Monday, November 3, 2025

“KIẾN, CHUỘT VÀ RUỒI...” - THƠ CHÂM BIẾM CỦA ĐẶNG XUÂN XUYẾN

 



“KIẾN, CHUỘT VÀ RUỒI...” - THƠ

CHÂM BIẾM CỦA ĐẶNG XUÂN XUYẾN

*

Giữa bối cảnh xã hội nhiễu nhương với những thông tin thật giả lẫn lộn, bài thơ "KIẾN, CHUỘT VÀ RUỒI..." của Đặng Xuân Xuyến nổi lên như một tiếng nói phản biện mạnh mẽ và sắc sảo. Tác phẩm không chỉ là một áng thơ cảm tác ngẫu hứng từ vụ việc của nhà văn Nguyễn Quang Lập và tập đoàn Tân Hiệp Phát, mà còn là một bản tuyên ngôn nghệ thuật, phơi bày sự tha hóa của người trí thức trong thời đại đầy rẫy những cám dỗ. Bằng cách sử dụng hình ảnh ẩn dụ đầy thâm thúy và ngôn ngữ châm biếm sâu cay, Đặng Xuân Xuyến đã khéo léo vẽ nên một bức chân dung méo mó, suy đồi, đặt ra câu hỏi day dứt về đạo đức và lương tri của những người cầm bút.

KIẾN, CHUỘT VÀ RUỒI...

- Cảm tác khi cư dân mạng nói về

Bọ Lập và Chuyện nhà Dr Thanh -

.

Hóa thân "Kiến, chuột và ruồi"

Lẽ nào lạc giọng với Ruồi Dr Thanh?!

.

Có về "Đời cát" cùng anh

Mà coi "Ký ức vụn" thành bút cong!

.

Tưởng rằng "nói trạng" là xong

Người thiên hạ cứ vần chong chóng chiều!

.

"Thổi kèn" vội quá hóa liều

"Mảnh đời đen trắng" lại tiêu mất rồi!

-----
"...": tên các tác phẩm của nhà văn Nguyễn Quang Lập.

*.

Hà Nội, 09:09ngày 15/04/2023

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

 

1. PHÂN TÍCH NGHỆ THUẬT

Bài thơ "KIẾN, CHUỘT VÀ RUỒI..." của Đặng Xuân Xuyến, một tác phẩm cảm tác từ những lùm xùm trên mạng xã hội, không chỉ là một áng thơ tự do mang tính thời sự mà còn là một bản tuyên ngôn nghệ thuật đầy ẩn ý về những nhiễu nhương trong đời sống đương đại. Tác phẩm được khơi nguồn từ vụ việc của nhà văn Nguyễn Quang Lập (Bọ Lập) và lùm xùm của gia đình ông chủ Tân Hiệp Phát (Dr Thanh), từ đó trở thành một lời bình luận xã hội sâu sắc, thể hiện sự trăn trở của tác giả trước những biến động của thời cuộc.

1. Hình tượng ẩn dụ và tính biểu tượng

"Kiến, chuột và ruồi...": Tác giả sử dụng một cách tinh tế hình tượng các loài vật nhỏ bé, tầm thường trong xã hội để ẩn dụ cho những hành vi của con người.

"Kiến" có thể đại diện cho những con người cần mẫn nhưng dễ bị lợi dụng, cuốn theo những dòng chảy phức tạp.

"Chuột" ám chỉ những kẻ lén lút, vụng trộm hoặc cơ hội chỉ biết trục lợi.

"Ruồi" đại diện cho những kẻ hám lợi, thích bới móc, tạo thị phi.

"Bọ Lập" và "Dr Thanh": Đây là hai hình tượng có tính biểu tượng cao. Một bên đại diện cho tiếng nói độc lập, giới tri thức (Bọ Lập) và bên kia đại diện cho giới kinh doanh, quyền lực (Dr Thanh). Sự đối lập này đã tạo ra một bức tranh đa chiều, kịch tính về các tầng lớp xã hội hiện đại.

