Showing posts with label BÌNH THƠ. Show all posts
Showing posts with label BÌNH THƠ. Show all posts

Monday, September 28, 2026

ĐẾN VỚI BÀI THƠ HAY: “RƯỢU ĐÊM NAY” CỦA ĐẶNG XUÂN XUYẾN (TRỊNH THỊ NHÂM)

 

TRỊNH THỊ NHÂM.

ĐẾN VỚI BÀI THƠ HAY:

“RƯỢU ĐÊM NAY” CỦA ĐẶNG XUÂN XUYẾN

*

RƯỢU ĐÊM NAY, nhân vật trữ tình uống cùng một người đàn bà, họ không hề xa lạ với nhau, hoặc giả đã từng có thời bên nhau rồi rời xa, nay gặp lại trong một đêm cùng chén rượu. Anh say thật hay cố say để quên đi sự đời u uất nhức nhối trầm luân, và sống động hơn là người đàn bà xưa đang bên cạnh, trước mặt mình trong hoàn cảnh không mong muốn: 

"Người ở lại bên ta ngồi châm tửu

Dìu ta say quên bớt oái oăm đời

Quên "cười ruồi - mắt đĩ - và cơn đau"

Cả nham nhở niềm tin vừa vá vội"

"Quên" ư? Anh đang hận, anh đang cười khẩy cho phận mình và nhân vật nữ là bạn anh, đang cố làm cho cả hai đều vui, nhưng vui sao được trong nỗi gượng gạo bẽ bàng, và trong ánh mắt vằn những tia u ám của anh. Tôi tin là thế. Cả hai cùng đau hay chỉ có anh đau và thương người còn lại có thể đã dạn dĩ, đã "sạn sỏi" với niềm đau. Viết tới đây tôi đặc biệt bị ám ảnh bởi câu thơ: "Chén rượu đấy, rót rồi, cứ uống", tôi như hình dung rõ rệt, khuôn mặt, cử chỉ của người đàn bà lúc ấy: dè dặt, bối rối, e ngại, ngượng ngập, len lén, cảm thấy vị thế của mình thấp kém, phải cúi mình không dám ngẩng cao đầu. Nên chén rượu rót rồi mà không dám chạm tới, thật tái tê day dứt. Bởi vậy, nhân vật nam phải lên tiếng: "Chén rượu đấy, rót rồi, cứ uống". Ta quay trở lại với nhân vật trữ tình xưng "ta". Anh muốn đắm chìm trong cơn "say yêu" trong lữ quán, nhưng anh đau, đắng đót, trong sự u uẩn cố "lừa" mình ngay cả trong cơn khát dục tình, thật xót xa cay đắng:

"Nước mắt đan đốt tê dại đêm cuồng

Đắp nụ cười nghẹn đắng lằn môi

Nuốt lấy nhau gán niềm tin tráo đổi".

Ở khổ thơ tiếp theo với giọng thơ chứa đựng sự day dứt, vật vã, đầy thương cảm, trách nhiệm, pha chút mặc cảm và nhân văn, khi cho rằng: vì một lẽ nào đó, có liên quan đến mình mà người đàn bà ngồi đây trước kia "lành lặn" trong sạch, giờ bị xô đẩy vào chốn mưu sinh "đèn mờ" phải hứng chịu sự xỉ vả, khinh bỉ của người đời: 

"Ta vẫn biết đêm cuồng xô sóng dội

Người vì ta dạn dĩ chốn quần hồng

Xác thân phàm bầm dập những bỉ bôi

Phận lá liễu tả tơi vì gánh tội"

Và rồi để bù đắp những ân tình trong quá khứ đã mất, anh mong muốn cùng nàng một đêm "chồng vợ". Đó là khát vọng ân ái nâng đỡ nhau, tôn trọng nhau trong cảm xúc yêu đương đến tột cùng. Tôi cho rằng đó là sự tử tế rất nhân văn trong hoàn cảnh cuộc sống hiện tại của nhân vật nữ trong bài.

Bài thơ thật ám gợi với cảm xúc tận trong gan ruột của nhà thơ. 

Thi sĩ Đặng Xuân Xuyến có biệt tài khơi mạch nguồn cảm xúc về thơ tình. Thơ tình của anh mang dấu ấn riêng: đắm say, bạo liệt, cuồng dâng, tận hiến, nhưng cũng đầy đớn đau. Đọc thơ mà tôi thấy quặn thắt, và muốn khóc! Có lẽ bài thơ đã " nhập đồng" vào tôi đấy thi sĩ!!!

------------

RƯỢU ĐÊM NAY

- với M.Q -

 

Người ở lại bên ta ngồi châm tửu

Dìu ta say quên bớt oái oăm đời

Quên "cười ruồi - mắt đĩ - và cơn đau"

Cả nham nhở niềm tin vừa vá vội.

.

Chén rượu đấy, rót rồi, cứ uống 

Nước mắt đan đốt tê dại đêm cuồng

Đắp nụ cười nghẹn đắng lằn môi 

Nuốt lấy nhau gán niềm tin tráo đổi.

.

Ta vẫn biết đêm cuồng xô sóng dội

Người vì ta dạn dĩ chốn quần hồng 

Xác thân phàm bầm dập những bỉ bôi

Phận lá liễu tả tơi vì gánh tội. 

.

