CÔ LOAN
.jpg)
Tác giả : Loan Ngẫn
Năm tôi lên bảy thì cha tôi
lấy vợ. Tôi nhớ mãi cái buổi chiều hôm ấy, ngõ nhà tôi đầy những vạt nắng hanh
hao. Tôi được nghỉ học, các chú tôi bảo ở nhà ăn đám cưới của cha.
Cho dù còn quá bé không
hiểu nhiều về chuyện gia đình. Nhưng như là linh cảm có một điều gì ghê gớm lắm
sắp xảy ra. Cha tôi lấy vợ là điều làm cho tôi buồn và đau lòng nhất.
Chiều hôm ấy, mặc cho bọn
trẻ con nô đùa nghịch ngợm vì lâu lắm chúng mới được gặp nhau. Mặc cho người
lớn nhộn nhịp cỗ bàn và bận rộn nói cười. Tôi buồn bã leo lên chạc cây vải đổ
ngang trên mặt ao, cứ nằm đó buồn rầu thổn thức.
Tôi lớn lên trong vòng tay
cha và ông bà nội. Đến tận năm lên bảy tuổi tôi chưa biết mặt mẹ mình. Cha tôi
bảo cha sinh ra tôi từ nách của cha. Người làng bảo tôi là đứa trẻ bị bỏ rơi
khi vừa sinh ra. Ngày ấy cha tôi mới hăm hai tuổi, bộ đội phục viên, trên đường
về thì cha nhặt được tôi mong manh bị bỏ lại ở bìa rừng...
Cha đưa tôi về uỷ ban xã
nơi cha nhặt được tôi. Ban nọ bệ kia, người ta đùn đẩy nhau, cha thương đứa bé
đỏ hỏn đã bị bỏ rơi. Rồi như là cái nợ, cha tôi đã để tôi lại ở đó và đi, nhưng
đi được mấy km thì cha tôi lại ngược lại. Tầm gần sẩm chiều trong khi người ta
bận họp. Tôi nằm một mình trong phòng trực ban vắng vẻ khóc lạc không thành
tiếng. Sau hơn một ngày xã không tìm ra giải pháp, thế là cuối cùng cha đành bế
tôi theo xe về xuôi.
Tôi cứ nhớ mãi buổi chiều
hôm ấy, khi nắng đã thôi nghịch ngợm loi choi xiên qua tán lá cây vải, khi
trong nhà tôi người ta bắt đầu ngồi cỗ và chúc tụng nhau. Tôi vẫn cứ nằm trên
chạc cây vải nghiêng ra mé ao mà buồn bã. Tôi nghe tiếng cha tôi thảng thốt gọi
tên tôi. Rồi bàn tay ấm áp của cha xoa nhẹ trên lưng, vuốt trên tóc tôi, người
bảo: thôi nào, đừng giận cha, xuống cha cõng về ăn cơm nào con gái.
Tôi thổn thức ôm cổ cho cha
ẵm xuống, biết bao lần cha vẫn làm thế mỗi lần cha đi vắng tôi buồn bã nhớ cha.
Nhưng lần này thì khác, tôi nghĩ là sẽ rất khác. Tôi thổn thức nức nở nghẹn
ngào nói trong nước mắt với cha: Vì sao cha lại lấy vợ? Sao cha không cứ ở vậy
với con, cha con mình và ông bà nội sống cũng rất vui mà...
Cha tôi ấp tôi vào ngực,
giống y như những lần cha đi làm lâu mới về từ thành phố. Tôi nghe tiếng đập từ
tim cha trong lồng ngực, nghe cả tiếng giọt nước mắt cha tôi rơi nghiêng rất
nhẹ trên tóc của tôi, chỉ có một giọt rơi trúng đỉnh đầu thì ngấm được vào da
đầu tôi lành lạnh. Cha bảo: cha phải lấy vợ, vì người lớn thì phải có vợ có
chồng mới thành một gia đình. Con cũng cần có mẹ dạy bảo con gái ạ. Khi nào lớn
lên con sẽ hiểu cho cha...
Cô Loan là mẹ mới của tôi.
Ánh mắt cô là cánh cổng sắt
lạnh lẽo ngăn cách không cho tôi đến gần cha. Ôm cha và nũng nịu như ngày
trước. Trước mặt mọi người, cô Loan xởi lởi và rất quan tâm đến tôi. Nhưng bằng
trực giác đứa trẻ, tôi biết cô Loan ghét tôi, ghét cay ghét đắng.