"Ruồi Dr Thanh": Cụm từ này không chỉ là một sự kết hợp ngẫu nhiên mà còn là một ẩn dụ đầy châm biếm. Nó chỉ ra một sự thật rằng, đôi khi những cá nhân nhỏ bé ("ruồi") lại có thể bị thao túng để phục vụ cho những thế lực có tiền bạc và quyền lực ("Dr Thanh").

2. Ngôn ngữ châm biếm sắc sảo

Thế giới văn chương bị bóp méo: Đặng Xuân Xuyến đã khéo léo lồng ghép các tác phẩm của Nguyễn Quang Lập như "Đời cát" và "Ký ức vụn" vào bài thơ, nhưng với một giọng điệu đầy mỉa mai.

"Mà coi Ký ức vụn thành bút cong!": Đây là một câu thơ đắt giá, thể hiện sự bóp méo, xuyên tạc sự thật, dùng ngòi bút để phục vụ cho những mục đích không chính đáng.

Sự a dua của dư luận: Hình ảnh "người thiên hạ cứ vần chong chóng chiều" là một ẩn dụ xuất sắc cho sự a dua, thiếu chính kiến của đám đông. Chong chóng quay theo chiều gió, cũng như dư luận dễ dàng bị lôi kéo bởi những thông tin không rõ ràng, chưa được kiểm chứng.

Thái độ mù quáng và nông nổi: Câu "Thổi kèn vội quá hóa liều" tiếp tục chỉ trích những hành động mù quáng, hành động vội vã mà thiếu suy nghĩ. "Thổi kèn" ở đây là hành vi tung hô, ca ngợi mà không có căn cứ, cuối cùng lại gây ra hậu quả xấu.

3. Ý nghĩa và giá trị

Phê phán hiện thực xã hội

Bài thơ không chỉ là một lời bình luận về một sự việc cụ thể mà còn phản ánh một vấn đề chung của xã hội hiện đại: sự nhiễu loạn thông tin trên mạng xã hội, sự dẫn dắt và thao túng dư luận.

Cảnh tỉnh về đạo đức và lương tri

Thông qua hình ảnh "bút cong", Đặng Xuân Xuyến đã lên án một cách mạnh mẽ sự suy đồi đạo đức trong giới cầm bút. Tác phẩm đặt ra một câu hỏi đau đáu về vai trò của người trí thức trước những cám dỗ vật chất.

Vai trò của người trí thức trong xã hội

Đây không chỉ là một bài thơ châm biếm mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của người trí thức trong việc bảo vệ sự thật, giữ gìn lương tri. "Mảnh đời đen trắng lại tiêu mất rồi!" cho thấy một sự thật đau lòng: khi sự vội vã và a dua lấn át, những sự thật, những điều đúng đắn sẽ bị vùi lấp.

 

2. HÌNH TƯỢNG NGUYỄN QUANG LẬP 

QUÁ TRÌNH THA HÓA QUA NGÔN TỪ

Bài thơ "KIẾN, CHUỘT VÀ RUỒI..." của Đặng Xuân Xuyến không chỉ là một áng thơ tự do mang đậm hơi thở thời sự mà còn là một tác phẩm phản biện sâu sắc, lấy hình tượng một nhân vật văn học cụ thể để soi chiếu vấn đề suy đồi đạo đức của người trí thức trong xã hội nhiễu nhương. Bằng việc lấy cảm hứng từ những lùm xùm trên mạng xã hội liên quan đến nhà văn Nguyễn Quang Lập (Bọ Lập) và vụ việc của tập đoàn Tân Hiệp Phát (Dr Thanh), tác giả đã kiến tạo một bản tuyên ngôn nghệ thuật đầy ẩn ý, thể hiện nỗi thất vọng sâu sắc trước một tượng đài văn học bị lung lay.

