũng có thể dẫn đến diệt vong nếu không hiểu về lý tính, như cách ông ví von "Lưỡng Hỏa thì Hỏa diệt" – khi Sơn Hạ Hỏa bị Tích Lịch Hỏa triệt tiêu ánh sáng.

Điều khiến các bài viết của ông có sức nặng chính là thái độ làm việc của một nhà khoa học. Khi viết về một ngôi sao như sao Mộc Dục, ông không chỉ trích dẫn cổ thư mà đưa ra khảo sát thực tế trên hàng chục lá số để rút ra đặc tính thực sự. Chính sự tỉ mỉ và tính thực chứng này đã làm "mềm" đi những lý thuyết khô khan, biến bộ môn vốn xa vời trở thành công cụ gần gũi để mỗi người nhìn lại mình và điều chỉnh hành vi hằng ngày.

Tựu trung lại, những bài viết của Đặng Xuân Xuyến đã làm mềm đi lượng thông tin khô cứng của cổ thư bằng những ví dụ sinh động và logic chặt chẽ. Ông không dạy người ta mê tín, ông dạy người ta cách "soi đường" bằng lý số. Bằng cách hội tụ đủ 3 yếu tố Đặc tính, Âm Dương và Lý tính, ông đã cung cấp một chiếc chìa khóa vạn năng để độc giả có thể tự mình bóc tách những tầng lớp phức tạp của số phận một cách khoa học, tỉnh táo và nhân bản nhất.

*

ĐỖ VIỆT PHƯƠNG

Địa chỉ: Khu Tập thể đóng tàu Bạch Đằng, 

An Dương, Lê Chân, thành phố Hải Phòng.

.

TẤM ẢNH THẬT ĐẸP BI HÙNG (COPY TỪ FB. TRUNG LE)

 TẤM ẢNH THẬT ĐẸP BI HÙNG

Bạn đọc được gì trên nét mặt của Anh?

Tôi đọc được nét cảm tử của người Chiến Binh khi Sài Gòn đang hấp hối!

Hình như Anh cũng cảm thấy cô đơn lúc này?!

…

Copy từ Fb Trung Le

Hôm nay đánh dấu 51 năm Quốc gia Việt Nam Cộng Hòa sụp đổ, BBK xin chia sẻ một bài viết thật cảm động của một người bạn là cựu cảnh sát Dã Chiến thuộc Cảnh sát Quốc gia Việt Nam Cộng Hòa.

NGƯỜI CHIẾN BINH CUỐI CÙNG & NHỮNG MẢNH KÝ ỨC VỤN VỠ

Saigon, 30/04/2026

Nhìn lại tấm hình này sau 51 năm, tim tôi vẫn thắt lại. Bức ảnh của phóng viên Nguyễn Đạt chụp người chiến sĩ VNCH cuối cùng đơn độc trên phố khi thủ đô đã tràn ngập quân đối phương là một biểu tượng của sự can trường. Anh ấy bước đi giữa "giờ thứ 25" với hai tay hai súng, bình thản như thể cái chết không còn ý nghĩa gì trước khí tiết.

Thú thật, nhìn anh oai hùng bao nhiêu, tôi lại nhớ về mình bấy nhiêu. Ngày đó, tôi không có được sự bình thản ấy. Trong cơn biến động kinh hoàng, tôi đã vội vã cởi bỏ bộ đồ hoa cát của lực lượng Cảnh Sát Dã Chiến, chạy thật nhanh về phía gia đình. Đó là một ký ức vừa xót xa, vừa thực tế của một người trai giữa dòng thác lịch sử.

Chính vì sự đối nghịch giữa "biểu tượng" và "thân phận thực tế" ấy, tôi mới càng thấm thía giá trị của sự hy sinh và lòng dũng cảm. Tấm hình này xứng đáng được lưu vào quân sử, không chỉ để xem, mà để chúng ta — những người còn sống — nghiêng mình trước một Quân lực đã bị bức tử nhưng không hề khuất phục.

"Giờ phút này, mọi thứ quay lại trong tôi như một cuốn phim chậm, rõ ràng đến từng chi tiết đau lòng. Tôi nhớ về những người anh em, những chiến hữu vì quá uất ức trước vận nước mà đã tự kết liễu đời mình. Có người dùng súng ngắn, có người nghiến răng bóp một tràng M16 từ cằm ngược lên, có người rút chốt lựu đạn rồi ôm chặt vào lòng để giữ trọn lời thề với tổ quốc.

Nhìn sự oai hùng của người lính trong ảnh, tôi đôi khi tự hỏi: Tại sao lúc đó mình không có cái can đảm đó?

Nhưng rồi tôi nhận ra, mỗi người lính chúng tôi ngày ấy đều mang một nỗi đau riêng. Người chọn ở lại với đất mẹ bằng cái chết, người chọn sống tiếp để mang theo ký ức, chăm lo cho mẹ già, vợ yếu và nuôi dưỡng hy vọng cho ngày mai. Tôi đã lột bỏ bộ đồ hoa cát CSDC trong sự vội vã, nhưng tôi mang theo tâm hồn người lính ấy suốt 51 năm qua, để hôm nay, tôi vẫn đứng đây nói thay lời cho những người đã khuất.

Tôi viết lại bài thơ này, như một nén hương lòng gửi đến người anh em trong ảnh, và cũng là để gởi gắm nỗi niềm của một người lính năm xưa,

Tấm hình nầy để nghĩ mà thương cho một quân lực can trường bị bức tử :

NGƯỜI LÍNH CUỐI CÙNG

Hỡi anh lính cuối cùng trên đường phố

Nước đã mất rồi, anh sẽ về đâu?

Đơn vị anh tan rã đã từ lâu

Một mình anh, hai tay hai khẩu súng

Anh là chiến sĩ can trường, anh dũng

Chống quân thù đến giờ phút cuối cùng

Đáng được vinh danh là một người hùng

Dù chiến bại, địch kiêng oai nễ mặt

Bổn phận người trai, đôi vai gánh nặng

Nợ quốc gia, và nợ với gia đình

Với tổ quốc, Anh đã trọn phận mình

Nhưng còn nợ Mẹ già ơn dưỡng dục

Chiến hữu lưu vong chúng tôi cầu chúc

Anh yên lành để trở lại quê nhà

Hãy tạm quên đi nỗi buồn thua cuộc

Để chăm lo cho vợ yếu, Mẹ già

Nếu Anh vẫn còn yêu nước, thương nhà

Hãy chờ đợi sẽ có ngày phục quốc

Nước Việt Nam chỉ tạm thời bị mất

Lá cờ Vàng sẽ trở lại Quốc Gia.