NIỀM VUI MÙA TẠ ƠN (KIM LOAN)

 

NIỀM VUI MÙA TẠ ƠN

Trong mối quan hệ bạn bè, hình như tôi có duyên với số 4. Hồi ở trại tỵ nạn Thailand tôi sống chung trong nhóm 4 cô gái, còn trước đó ở bên Việt Nam, từ trường Sư Phạm cho đến khi ra trường cũng là nhóm 4 nàng.

Ra trường đi dạy 4 trường khác nhau, nhưng chúng tôi vẫn gặp nhau thường xuyên vui vầy, rồi theo dòng đời cũng rã đám. Một nàng bị bệnh hoang tưởng bên Việt Nam (tôi đã viết về nàng trong bài Tháng Mười Hai Nhớ Bạn), một nàng có cuộc sống êm ấm với ông chồng già bên Việt Nam (tôi cũng đã viết về nàng này trong bài Người Thứ Ba), còn tôi và chị Mộng Nguyên, kẻ đi Canada người qua Mỹ, thư đi thư lại vài lần, rồi mất liên lạc đúng một phần tư thế kỷ, là 25 năm.

Tôi vẫn cố gắng tìm kiếm, dò la tin tức của Nguyên, rồi mới đây bà chị bên Texas giới thiệu, quảng cáo mục Tìm Thân Nhân của youtube “Hồng Loan-Bảo Lộc”. Bà chị lạc quan bảo đảm rằng, có nhiều trường hợp đã tìm ra người quen, và nói đâu xa, chính chị cũng đã nhờ chương trình này tìm ra vợ chồng người bạn, ngày xưa người chồng đi “cải tạo” chung với chồng chị nên hai bà vợ đi thăm nuôi gặp nhau, kết thân. Chị bảo, chị vừa đăng tin là ngày hôm sau có người gọi tới báo tin tìm được người chị đang tìm.

Tôi nghe lời chị, sốt sắng gửi tin nhắn “Tìm Bạn Thân” cho kênh Hồng Loan-Bảo Lộc. Một tuần trôi qua kể từ tin nhắn của tôi xuất hiện trên kênh “Hồng Loan-Bảo Lộc”, bà chị nôn nóng:

-          Có ai gọi chửa?

Tôi rầu rầu:

-          Chả có người nào gọi. Sao chị bảo Hồng Loan-Bảo Lộc mau lẹ lắm mà!?

-          Thì ráng chờ thêm xem sao, đâu phải ai cũng như ai, lâu mau là do hên xui may rủi.

Cỡ một tháng sau, tôi gọi bà chị:

-          Có tin vui, có tin vui, Mộng Nguyên đã nhắn tin muốn liên lạc KimLoan rồi kìa.

-          Chị  đã bảo thì chớ có sai, kênh “Hồng Loan- Bảo Lộc” rất mát tay, nổi tiếng toàn vùng California và các tiểu bang nước Mỹ, đã giúp cho biết bao nhiêu người tìm được người thân thất lạc, bạn cũ, và cả ... người xưa!

-          Ối giào, đừng có tưởng bở, chị chưa nghe hết câu đã sung sướng kết luận ... tầm phào. Báo cho chị biết nè, Mộng Nguyên tìm được Loan vì nàng ấy tình cờ đọc báo Trẻ ở Atlanta, thấy bài viết và hình ảnh KimLoan, nên nàng ấy mừng như bắt được  vàng, liền email cho Ban Biên Tập Trẻ nhờ liên lạc với em.

Bà chị ... quê xệ, cụt hứng:

-          À ra thế, thôi thì dù tìm được ở đâu cũng là vui rồi.

-          Hóa ra, niềm vui viết bài đăng báo đôi khi cũng có ích lợi bất ngờ.

-          Vậy hai đứa đã nói chuyện với nhau nhiều chưa?

-          Chỉ mới hôm qua tụi em đã nhắn tin qua lại trên phone, và hẹn cuối tuần này gọi facetime để “xem dung nhan ấy bây chừ ra sao”. 

-          Ừa, khi nào xong xuôi nhớ kể lại cho chị nghe, cho chị gửi lời thăm Nguyên, chị vẫn nhớ nụ cười của Nguyên đấy.

Ngày hẹn facetime, suốt buổi chiều, tôi nôn nóng, xúc động, nhớ lại khoảng thời gian trước khi tôi lên đường đi vượt biên, ngày nào tôi cũng đến nhà Mộng Nguyên, căn nhà xinh đẹp trong con hẻm lớn đường Trương Quốc Dung, Phú Nhuận. Hai chị em tỉ tê tâm sự mọi nỗi buồn vui (Nguyên lớn hơn tôi 3 tuổi). Chúng tôi, ai cũng có những nỗi niềm riêng tư, chuyện gia đình, chuyện tình cảm, nói hoài nói mãi vẫn chẳng hết, cho đến bữa cơm chiều, gia đình Nguyên mời tôi ở lại dùng cơm cho vui. Tôi hơi ngần ngại vì gia đình Nguyên 8 anh chị em cộng thêm ba má là chẵn một chục, nhưng bác gái vui vẻ:

-          Ngại gì chớ, chỉ thêm chiếc ghế, thêm đũa thêm bát thôi mà.

Nghe vậy, tôi mạnh dạn ở lại ăn cơm với gia đình Nguyên. Thấy tôi còn giữ kẽ, ăn chậm chạp, bác trai khuyến khích, “tự nhiên đi con, ăn nhiều vào”, tôi lại tiếp tục... mạnh dạn thoải mái “ăn nhiều vào” cho bác vui lòng, ôi một thời kỷ niệm thân thương biết bao.