1. Hóa thân và sự tha hóa:

"Hóa thân 'Kiến, chuột và ruồi' / Lẽ nào lạc giọng với Ruồi Dr Thanh?!": Câu thơ này mở đầu bằng một phép chơi chữ đầy ý vị. Đặng Xuân Xuyến đã tái sử dụng chính nhan đề tác phẩm của Nguyễn Quang Lập để ám chỉ sự thay đổi lập trường của ông. Những hình ảnh "kiến, chuột, ruồi" vốn từng đại diện cho những thân phận nhỏ bé, yếu thế, nay lại được dùng để châm biếm chính người sáng tạo ra chúng.

Phép tương phản "lạc giọng": Câu hỏi tu từ "lẽ nào lạc giọng..." là một lời mỉa mai sắc lẹm, đặt ra nghi vấn về sự tha hóa của một trí thức. Một người từng được coi là tiếng nói độc lập, thẳng thắn, nay lại "lạc giọng" để lên tiếng bảo vệ một doanh nghiệp đang dính vào bê bối, cho thấy một sự chuyển biến từ chính trực sang thiếu dứt khoát, thậm chí là thỏa hiệp vì lợi ích.

2. Bóp méo giá trị:

"Có về 'Đời cát' cùng anh / Mà coi 'Ký ức vụn' thành bút cong!": Đặng Xuân Xuyến đã vận dụng tài tình chính các tác phẩm của Nguyễn Quang Lập để tố cáo sự suy đồi của ông. "Đời cát" gợi lên một cuộc đời vô thường, đầy đau khổ, trong khi "Ký ức vụn" là những ghi chép chân thực. Tuy nhiên, việc “coi Ký ức vụn thành bút cong" là một lời kết tội nặng nề, chỉ ra sự bẻ cong ngòi bút, viết sai sự thật, viết theo hướng có lợi cho kẻ có quyền lực.

"Bút cong" là hình ảnh mang tính biểu tượng cao, không chỉ đơn thuần là sự thiếu thẳng thắn mà còn là sự phản bội lại lý tưởng ban đầu của một người làm văn chương.

3. Thất thế và bị chế giễu:

"Tưởng rằng 'nói trạng' là xong / Người thiên hạ cứ vần chong chóng chiều!": Ở đây, tác giả mỉa mai rằng Nguyễn Quang Lập đã nhầm tưởng việc phát ngôn một cách thiếu căn cứ là đủ để thể hiện vai trò của mình.

"Vần chong chóng chiều" là một ẩn dụ đắt giá, thể hiện sự quay lưng và chế giễu của dư luận. "Chong chóng" xoay theo chiều gió, ám chỉ sự bất định và dễ bị thao túng. Hình ảnh này cho thấy sự mất lòng tin của công chúng, khiến tiếng nói của người trí thức không còn giá trị.

4. Hậu quả của sự thỏa hiệp:

"'Thổi kèn' vội quá hóa liều / 'Mảnh đời đen trắng' lại tiêu mất rồi!": Hành động "thổi kèn" (tâng bốc, ca tụng) một cách thiếu suy xét đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

"Mảnh đời đen trắng" trong bối cảnh này không chỉ là một tác phẩm của Nguyễn Quang Lập mà còn là một ẩn dụ cay đắng về sự phân định đúng sai, thiện ác. Chính thái độ thiếu chính trực, thỏa hiệp của nhà văn đã làm mất đi cái "trắng" trong cuộc đời ông, khiến uy tín và danh dự bị hủy hoại.

 

LỜI KẾT

Bài thơ "KIẾN, CHUỘT VÀ RUỒI..." là một tác phẩm châm biếm đặc sắc, không chỉ nhắm vào một cá nhân mà còn đặt ra một vấn đề phổ quát về sự tha hóa của người trí thức trước những cám dỗ vật chất và quyền lực. Đặng Xuân Xuyến đã sử dụng một cách tinh tế các hình ảnh ẩn dụ, câu hỏi tu từ và các tác phẩm của chính đối tượng để tạo nên một bức chân dung méo mó, suy đồi. Tác phẩm này không chỉ là lời cảnh tỉnh cho giới cầm bút mà còn là tiếng chuông báo động về sự nhiễu loạn thông tin và sự a dua của dư luận trong xã hội hiện đại. Đây là một đóng góp quan trọng cho dòng văn học phản biện, thể hiện sự trăn trở của một người cầm bút trước sự biến chất của những giá trị từng được tôn vinh.