Hai đứa em tôi lần lượt ra
đời. Cha tôi làm công nhân trên tàu hút bùn nay đây mai đó. Tôi sống và lớn lên
trong sự ghẻ lạnh của cô Loan. Có hôm mẹ Loan tôi vừa đi làm đồng về thấy mùi
cám bén nồi, mẹ hét lạc giọng gọi tên tôi, tay vừa lăm lăm cầm cái đũa bếp guấy
cám: Mai đâu, mày chết dấp chết dúi ở đâu không trông nồi cám, để bén khét nẹt
thế này... dạ này, dạ này... mỗi tiếng dạ này, dạ này là kèm theo một cái đũa
guấy cám quật xuống hai kheo chân tôi đau bỏng rát và quắn ruột lại. Thằng em
trên lưng tôi cũng gào khóc theo tôi. Bà nội và hàng xóm ào sang qua bờ rào gỡ
được chiếc đũa quấy cám từ tay mẹ tôi thì hai chân tôi chỗ đã dím máu chỗ thì
đỏ bầm trầy xước.
Tôi sợ nhất là mỗi lần tôi
không làm hết việc cô Loan lại doạ cho tôi nghỉ học. Một mình vừa kiếm rau cho
đàn lợn dăm con, nấu cám, trông nồi rượu, trông em, tháo nước ruộng, nấu cơm
chăn gà đủ việc.
Cha tôi thương tôi bằng
tình thương xao lãng của người đàn ông luôn vắng nhà. Lâu lâu cha mới về nhà
vài hôm vì tàu vào âu sửa chữa. Ông bà nội và những người hàng xóm cũng nói với
cha về sự độc ác của mẹ đối với tôi. Cha có đôi lần hỏi khi hai cha con tôi chỉ
có một mình. Tôi chẳng biết nói gì chỉ bấu vạt áo cha mà khóc. Tôi nghĩ suy cho
cùng tôi cũng chỉ là gánh nặng mà đời này cha trót nhặt được rồi cũng vì cha
tôi giàu lòng trắc ẩn mà phải cưu mang. Còn cô Loan với tôi thì chỉ là người
dưng nước lã. Cô ghét tôi hơn người dưng bởi ngay từ trước khi yêu cô Loan,
tình thương của cha đã chia phần cho tôi phân nửa. Rồi lại nặng gánh vì nhà
phải thêm một miệng ăn. Điều ấy một người đàn bà không bao giờ họ thích.
Sau này tôi cật lực làm
việc nhà để mẹ tôi không bắt tôi nghỉ học. Các bác hàng xóm bày cho tôi cách
húi cám lợn và cơm rượu. Những nồi cám lợn to vật vã chỉ cần tôi đun sủi lên,
quấy cám ngô phía trên xong rồi ủ lá tre hoặc rơm rạ trên vung và đốt. Đoạn rắc
trấu vào để trấu ngún hàng giờ. Trong lúc húi cám tôi có thể làm đồng, lặn rau
le, vớt bèo và trốn vào đâu đó học bài mà không bị đánh. Tôi học rất siêu và
hiền lành nên bạn bè đều quí. Bọn bạn tôi như Chất Tháo, Hiền Giang, Kế Khói,
Liên Lăng đều rất thương tôi. Lũ chúng nó dùng cả tuổi thơ để bắt cào cào châu
chấu và nghịch ngợm vì nhà chúng đông anh chị em. Nên vài ba hôm chúng lại giúp
tôi lặn rau le ở đầm Bang rồi đánh đống một chỗ cho tôi gánh về nhà dần. Phải
nói rằng, trừ cô Loan ra thì tuổi thơ tôi nợ cả thế gian này những gánh nặng
tình thương...
Một lần thằng em thứ hai
nhà tôi ốm sốt nhưng cô Loan vẫn phải chạy chợ và giao rượu bên nội thành. Cuối
những năm tám mươi của thế kỷ trước nông thôn miền Bắc cuộc sống người dân còn
chật vật lắm. Tôi học lớp sáu nên học chiều sáng ở nhà trông hai đứa, trông nồi
rượu, cho lợn ăn và nấu cơm trưa. Tại nhiều việc quá nên tôi đành để thằng em
nằm đó mà tất tả làm. Nó mới được hai mấy tháng, ốm nên đi bẩy chẩy. Nó ngủ dậy
khát nước khóc chán không thấy ai bèn tụt xuống chạy ra cửa. Chẳng may nó ngã
lộn cổ xuống sân vỡ máu mũi máu mồm. Tôi nghe tiếng nó khóc thất thanh mới chạy
vào bồng nó lên dỗ dành rồi quên để nồi rượu quá nước. Bữa đó cô Loan về vừa
xót thằng bé. Vừa ức vì nồi rượu nhạt nên cô đánh tôi túi bụi. Vừa đánh cô vừa
gào khóc gọi tôi là đồ nặng nợ, quỉ ám nhà cô. Cô nhiếc móc chửi bới người đẻ
ra tôi không nuôi không dưỡng lại đoạ vào nhà cô làm gánh nặng. Từng chiếc roi
cô vun vút vụt khắp người tôi lằn ngang lằn dọc trên mặt trên lưng. Tôi cứ mặc
kệ đứng yên cho cô đánh.