Cuốn phim ký ức lại quay về những tháng ngày vui nhộn dưới mái trường Sư Phạm. Trong bốn nàng, tôi và một nàng (đang bệnh hoang tưởng bên Việt Nam) thuộc loại nói tía lia không lành da non, còn Mộng Nguyên và nàng còn lại ít nói hơn, nhưng chính Nguyên là người đã khơi dậy chút “máu điên” tiềm ẩn trong con người tôi bằng những câu đùa phá, hoặc những trò nghịch ngợm quậy phá bạn bè, thầy cô vẫn còn in hằn trong trí nhớ của tôi .

Đến giờ hẹn facetime, tim tôi rộn ràng hồi hộp theo từng tiếng chuông reo, và rồi kìa, hai nàng nhìn nhau qua màn hình, không nói nên lời, đúng hơn là không biết nói gì, bắt đầu từ đâu, chỉ nhìn nhau cười, ước gì được ôm nhau. Cuối cùng, vẫn là tôi chủ động y như hồi còn học chung:
         - Nguyên ơi, 25 năm, biết bao nhiêu điều để hỏi, để nói. Thôi bây giờ em sẽ là người nói trước, đặt câu hỏi, Nguyên chỉ việc trả lời thôi nhé, rồi sau khi em nói xong, sẽ đến lượt Nguyên nha.
         - Ok, Loan hỏi trước đi.
Tôi đặt câu hỏi tới tấp, biết được toàn bộ những gì của thời gian qua. Gia đình Nguyên, tất cả 8 anh chị em đều may mắn qua Mỹ định cư, không còn ai kẹt lại Việt Nam, vợ chồng Nguyên và con trai vẫn ổn định trong cuộc sống, sức khỏe cũng như việc làm. Tôi vui sướng:

-          Nguyên giỏi quá, đưa được cả nhà sang Mỹ luôn á.

-          Chị nhớ thuở đó khi nhà Loan có hai ông anh vượt biên tới đảo, nhà chị cũng cố vài lần cho mấy đứa em trai đi, nhưng không thành công, đành an phận ở lại Việt Nam. May mắn sao, sau này chị và Ngân (em gái kế) được đi theo gia đình chồng qua đây, tuy muộn màng so với nhiều người, nhưng tụi chị cương quyết, kiên trì, cho nên 6 anh chị em còn lại (cùng vợ chồng con cái) cũng đã lần lượt qua Mỹ, cũng chỉ mới 5-6 năm nay thôi, mọi người đang bắt đầu gầy dựng cuộc sống mới, dần dà đã quen và yêu mến xứ sở này, chỉ tiếc ...

-          Tiếc gì hả chị?

-          Ba chị lúc ấy bệnh nhiều nên nhất định không chịu đi, má chị thì khao khát qua Mỹ nhưng phải ở lại với ba. Rồi hồi mùa dịch Covid ba không qua khỏi, ngay sau đó má cũng lên đường qua Mỹ với các con cháu, và lại tiếc nữa em ơi ...

-          Tiếc gì nữa chị?

-          Tiếc là má chị chỉ được hưởng không khi tự do dân chủ Mỹ Quốc được vài năm, sức khỏe yếu dần do bệnh từ trước, và cũng ra đi theo Ba đầu năm nay.

-          Em xin chia buồn cùng chị và gia đình.

-           Nhưng dù sao cũng an ủi là má đã được đến Mỹ và ra đi an lành trong vòng tay các con, các cháu.

Rồi tôi hỏi qua bạn bè, mấy đứa em họ của Nguyên mà hồi đó tôi cũng thường gặp gỡ khi đến nhà, Nguyên hớn hở:
         - Cậu Hai vẫn nhắc Loan hoài, nhớ cậu không, ở sát nhà Nguyên đó. Mà các anh chị và ba của Loan lúc này sao rồi, tất cả đang ở Texas hay tiểu bang nào khác nữa, mọi người vẫn khỏe chứ?

Rồi chợt nhớ ra “giao ước” Nguyên khựng lại, hỏi:
        - Xí!Xí!... Loan ơi, chị được phép nói chưa? Tới lượt chị hỏi chưa?
Tôi bật cười:
        - Ừa thì em hỏi cũng gần xong, chị cứ hỏi đi, làm gì mà “xin” với chả “phép” như trong lớp học vậy, nhớ nghề hả ?
Nguyên cũng cười vang:
       - Tại chị biết tính Loan từ ngày xưa, hễ ra “nguyên tắc” nào, mà ai sai phạm thì Loan nổi sùng, giận liền á!

-          Chị làm em nhớ lúc mới qua Canada liên lạc được thằng bạn thân lớp 12 còn ở Việt Nam (cũng là cây si của em hồi đó). Lúc đó chưa có facetime, iphone, nên em email cho hắn thiệt dài, kể chuyện, sợ hắn ngán nên em chia ra các mục 1,2,3 ...rồi gạch đầu dòng, và luôn cả phụ đề a,b,c ... Hắn email lại, trời ơi cô giáo ơi, email cho bạn mà cứ như làm hồ sơ báo cáo tổng kết. Em bảo, ừa, tui dzậy đó, chịu thì chịu hổng chịu thì ... ráng chịu.

-          Thiệt tình, tao thấy hắn góp ý cũng đúng, email cho “người xưa” gì mà khô như ngói, chẳng hiểu hắn “si” mày chỗ nào?