*.

NGUYỄN THỊ LAN ANH 

Địa chỉ: Khu Bình Minh, phường Phạm Ngũ Lão

thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương.




KHÓC NGƯỜI (THƠ- XUÂN NGỌC NGUYỄN)

 

KHÓC NGƯỜI.


 


Áo quan chẳng phủ cờ vàng,

Triệu ngàn tiếng khóc âm vang bầu trời,

Khóc người chí sĩ một thời,

Nhân tài, trí đức, cả đời vì dân,

Thương quê, dâng trọn tấm thân,

Tự do, dân chủ, tam phân, chống tà,

Dương cao ý chí nước nhà,

Diệt tan cộn.g sản, nước ta thanh bình,

Buồn thương dân tộc nước mình,

Người đi, bởi lũ yêu tinh tham quyền,

T.hù thay lũ tướng tham tiền,

Ngậm hờn, cay đắng bạn hiền quay lưng,

Miền Nam khóc vị anh hùng,

Tương lai đất nước tan cùng người đi,

Triệu dân lệ m.áu tràn mi,

Thương người, thương nước, phân ly đoạn trường,

Vì dân, ngài chọn con đường,

Đấu tranh tự chủ, quê hương quyết lòng,

Không cho người Mỹ đeo tròng,

Chen vào nội bộ, để mong tiếm quyền,

Vững tay chèo lái con thuyền,

Chín năm, tổ quốc bình yên cuộc đời,

Một ngày loạn cuộc thế thời,

Bạn bè bội phản, tình người đổi thay,

Đô, quyền, lũ quỷ trao tay,

Hại dân hèn tướng, múa may phản thùng,

Xác tan, thần tỏa chí hùng,

Lưu danh muôn thủa, sống cùng núi sông,

Vòng hoa nước mắt biển Đông,

Miền Nam, lệ nhỏ triệu lòng tiếc thương,

Người đi, tan nát quê hương,

Người đi, tổ quốc lệ vương giọt sầu,

Hương lòng, lệ đổ cúi đầu,

Cúi đầu kính nhớ, buông câu ai hoài,

Tiếc ngày xưa ấy năm dài,

An bình chợt mất, cùng ngài mồ hoang,

Quê hương bao triệu khăn tang,

Việt Nam còn lại kinh hoàng cùm gông,

Khóc cho dân tộc Lạc Hồng,

Tự do, dân chủ, c.hết chồng đớn đau,

Giỗ người vang tiếng kinh cầu,

Mồ Huynh, mộ Đệ cúi đầu dâng hương,

Nguyện cầu tổ quốc vạn thương,

An bình trở lại, thiên đường như xưa.

*

(xuanngocnguyen)

Bài cũ chính sửa và viết thêm.

 


Sunday, November 2, 2025

ÔNG NGÔ ĐÌNH DIỆM: NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA DÂN TỘC (ĐOÀN XUÂN THU)

 


Ông Ngô Đình Diệm: 

Người con ưu tú của dân tộc.


Tổng Thống Ngô Đình Diệm có 8 anh chị em, gồm:

1. Ngô Đình Khôi (anh).

2. Ngô Đình Thị Giao (chị).

3. Ngô Đình Thục (anh).

4. Ngô Đình Thị Hiệp (em).

5. Ngô Đình Thị Hoàng (em).

6. Ngô Đình Nhu (em trai).

7. Ngô Đình Cẩn (em trai).

8. Ngô Đình Luyện (em trai).

Ông Phêrô Trần Trung Dung sinh năm 1913 tại Hà Nội. Ông tốt nghiệp cử nhân Đại học Luật khoa Hà Nội. Tháng Mười Hai, 1954, ông làm bộ trưởng Phụ tá Quốc phòng thời Đệ Nhất Cộng Hòa Việt Nam, dưới quyền Tổng Thống Ngô Đình Diệm.