....Lúc ấy tôi chỉ mong cô
Loan đánh nữa đánh mãi cho tôi chết đi, cho tôi không còn phải mở mắt nữa...
tôi thấy mình hoá làm cánh cò bay ngang đồng chiều thấp thoáng lưng bông lúa
cong cong... không còn gương mặt hầm hè của cô Loan. Không còn phải bế hai
thằng em to như cối lỗ làm cạnh sườn tôi vẹo đi và chai sần toàn nốt mụn như
người ta nổi gai ốc. Tôi thấy cha tôi ngồi bên tôi, vuốt tóc tôi, vỗ vỗ lưng
tôi, cõng tôi và người hát cho tôi nghe như hồi chưa có cô Loan....
Trận đòn ấy cộng với những
tháng ngày bế em và lao động quá sức khiến tôi ốm lay lắt mãi không khỏi. Người
tôi vốn đã nhỏ bé nay ốm lại càng dính xuống giường.
Tôi còn nhớ như in buổi sẩm
chiều hôm ấy. Khi tôi thấy mình như bỏng rát khắp người. Đầu tôi đau như có cả
ngàn nhát búa bổ vào, miệng khô khốc khát bỏng cả họng ...tôi mở mắt ra khi
thấy nhà tôi đầy chật những người. Ông bà nội lay gọi tên tôi, trong ánh điện
vàng vọt tôi thấy những gương mặt người nhập nhoà cứ to ra to ra như những cái
bong bóng khổng lồ. Tôi mệt mỏi nhắm mắt thì có ai đó vạch mắt và dí tay vào lỗ
mũi của tôi. Tôi thấy mình nhẹ bẫng, trôi trôi trong những bạt sáng tối màu tàn
loang lổ.
Bà tôi kể lại khi tôi tỉnh
lại ở trong bệnh viện. Nếu cha tôi về chậm nửa giờ nữa chắc là thần Chết đã kéo
được tôi đi. Tôi sốt cao, kiệt sức và ngừng thở. Ông nội bàn tính đóng cho tôi
một chiếc ván thì cha tôi kịp trở về. Người lao đến bên tôi, ẵm tôi lên hà hơi
và đưa tôi vào bệnh viện. người ta lôi tôi lại từ ngõ tử thần.
Những ngày ở bệnh viện là
những ngày tôi thấy mình hạnh phúc nhất. Tôi lại được nắm lấy tay cha. Được cha
vỗ về, thương yêu và an ủi. Cha tôi bảo hãy tha thứ cho cô Loan. Suy cho cùng
cô cũng chỉ là một Người đàn bà hẹp lòng. Ai rồi cũng phải đi qua cái cửa
nghiệp khổ ải của đời mình con ạ. Mẹ và con âu cũng là cái nợ duyên ở đời thì
mới gặp nhau. Mẹ con suy cho cùng ra cũng chỉ là cái tính hẹp lòng nhỏ nhen của
đàn bà. Sau này lớn lên con sẽ hiểu, khi con đi qua được cánh cửa lòng bé mọn
này rồi thì con sẽ có sức đi qua mọi nỗi khổ khác một cách bình thản và nhẹ
nhàng hơn.
Sau đận ấy tôi bắt đầu được
bình yên và bà tôi bảo tôi lớn nhanh như cỏ dại. Thanh xuân với tôi dịu dàng và
ngọt ngào như hương bưởi sau nhà.
Tôi lớn lên trong sự ấm áp
của bà và ánh mắt quản của cha. Cô Loan chưa từng thương tôi nhưng cũng không
còn hằn học và đánh mắng. Tôi ra đời, đi làm và viết văn . Người yêu đầu tiên
cũng là chồng tôi sau này là anh hàng xóm. Người bao lần gánh rạ gánh lúa thay
tôi. Người đã lặn lội lên tận công ty nhờ người gọi cha tôi về khi lần tôi ốm
nặng. Nếu không có người ấy và cha chắc tôi đã xanh cỏ lâu rồi.
Tôi nợ thế gian này ngàn
vạn những thương yêu bởi đã tặng tôi một người cha mà tôi thương yêu hết mực.
Một người đàn ông mà tôi gọi là chồng cũng hết mực yêu tôi. Người chịu đựng và
cảm thông với những bông lông biêng liêng của kẻ luôn khao khát viết lại những
phút giây, những câu chuyện cuộc sống này bằng những câu chuyện không đầu cuối.
Sau này cha tôi về già. Hai
em tôi lấy vợ. Cô Loan không hợp và không chịu được cách sống của các nàng dâu.
Cô về ở với vợ chồng tôi trong căn nhà rất rộng nơi phố huyện đông đúc. Các con
tôi gọi cô Loan là bà ngoại. Chồng tôi gọi cô là mẹ. Trong sâu thẳm hồn mình.
Tôi đã quên những trận đòn nhưng cũng vẫn chỉ gọi được hai tiếng: cô Loan.
Bài sưu tầm.
Ảnh st minh họa
.jpg)
.jpg)