-          Úi, không phải hắn si năm lớp 12 đâu nhé, mà si từ hồi học lớp Chín. Nghĩ cũng lạ, hắn là bác sĩ bận rộn là thế mà email cho em rất mượt mà êm ái, còn em là cô giáo thì email toàn là chữ số và gạch đầu dòng, trái ngược nhau quá chừng, tụi em mà lấy nhau thì bổ sung cho nhau “trên cả tuyệt vời” luôn chị nhỉ?

-          Mà chị thấy Loan viết văn trên báo cũng... ngọt ngào lắm cơ mà?

-          Chuyện nào ra chuyện đó chị ơi, mà em còn chả hiểu nổi em nữa là ... hihihi! Ủa, mà tụi mình đang nói tới đâu rồi Nguyên?

-          Thì đó, ai chơi với Loan cũng phải ... “ráng chịu” mà, nên bây giờ chị mới hỏi, chị được phép nói chưa nà?

-           Chèn đéc ui, đó là “em của ngày hôm qua” thôi nha, còn bây giờ em đã khác nhiều rồi, em hiền khô à, dạ mời chị nói.

Thế là Nguyên bắt đầu hỏi, tôi trả lời mọi sự, và chúng tôi cứ như thế đến nửa đêm, rồi trước khi chia tay, tôi xin được phỏng vấn Nguyên một câu ( thói quen “nghề nghiệp”, làm MC cộng đồng nhiều năm nên tôi gặp ai cũng đòi... phỏng vấn):

-          Nhân dịp Thanksgiving sắp tới, Nguyên nghĩ sao về nước Mỹ nè, có hài lòng với cuộc sống hiện tại không? Em hỏi vậy vì em biết nhiều người qua đến đây thì chê ỏng chê eo, chê Mỹ chê Canada thẳng thừng, nghe mà... đau lòng.

-          Không có chị à nghen! Cuộc sống hiện tại còn hơn cả mong đợi em ơi, bao nhiêu người  phải trải qua hiểm nguy vượt biên trên biển cả, sau này thì người ta tốn tiền tốn của để được qua Mỹ, còn gia đình chị, nhờ ơn Trên, qua đây bằng máy bay, đầy đủ không tốn một xu nào, chả phải là một điều để Tạ Ơn sao? Ba chị vì bệnh hoạn đành qua đời bên Việt Nam nhưng má chị cũng kịp đoàn tụ con cháu, hoàn thành giấc mơ Mỹ Quốc mà má chị ấp ủ từ sau ngày Sài Gòn bị đổi tên. Còn Loan thì sao, năm nay ăn Thanksgiving thế nào, bên đó có ăn Gà Tây như bên Mỹ không?

-          Có đầy đủ y chang chị ơi, có Turkey, mashed potato, stuffing, cranberry sauce, pumpkin pie, có điều Thanksgiving Canada đã xong từ Tháng 10, và cũng giống như chị và nhiều người Việt hải ngoại khác, mỗi mùa Tạ Ơn vẫn là niềm tri ân đất nước tự do đã giang tay đón chào và cho chúng ta cơ hội mới, tốt đẹp hơn so với khi còn ở lại với chế độ Cộng Sản Việt Nam.

Cúp phone xong, tôi vào phòng ngủ, còn lâng lâng cảm xúc buổi “gặp gỡ” bạn xưa, và chợt nhớ ra, năm nay tôi cũng có điều để tạ ơn nước Mỹ đấy. Số là mới hai tuần trước, có thằng bạn cùng trường khác lớp hồi học cấp ba, nhà ở xóm bên cạnh xóm tôi bên Việt Nam, bỗng nhắn tôi qua facebook messenger. Lúc đầu tôi chưa nhận ra hắn, bèn e dè ca bài ca “xin hỏi anh là ai?”, hắn phải kể lể mãi tôi mới nhớ ra. Hiện hắn ở Florida, rồi hắn bảo:

-          Tui với mấy thằng bạn lớp tui thường xuyên liên lạc với nhau, tụi tui hay đọc báo Trẻ, Việt Báo, nhìn hình bà thì tụi tui ngờ ngợ vì cũng đã gần 40 năm rồi còn gì, nhưng đọc các bài bà viết, đôi khi viết kiểu “tào lao tưng tửng” thì tụi tui dám chắc đó là “phong cách” của bà vì hồi đó bà trong ban báo chí. Cả đám tụi tui hì hục tìm bà trên facebook, nhưng cái tên KimLoan nhiều quá, kiếm hoài không ra KimLoan Gò Vấp, học trường Nguyễn Trung Trực.

-          Xời ơi, tên tui rất là ... đại trà bao la, hồi đó đi thi Đại Học, cả phòng mấy chục đứa con gái đều tên Thị Kim Loan chỉ khác last name thôi đó, mấy ông cứ rà trên facebook kiểu đó tới kiếp sau chưa chắc tìm ra.

-          Bởi vậy mấy thằng kia giao cho tui nhiệm vụ quan trọng phải tìm ra bà đó. Tôi phải truy lùng mấy người xóm cũ, dây mơ rễ má, rốt cuộc cũng tóm được bà. Đúng là trái đất tròn, bạn xưa bạn cũ dần dà tìm được nhau.