Sau ngày 30 Tháng Tư, 1975, ông Trần Trung Dung bị tù cải tạo 13 năm

Ông định cư tại Hoa Kỳ năm 1994 và qua đời năm 1997 tại California.

Ông kết hôn với con gái của ông bà Cả Lễ. Bà Cả Lễ Ngô Đình Thị Hoàng là em gái của Tổng Thống Ngô Đình Diệm.

Đây là bức thư ông Trần Trung Dung gửi Trung Tướng Dương Văn Minh sau khi Tổng Thống Ngô Đình Diệm và cố vấn Ngô Đình Nhu bị phe đảo chính sát hại vào ngày mùng 2 Tháng Mười Một, 1963, cách nay đúng 60 năm:

Trần Trung Dung

193 Đoàn Thị Điểm, Sài Gòn.

Điện thoại 20 792

Saigon, ngày Bảy Tháng Mười Một, 1963.

Thân gửi Trung Tướng,

Về hai chiếc quan tài của hai ông Cậu nhà tôi, chúng tôi xét thấy để quàn lâu cũng không tiện, và đưa về Huế trong tình thế này cũng không xong.

Vì vậy tôi xin Trung Tướng làm ơn cho mượn tạm một miếng đất tại Bộ Tổng Tham Mưu để an táng tạm thời ở đó, rồi sau này chúng tôi sẽ liệu.

Xin thành thực cám ơn Trung Tướng đã giúp đỡ chúng tôi rất nhiều trong hoàn cảnh khó khăn hiện thời.

Kính thư,

Ký tên: Trần Trung Dung

Hình ảnh và tài liệu trên do con gái của Bác sĩ Nguyễn Xuân Chữ, Chủ tịch Thượng Hội đồng Quốc gia (1964), hiện cư trú tại Houston, Texas, nhờ tác giả phổ biến.

Ông Ngô Đình Diệm sinh ngày 3 Tháng Một, 1901 tại Quảng Bình, trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước. Cha ông, cụ Ngô Đình Khả, là một quan đại thần dưới triều Nguyễn, nổi tiếng với đức hạnh, liêm chính và tinh thần phục vụ dân tộc. Từ nhỏ, ông Ngô Đình Diệm đã được giáo dục trong môi trường nghiêm túc, nề nếp, vừa học chữ Hán, vừa tiếp nhận nền giáo dục Pháp hiện đại, giúp ông sớm hình thành tư duy chính trị và lòng yêu nước nồng nàn.

Ông bắt đầu sự nghiệp chính trị trong các cơ quan của chính quyền bảo hộ Pháp nhưng sớm thể hiện thái độ liêm khiết và tôn trọng quyền lợi dân tộc. Ông từ chối nhiều đề nghị tham nhũng, quyền lực cá nhân, luôn giữ lập trường chính trực. Chính phẩm chất này đã giúp ông xây dựng uy tín và niềm tin nơi đồng bào, trở thành hình mẫu cho những nhà lãnh đạo trẻ.

Ngày 26 Tháng Mười, 1955, sau cuộc trưng cầu dân ý lịch sử, ông Ngô Đình Diệm chính thức trở thành Tổng Thống đầu tiên của nước Việt Nam Cộng Hòa. Ông đứng trước một đất nước vừa trải qua chia cắt theo Hiệp định Genève 1954, với miền Nam còn nhiều khó khăn về chính trị, an ninh, và kinh tế. Trong bối cảnh đó, ông Ngô Đình Diệm tập trung xây dựng quân đội, củng cố nền an ninh quốc gia, ổn định chính quyền và khuyến khích phát triển nông nghiệp, giáo dục, và cơ sở hạ tầng.