Ta sẽ dám trọn đêm nay chồng vợ 

Cho mồ hôi rịn chặt với mồ hôi

Cho hơi thở mơn man dìu hơi thở 

Cho bỏng đêm cuộn từng cột sóng trào.

*.

Làng Đá, đêm 28 tháng 12/2023

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

P/S: Bài thơ được in trong tạp chí VĂN HỌC MỚI số 29 trang 297 do nhà thơ Hà Nguyên Du thực hiện. Phát hành tháng 1/2024 qua hệ thống Amazon.

*.

Hạ Long, 01 tháng 02/2024

TRỊNH THỊ NHÂM 

Địa chỉ: Tổ 9 khu 3, số 14/04 tòa A

chung cư Trần Hưng Đạo Plaza

thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

Email: trinhnham52@gmail.com 

.

Saturday, June 6, 2026

VÀI CẢM NHẬN KHI ĐỌC "THĂM BẠN" CỦA ĐỒNG THỊ CHÚC (ĐẶNG XUÂN XUYẾN)

 


VÀI CẢM NHẬN KHI ĐỌC

"THĂM BẠN" CỦA ĐỒNG THỊ CHÚC

*

Nhà thơ Đồng Thị Chúc gửi tặng tôi 2 tập thơ: "Lục Bát Dâng Tặng Mẹ Ta" và "Con Gái Thì Thứ Hai" vào những tháng cuối năm 2019. Thi thoảng tôi mang thơ bà ra đọc, thích khá nhiều bài, cũng định viết ít bài cảm nhận về thơ của bà nhưng cứ mãi lần lữa chưa viết.

Thơ bà không nói đến những chuyện to tát, những răn dạy giáo huấn về đạo làm người, cũng không sa vào dòng thơ thế sự chính trị để gây "ấn tượng" mà đa phần chỉ là những chuyện "vụn vặt" đời thường của cuộc sống: những lần về quê, những chuyến thăm bạn, những chia sẻ cảm thông với phận nghèo, với phận đời gái cơ nhỡ...

Bài thơ "Thăm Bạn" là một trong số những bài thơ như thế.

THĂM BẠN

Ghé nhà cửa đóng then cài

Đầy sân lá rụng thềm ngoài rêu phong

Dao quanh trong khoảng thinh không

Mắt đưa tìm bóng, nào trông bóng người

 

Đành lòng quay gót trở lui

Một cơn gió lạc bùi ngùi bay qua.

*.

ĐỒNG THỊ CHÚC

Đó là một chuyến đến thăm nhà bạn nhưng bạn lại không có nhà. Và thời gian bạn vắng nhà cũng không phải chỉ mới ngày một ngày hai mà đã từ lâu, thậm chí còn từ rất lâu. Quãng thời gian lâu ngày ấy được nhà thơ gói gọn trong câu thơ: "Đầy sân lá rụng thềm ngoài rêu phong" - một quang cảnh hoang vắng đến cô tịch, lạnh lẽo.

Bà thật khéo khi chỉ dùng một câu thơ: "Đầy sân lá rụng thềm ngoài rêu phong" để "tố" chủ nhà đi vắng đã quá lâu, cũng đồng thời để "thú nhận" thi nhân cũng đã lâu rồi mới đến thăm bạn.

Bốn câu thơ:

"Ghé nhà cửa đóng then cài

Đầy sân lá rụng thềm ngoài rêu phong

Dao quanh trong khoảng thinh không

Mắt đưa tìm bóng, nào trông bóng người."

Như một bức tranh cô tịch, hoang lạnh song hành cùng một bản nhạc trầm buồn, khiến lòng người se buồn, thêm ảm đạm.

Lâu ngày mới đi thăm bạn mà bạn thì cũng vắng nhà đã từ lâu nên nhà thơ đành “bùi ngùi” "quay gót".

Tâm trạng buồn tẻ, chán chường xen lẫn chút hờn tủi, cộng thêm chút chợt hoang mang, lo lắng được diễn tả trong hai câu thơ gợi nhiều hình ảnh, gợi nhiều cảm xúc ở cuối bài "Thăm Bạn", thật có tài khiến người đọc cũng phải hụt hẫng thảng thốt theo tâm trạng chới với "bùi ngùi" của nữ thi sĩ họ Đồng:

"Đành lòng quay gót trở lui

Một cơn gió lạc bùi ngùi bay qua"

Tôi cá rằng, khi đọc bài thơ "Thăm Bạn", nhất là đọc tới câu cuối bài thơ: "Một cơn gió lạc bùi ngùi bay qua", sẽ không ít bạn đọc thấy gai gai người, nghẹn lòng, mắt chừng cũng ngân ngấn lệ.

Hay quá! Tài quá!

Chỉ chọn lựa những chữ mộc mạc chân chất trong ngôn ngữ đời thường làm phương tiện truyền tải chuyến "Thăm Bạn" tới bạn đọc, nhà thơ Đồng Thị Chúc chẳng cần làm mới cách thể hiện câu chữ, cũng chẳng cần "cách tân” hay “sáng tạo câu chữ" cho hiện đại mà "Thăm Bạn" của bà lại khơi gợi được nhiều điều, khiến bạn đọc phải cùng "bùi ngùi" theo tâm trạng của thi sĩ.

"Thăm Bạn", theo tôi là một bài thơ hay, giàu cảm xúc, rất đáng đọc.

*.

Hà Nội, 12 tháng 12-2020

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

.