-          Ừa, tìm được nhau thì đừng để mất nhau nữa, cho tui gửi lời thăm mấy “thằng bạn” của ông mà bảo đảm tôi chẳng nhớ rõ mặt mũi họ tròn méo ra sao, nhưng dù sao cũng là tình đồng hương đồng trường khác lớp mà giờ đây thân thương quá chừng . Và đặc biệt cám ơn ông và nhóm bạn đã theo dõi tui trên báo Trẻ, Việt Báo và... rình rập tui trên facebook.

Tôi tin rằng tất cả chúng ta phải cám ơn thời đại khoa học kỹ thuật phát triển, trái đất này bỗng nhiên nhỏ bé, người ta gần nhau hơn, dù ở bất cứ nơi nào vẫn có thể “gặp” nhau, nói chuyện với nhau, điều mà cách đây hơn 30 năm khi xuống tàu đi vượt biên, tôi không dám mơ ước.

Thế là Mùa Thanksgiving năm nay tôi tìm được hai người bạn bên Mỹ, vui quá đi chớ!

 

KIMLOAN

(Edmonton, Canada)

 

CÂU CHUYỆN VƯỜN TÓC TIÊN (NHẤT PHƯƠNG)

 CÂU CHUYỆN VƯỜN TÓC TIÊN

 

Nhất-Phương

 

Tôi rất thích đọc sách. Vừa làm thú tiêu khiển lành mạnh nhất, vừa để học hỏi thêm ngàn vạn điều quý báu, trong đó, tác giả đã gửi gấm toàn vẹn trái tim qua tác phẩm của mình.

Nhân buổi Trại Hè Liên Trường từ thiên kỷ trước ở Nam Cali, tôi hân hạnh được anh Long Ân trao tặng cuốn Vườn Tóc Tiên. Cầm quyển sách trên tay, giữa trưa mùa Hạ, tôi liên tưởng đến khung trời rợp mát với những dây leo xanh mướt, điểm các đài hoa đỏ li ti, tuy kiêu sa nhưng quá dễ thương, như đôi tay người mỹ nữ đang ôm đàn tỳ bà dệt mộng.

Suốt ngày chủ nhật đó, dù rất bận rộn, tôi cũng dệt kết biết bao mẫu chuyện êm đềm nơi góc Vườn Tóc Tiên trong trí tưởng tượng của riêng tôi, để rồi thời gian tiếp nối, tôi nhẩn nha thưởng thức một lần cho đến hàng chữ chót.

Gấp quyển sách lại, tôi dùng cả hai tay, ân cẩn vuốt ve triều mến khuôn mặt người con gái ở bìa sách, bởi trong lúc say mê đọc, vô tình đã bị uốn cong.

Thông thường, đánh bóng một Tôi hào hùng, cao sang, quyền quý là điều tối kỵ của người cầm bút, nếu không muốn tự giới thiệu đến độc giả con dao hai lưỡi tàn nhẫn lạnh lùng, cắt đứt mọi cảm tình tươi đẹp, khiến người đối diện e dè, lẫn tránh. Do đó, tự mình viết về mình, dù bằng những mỹ từ hoa mộng nhất, vẫn hé lộ một “Tôi đáng ghét vô cùng”.

Nhưng, nhân vật TÔI của Vườn Tóc Tiên, dường như không phải bằng xương bằng thịt, mà tác giả tạo dựng bằng tình thương, bằng ước mơ, bằng lý tưởng. Tôi-của-Vườn-Tóc-Tiên là một Tôi được ướp nồng trong tình Quê Hương bão bùng bom đạn... Như đã trải qua những thực trạng giữa cuộc bể dâu, con người muốn trưởng thành phải vượt thoát được thời gian thử thách của cuồng phong, của sum họp, của chia cách; của những co thắt bỏng rát nơi tĩnh mạch và động mạch, những co thắt đớn đau xé nát tâm cang cho đến khi muốn khóc mà không còn nước mắt.

“-Phong đã đem tôi gần lại với Quê Hương miền Bắc, ở nơi phân nửa phần đời tôi chưa được biết qua. Dù sao, đó cũng là núi, là đồi, là tinh hoa trong vũ trụ, chứng kiến biết bao thời điểm nhiễu nhương, biến đổi, với hào khí đấu tranh bất khuất của các vị nữ anh hùng, của hàng hàng lớp lớp con cháu Lạc Long. Giữa trời cao đất rộng và đại dương ngút ngàn, Phong ngẫu nhiên hấp thụ toàn vẹn nết kiêu hùng, sương gió của người thiếu niên sống nơi miền duyên hải, để đến lúc trưởng thành, tư tưởng và con người anh, đã là đỉnh núi đá xanh, với cuồn cuộn yêu thương chất ngất trong lòng, bất di bất dịch”, (Vườn Tóc Tiên trang 224).

Mỗi lần đọc hết một quyển sách, tôi hay ghi xuống vài hàng nhận xét cho chính tôi đọc, để rồi sau đó, nếu may mắn có ai bày tỏ cảm tưởng về quyển sách ấy, tôi sẽ ngầm thử coi mình nghĩ đúng hay sai, hầu có thể học hỏi thêm cái thâm thúy của các bạn giỏi hơn mình. Lần này cũng không ngoại lệ. Nhưng có điều tôi muốn trang trọng bày tỏ, lòng kính phục và biết ơn sâu xa của tôi đối với tác giả, với anh Long Ân về rất nhiều điểm khi anh tạo dựng nhân vật nữ là chị Hằng. Anh đã cho tôi cảm giác thích thú của người phụ nữ được tôn kính, không những chỉ vì Hằng đẹp mà lại còn là một tâm hồn trong sáng, có lý tưởng, với những nhận xét hết sức sâu sắc về cuộc chiến đang cày nát quê hương nàng:

“-Thế giới hôm nay còn có quá nhiều chênh lệch về vật chất, về tư tưởng. Con người vẫn còn tích lũy quá nhiều những tham vọng tầm thường nên đã chà đạp lên những khát vọng của đồng loại”, (Vườn Tóc Tiên trang 44).