Chính quyền của Tổng thống Ngô Đình Diệm nổi bật với chính sách chống tham nhũng, củng cố trật tự, và xây dựng bộ máy công quyền trong sạch. Ông đặc biệt quan tâm đến việc duy trì đạo đức và tinh thần phục vụ trong chính quyền, nhấn mạnh rằng mọi quyền lực phải phục vụ nhân dân và quốc gia, không vì lợi ích cá nhân. Những chính sách này, dù đôi khi gây phản ứng từ nhiều phía, đều xuất phát từ lòng yêu nước và mong muốn bảo vệ sự tự do, chủ quyền và trật tự xã hội.

Ông Ngô Đình Diệm không chỉ là chính khách mà còn là người yêu nước tận tâm, luôn đặt quyền lợi dân tộc và nhân dân lên trên hết. Ông tin rằng tự do và công lý chỉ có thể tồn tại trên nền tảng đạo đức và tinh thần phục vụ đất nước. Trong bối cảnh chính trị phức tạp, ông vẫn giữ vững lập trường bảo vệ dân tộc, đối phó với áp lực từ cả bên trong lẫn bên ngoài. Những quyết định quan trọng của ông, dù có tranh cãi, đều phản ánh sự trung thành tuyệt đối với quốc gia và lòng tận tụy với nhân dân.

Ngày 2 Tháng Mười Một, 1963, một bi kịch đã xảy ra: Tổng Thống Ngô Đình Diệm và cố vấn Ngô Đình Nhu bị phe đảo chính sát hại. Đây là một mất mát đau thương không chỉ cho gia đình mà còn cho dân tộc, bởi miền Nam mất đi một vị lãnh đạo tận tụy và một chính quyền đang trên đường ổn định và phát triển. Sự ra đi của ông để lại niềm thương tiếc sâu sắc, nhưng hình ảnh của ông vẫn sống mãi như biểu tượng của lòng yêu nước, chính trực và hy sinh vì quốc gia.

Nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp Ngô Đình Diệm, chúng ta thấy một con người sinh ra trong truyền thống yêu nước, được giáo dục để hiểu đạo lý, và luôn dấn thân cho lý tưởng quốc gia. Ông đã chọn con đường chính trị không vì danh vọng cá nhân mà để xây dựng đất nước, giữ vững tự do và nâng cao đời sống nhân dân. Những di sản của ông – từ cải cách hành chính, củng cố quân đội, đến việc đề cao đạo đức công quyền – vẫn là bài học quý giá cho các thế hệ mai sau.

Trong ký ức của dân tộc Việt Nam, ông Ngô Đình Diệm mãi là vị tổng thống yêu nước, một nhà lãnh đạo tận tụy và chính trực, luôn được thương tiếc và tôn vinh. Hình ảnh ông không chỉ là của một cá nhân, mà là biểu tượng của lòng trung thành, sự chính trực và tinh thần phục vụ đất nước – những giá trị quý báu mà mọi thế hệ cần học hỏi và gìn giữ.

Đoàn Xuân Thu.

Melbourne.


RIP: THẦY LỮ ĐỨC HỰU (ANH- LÊ CHÍ HIẾU- BÁO TIN)





CVNN VỪA ĐƯỢC ANH LÊ CHÍ HIẾU 

CHO BIẾT TIN BUỒN


Thầy: LỮ ĐỨC HỰU

(Cựu GS. Trung Học Bồ Đề Tuy Hòa, PY)

Đã mãn phần ngày 23 tháng 10 năm 2025

 Tại Chicago, Hoa Kỳ.

 

HƯỞNG THỌ 87 TUỔI

 

Cựu HSPY và CVNN xin thành thật chia buồn cùng cô & tang quyến, nguyện xin hương linh thầy sớm về cõi 

vĩnh hằng.

 

THÀNH KÍNH PHÂN ƯU.

 

·     Xin xem cáo phó ở dưới.