Đọc câu này trong Vườn Tóc Tiên, tôi cứ nhẩm đi nhẩm lại cho đến lúc thuộc lòng, để khám phá ra chị Hằng hiền diệu, đẹp xinh thục nữ mà Phong trang trọng tôn kính, thương yêu đã phô trương thể chất của nàng, đủ đầy bằng cả hai nghĩa đen và nghĩa bóng. Cái đẹp nhất của Hằng, của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh, đối với tôi là vững tay lèo lái tư tưởng cũng như niềm tin của chính mình đối với cuộc đời. Dám nói lên thực trạng của xã hội một cách mạnh dạn, sắc bén, thiết nghĩ rất hiếm hoi có được ai ngoài Hằng của Vườn Tóc Tiên:

“-... Thời đại của chúng ta là thời đại ô nhục, tăm tối. Thời đại mà chính con người chà đạp con người”, (Vườn Tóc Tiên trang 55).

Tôi không dám đi sâu vào Vườn Tóc Tiên, sợ vô tình xâm phạm đến lãnh vực chuyên môn của các nhà thưởng ngoạn sành điệu. Nơi đây chỉ gói ghém toàn vẹn niềm xúc động miên man, chân thành nhất khi tôi được tặng và được đọc một tác phẩm vừa ý, để chợt thấy lại một góc nhỏ trong ngôi vườn ký ức, màu hoa máu trong tim, chảy dài theo quãng đời mới lớn của chính mình.

Cho dù anh, chị hay tôi đã trải qua một nửa đoạn đường trong cuộc chiến trường kỳ, bất phân thắng bại để sống còn, chúng ta có thể, đã hoặc sẽ tạm xa những nơi chốn phồn hoa đô hội, những cầu kỳ kiểu cách của tiếp tân, của tiệc tùng triền miên dưới hương trầm hoặc ánh nến mờ ảo, nhưng chắc không ai trong chúng ta có đủ can đảm xóa bỏ chuỗi ngày ấu thơ mới lớn của mình. Cho nên đọc Vườn Tóc Tiên, tôi đã ngụp lặn trong nỗi ngây ngô ngày cũ, để thấu hiểu nỗi lòng của Phong, lặng lẽ, âm thầm xao xuyến trước Ngọc Chân:

“-Tôi chợt thấy tay chân tôi rã rời. Tôi chợt thấy tôi buồn nặng chĩu trái tim. Tôi chợt thấy cái thành phố nhỏ bé này rộng thênh thang và trống rỗng một cách phiền muộn... Tôi thấy lạnh ở gáy, vì tôi chợt muốn khóc thật lớn...”, (Vườn Tóc Tiên trang 140).

Lòng bỗng rộn vui, tôi cảm ơn Thượng Đế đã sủng ái nhân loại muôn vàn, đến độ ban bố cho chúng ta một bảo vật vô giá, đó là TÌNH YÊU. Nhắc đến tình yêu là nhắc đến một ngôn từ cũ xưa như trái đất, nhưng cũng vô cùng quyến rũ và mới mẽ, bởi nó có phép mầu biến hóa, muôn hình vạn trạng. “Nào ai định nghĩa được tình yêu”... Có phải Phong đã yêu Ngọc Chân? Tuổi mới lớn khôn, nào ai biết rõ trạng thái phiêu bồng của con thuyền chưa có bến?

“-Chưa bao giờ tôi khóc vì buồn, vì thật sự, không có nỗi buồn nào vĩ đại hơn nỗi buồn của người vong quốc như anh Hùng đã nói với tôi. Anh Hùng bảo tôi, trái tim của người nam nhi chỉ có chỗ cho dân tộc, cho tổ quốc, còn tất cả chỉ là những vụn vặt, được ta nhét vào chỗ này, chèn vào chỗ nọ, thật tạm bợ, thật tầm thường”. (Vườn Tóc Tiên trang 140).

Đặng Thế Phong đã viết: “Trên con sông Thương, nào ai biết nông sâu”. Dù sâu dù cạn, suối tương tư làm mờ nhạt má hồng. Vậy mà có người dám coi nhẹ tình riêng hơn lý tưởng, như đã nói rồi, cũng chỉ một Hằng của Vườn Tóc Tiên:

“-Chị muốn nói đến những thay đổi khác... Em có nhớ khi anh Hùng muốn đi xa để học hỏi, để thu nhận kiến thức đóng góp cho Việt Nam tương lai, chị đã rất buồn rầu vì sẽ phải xa anh ấy, nhưng chị lại muốn anh ấy ra đi, chị không muốn anh ấy tầm thường như một vài người con trai khác ở chung quanh chúng ta...

Nếu anh Hùng lại đổi thay, lại tầm thường như bất cứ một người tầm thường nào khác... thì có nghĩa là chị sẽ mất anh Hùng...”. (Vườn Tóc Tiên trang 104).

Hôm qua tôi mơ một giấc mơ tuyệt đẹp. Hôm qua tôi mơ một giấc mơ dị thường. Sau khi tỉnh dậy, tôi nhủ thầm rằng, thà mãi là mơ để muôn đời không là thật. Tình yêu trong những giấc mơ, như giấc mơ tôi được trải qua, là thứ tình yêu rạng ngời, không tìm thấy bất cứ nơi đâu trên thế gian này. Đó là mẫu trái TÌNH xanh mướt, thướt tha, lụa là, mật ngọt. Màu xanh trên phiến đá, dầy nét phong sương, đã tỏa ra, đã phôi thai cho mạch nhựa chuyển lưu trong thân cây, vươn lên thành mầm sống. Những dòng suối tương tư cuộn chảy trong thoáng mắt nhìn, trên bờ vai rộng, chứa đựng một lý tưởng như trời cao, như biển thẳm, để ai kia nhếch môi cười ngạo mạn trước tham vọng của loài người.

Những thứ đó, trong giấc mơ mới nhất, dường như đã gợi lại sâu xa dư ảnh một loài hoa vô cùng thanh thoát, trong khu vườn đáng lẽ phải được vun bồi sau cơn quốc nạn, cho đôi bạn trẻ yêu thương ngồi xuống thật gần, không phải để nhìn nhau mà cùng nhìn về một hướng. Bên kia bờ rào là quá khứ, là nửa đoạn đường họ đã trải qua trong biến loạn với mất mát đau thương. Thời gian và không gian của phân nửa, của chính giữa, bên này và bên kia, dường như không mà có. Sự giáp nối khi sóng vỗ bờ, trong giấc mơ kỳ ảo, là chỗ ngừng nghỉ giữa hai nhịp đập nơi trái tim người. Phút giây nhỏ bé mông lung mà vô cùng to lớn ấy đã tạo nên hơi thở, cho cây lá xôn xao ấp ủ chim bay về nguồn. Giấc mộng du đã đưa tôi trở lại bến bờ ngày cũ, với bao lưu luyến tạ từ trước lúc vượt trùng dương.

Tưởng rằng đã vơi đi theo dòng đời phôi pha, nhưng mộng hay thực, cũng có lúc không khác nhau là mấy. Niềm đau cuống rún chưa lìa, nỗi buồn ly tán, cho dù từ Bắc vào Nam hay từ Đông sang Tây, như sóng vỗ bờ, như có như không, nhiều nỗi đoạn trường, nhưng niềm đau nào cũng là niềm đau biệt xứ:

“-Chỉ cuộc đời chợt thay đổi, và sự thay đổi trong tôi mới thật kinh hoàng, mới thật vĩ đại. Tôi thấy tôi cô đơn đến lạnh người. Tôi thấy tôi choáng váng vì những hình ảnh của những cơn ác mộng thời ấu thơ chợt trở về với tôi, và trở về giữa ban ngày. Tôi thấy tôi là ngọn núi đá xanh sừng sững đứng nhìn ra biển. Tôi thấy tôi chợt cao vút lên chín từng mây, cao đến độ tôi xây xẩm mặt mày khi nhìn xuống chính chân tôi. Tôi thấy tôi một mình giữa không gian bao la lạnh lùng và vô tình”. (Vườn Tóc Tiên 224).

“Thà sống trong mơ để không thấy mặt trái của cuộc đời, của đóa hồng yêu kiều chứa đầy gai nhọn, không có những chuỗi cười rạng rỡ tiềm ẩn nét thê lương, không có những vòng tay ôm chầm thiết tha khi cõi lòng lạnh lùng băng giá. Trong cõi vô thường sẽ không còn lại gì ngoài màu xanh ngút ngàn nơi biển TÌNH diễm ảo, và tôi đã tìm thấy long lanh đáy ngọc, sự phản chiếu rạng ngời của ráng nắng chói chan. Nơi đó không có thù hận, mà chỉ có trái tim chứa đựng sự tha thứ cho nhau, giữa con người đối sử với con người, không phân biệt màu da, chủng tộc”.

(Vườn Tóc Tiên trang 156-157).

Có thể, con người đã đứng trên những trận tuyến khác nhau để bảo vệ màu cờ, sắc áo, bảo vệ tổ quốc thoát khỏi những mưu toan xâm lấn của ngoại bang.

Nhưng, một chính sách thù nghịch không có nghĩa phải hiểu toàn vẹn là một dân tộc thù nghịch. Tôi đã từng cảm động đến rơi nước mắt khi nghe âm điệu dịu dàng, truyền cảm của ngôn ngữ Việt được diễn tả thật tự nhiên mà như xuất thần qua lời bày tỏ của những người ngoại quốc, điển hình nhất là mới đây, bà Irina Wisman, một phụ nữ Nga (cũng là phụ nữ, hân hạnh thay) phơi bày tâm trạng khao khát Tự Do của mình bằng tiếng nước tôi, sao tôi thấu hiểu không sót lấy một lời. Vậy mà nhiều người Việt Nam, nói với tôi bằng ngôn ngữ Mẹ, tôi vẫn không hiểu họ muốn nói gì. Âm điệu khô khan, lạnh lùng, bỏng rát như tiếng lạc đà hát ngoài sa mạc. Cái tình người Việt Nam, tình đồng đội, dường như trở nên quý hiếm trước lợi danh. Nên khi đọc Vườn Tóc Tiên, tôi rất thoải mái ở tâm tình trong sáng của tác giả. Nơi đó, Phong là hiện thân của những yêu thương đầy ấp, những nỗi niềm vượt thoát trên đỉnh núi đá xanh. Phong là nguyên tố chính để Hằng thêm xinh đẹp. Từ đôi mắt Phong, từ trái tim Phong đã là sóng thần, là những trận cuồng phong tạo thành cơn lốc, cuốn hút mọi người ngồi lại bên nhau, không chỉ bằng lời.

Thượng Đế hãy ngó xuống một lần, ngó xuống thật gần trong đêm thiêng liêng huyền diệu, đêm thánh Vô Cùng... và chắc ngài sẽ thấy, cũng cuống lá xanh, cũng đài hoa đỏ đang cố vươn lên níu lấy ánh trăng rơi... Rồi Ngài sẽ mĩm cười ban phước lành cho nhân loại yêu thương nhau, cho tôi mơ thêm ngàn giấc mơ huyền diệu, nơi gốc Vườn-Tóc-Tiên thơ mộng của riêng mình.

 

Nhất- Phương

Trong Nguyệt San Phụ Nữ Việt

Xuân Quý Dậu 1993

CÁM ƠN MAI (NGUYỄN THỊ THANH DƯƠNG)

 

 CÁM ƠN MAI.

Tôi đã chuẩn bị mọi thứ để ngày mai chiên chả giò tham dự tiệc lễ Tạ Ơn với lớp ESL do cô giáo Linda tổ chức. Lớp học ESL gần 20 người, một nhóm người Lào thì hùn tiền nhau order món gà tây nướng lò bán trong chợ, còn lại kẻ thì mang giấy napkin, mang nước ngọt, trái cây, bánh kẹo. Tôi và Mai sẽ mang món chả giò, tôi chiên chả giò cho cả hai đứa luôn.

Buổi chiều Mai đến nhà tôi, tưởng nàng hỏi thăm về món chả giò nhưng nàng hỏi:

-          Ngày mai bà tính mặc đồ gì?

Tôi hớn hở khoe:

-          Như mọi hôm khi đi học, tôi có rất nhiều váy áo.

Mai kêu lên:

-          Tôi biết ngay mà, lúc nào bà cũng mặc đồ nhà thờ, mấy cái váy cổ lỗ sĩ dài thậm thượt tới chân, thời trang từ thời khai phá ra nước Mỹ.

Tôi mắc cỡ bào chữa:

-           Cổ…điển chứ không phải cổ lỗ sĩ nha. Cổ điển cũng … có giá trị của nó.

Những ngày đầu mới đến Mỹ tôi được người ta hướng dẫn đến các nhà thờ xin quần áo cũ và tôi đã chọn ôm về một đống, tha hồ mặc, khỏi tốn tiền mua.

Mai tiếc rẻ:

-          Mà đồ cũ có đủ loại sao bà không chọn vài kiểu mới mẻ, toàn chọn váy bà già.

Rồi Mai trịnh trọng:

-          Lễ Tạ Ơn là lễ lớn của người Mỹ. Ngày mai thế nào cả lớp ai cũng diện đẹp mà bà mặc đồ thường là quê lắm đó.

Sao cái gì Mai cũng biết cũng khôn hơn tôi dù nàng đến Mỹ sớm hơn tôi chỉ vài ba tháng, nhỏ tuổi hơn tôi nhưng Mai luôn “ngang hàng” gọi tôi bằng “Bà” xưng “tôi”.

-          Vậy thì tôi sẽ lục mớ đồ cũ xem có bộ nào đẹp nhất thì mặc.

-          Khỏi cần, tôi có mang cho bà bộ váy nè, bảo đảm bà sẽ mặc vừa.

Mai lôi ra trong chiếc túi giấy mang theo một bộ váy màu xanh còn mới và khoe:

-          Tôi mua và mặc hồi mới đến Mỹ, không thèm xin đồ cũ như bà đâu.

Nàng bắt tôi phải thay đồ và thử chiếc váy ngay tại chỗ cho nàng ngắm. Mai khen rối rít:

-          Đẹp lắm, bà với tôi cùng size mà, váy này tôi mới mặc vài lần, tôi tặng bà luôn đó.

Tôi giật mình ngạc nhiên trước món quà bất ngờ vì ngắm trong gương tôi đã thích chiếc váy này rồi.

-          Cho tôi váy này, thế Mai mặc gì?

-          Dĩ nhiên là tôi có váy khác, cũng màu xanh. Ngày mai hai đứa mình cùng diện váy đồng màu nha.

Tôi cảm động:

-          Cám ơn Mai, tôi sẽ giữ gìn cái váy này và xài tới khi nào rách thì thôi.

Mai chững chạc như chị hai tôi:

-          Bà đang cao hứng nói thế thôi, mặc vài lần bà sẽ chán và mai này bà có dịp mua sắm quần áo thì bộ váy này nghĩa lý gì.

Tôi đến Mỹ định cư được vài tháng thì đến thành phố này. Trong thời gian còn đang hưởng trợ cấp tôi tiếp tục học lớp ESL và quen Mai ở đây.

Mai ra vẻ hiểu biết chỉ dẫn tôi đủ thứ. Phố nhỏ, chợ búa và cư dân người Việt ở xa khoảng 1 giờ xe. Mai mới đậu bằng lái xe mà đã chở tôi đi chợ Việt nam để mua những thực phẩm cần thiết của người Việt như gạo, nước mắm, tôm khô v..v….rồi Mai chỉ tôi cách làm giá từ đậu xanh hột, một bịch đậu xanh có mấy chục xu mà làm ra mấy rổ giá sống. Tôi muốn nấu canh chua than thở không có bạc hà thì Mai chỉ tôi theo cách của nhà hàng dùng cần tây thay thế cũng ngon. Mai giúp tôi nhiều lắm.

Trưa thứ năm tôi chiên chả giò xong lo tắm rửa và mặc chiếc váy màu xanh của Mai, nàng đến đón, chở tôi đến lớp. Tôi vừa vui vừa hồi hộp vì đây là buổi tiệc Tạ Ơn đầu tiên của tôi ở Mỹ, Mai cũng thế nhưng nàng hớn hở và tự tin hơn tôi. Đúng như Mai nói từ cô giáo Linda đến các học trò của lớp ESL này ai cũng mặc đồ đẹp đẽ chỉnh tề.

Vào tiệc mọi người vừa ăn uống vừa trò chuyện, trình độ tiếng Anh như nhau nên nói qua nói lại ai cũng hiểu nhau, cùng vui vẻ. Tôi không biết ăn gà tây nhưng cũng lấy một ít vào dĩa ráng ăn cho hòa đồng với người ta, chủ yếu tôi toàn  ăn chả giò của tôi và uống nước ngọt, nhưng tôi vui nhiều vì đang mặc chiếc váy đẹp.

…………………….

Lớp học ESL nằm trong building của trường Vocational- Technical School. Sau khóa ESL Mai rủ tôi ghi danh học lớp Nursing Assistant trong trường Vo.tech này, khóa học ngắn hạn, nghề dễ tìm việc làm tại các bệnh viện, viện dưỡng lão…

Hai đứa lại chăm chỉ đi học như khi còn ở bên lớp ESL. Sau mấy tuần học, thi cái test cuối cùng là mãn khóa và nghỉ chờ thi license. Ngày mãn khóa cô giáo mời cả lớp đi ăn nhà hàng Golden Corral, nhà hàng cách trường chừng 5 phút xe, ngày nào đi học tôi cũng đi qua nhà hàng Golden Corral nên thuộc tên luôn. Mọi người rối rít thu dọn sách vở, vui vì xong kỳ học được thảnh thơi, họ ra xe đến nhà hàng. Mai chở tôi đi, hai đứa cùng hí hửng.

Lần đầu tiên chúng tôi biết nhà hàng buffet Mỹ là gì, biết thịt bò nướng có các kiểu “rare, medium và well done”.  Mai và tôi cùng chọn món thịt bò steak nướng chín kỹ rồi đi lấy rau và các thức ăn phụ khác. Hai đứa vừa ăn vừa khen cô giáo người Mỹ tử tế rộng rãi cho mọi người đi ăn nhà hàng và thầm cám ơn cô.

Ăn xong, tôi ngạc nhiên khi thấy cô bạn Mỹ bên cạnh lấy tiền ra trả. Tôi nói nhỏ với Mai:

-          Sao họ tự trả tiền? cô giáo bao mình mà..

Mai cũng…ngơ ngác nhìn quanh khắp lượt thấy ai cũng trả tiền cho phần ăn của mình. Nàng liền bình tĩnh:

-          Thì ra cô giáo “mời” đi ăn nhưng ai ăn người nấy trả, bây giờ tôi mới biết điều này như bà.

Tôi vẫn…lấm lét:

-          Nhưng….tôi không mang tiền theo !

-          Tôi có tiền đây. Bà cất bộ mặt …ngố của bà đi, tươi cười lên đi, đừng để các bạn biết chúng ta đang bị ”sốc” nặng vì tưởng bở nhé..

Tôi mừng rỡ vì có Mai cứu bồ và cảm phục thái độ của nàng, vụ này Mai cũng không biết nhưng nàng biết ứng xử. Bài học đầu tiên của tôi và Mai ở Mỹ là người Mỹ “ mời” mình đi ăn là phần ai nấy trả, không có cảnh “bao” nhau hay tranh giành nhau trả tiền như người Việt mình.

………………..

Tôi và Mai xin làm trong một nursing home, làm cùng ca nên tình bạn càng thêm gần gũi. Có lần hai chúng tôi  chăm sóc một bà già, hai đứa vừa làm vừa nói chuyện bằng tiếng Việt Nam, bà già Mỹ tuổi gần đất xa trời thế mà còn tò mò thều thào hỏi:

-          Hai đứa mày… nói tiếng gì…. tao không hiểu?

Biết là sai, là bất lịch sự khi có người thứ ba mà hai người nói chuyện với nhau bằng một ngôn ngữ khác. Từ đó tôi và Mai không nói chuyện bằng tiếng Việt khi có mặt người Mỹ nữa.

Cuối năm đó gia đình tôi dọn đi tiểu bang khác. Mai buồn buồn khi tôi chia tay còn tôi thì thổn thức hứa rằng tôi sẽ giữ mãi chiếc váy Mai cho để mỗi lần mặc tôi sẽ nhớ đến Mai.

Vài năm sau tại nơi ở mới, bận rộn với cuộc sống mới, với bạn bè mới tôi đã lãng quên chiếc váy màu xanh Mai tặng, tôi đã xếp xó và nó thất lạc nơi nào tôi không biết. Tôi thành kẻ…hứa lèo, hứa cuội. Xin lỗi Mai.

Nhưng Mai ơi, chút tình bạn ngắn ngủi của tôi với Mai, tôi sẽ không bao giờ quên dù giờ đây chúng ta đã mất liên lạc với nhau. Cám ơn Mai đã là người bạn tốt, cho tôi những kỷ niệm vui và đẹp của những ngày đầu chúng ta mới đến Mỹ.

Nguyễn Thị Thanh Dương

( Oct. 09- 2023)