Nước mắt đàn ông.
Theo truyền thuyết, tạo hóa sinh ra đàn
bà từ một dẻ sườn của người đàn ông và ban tặng họ cả gia tài khổng lồ đó là những
giọt nước mắt của suối nguồn yêu thương, đau khổ. Đàn bà khóc là chuyện bình
thường. Còn đàn ông, liệu họ có bao giờ rơi nước mắt? Nhân gian quan niệm đàn
ông thường gắn liền với bản lĩnh cứng cỏi, sự lạnh lùng vô cảm. Không! Đàn ông
cũng biết khóc, cười bởi họ cũng là con người có trái tim. Chỉ có điều nước mắt
đàn bà trào qua bờ mi thì nước mắt đàn ông lại chảy ngược vào tim.
Tôi đã hơn một lần chứng kiến nước mắt
đàn ông rơi.
Cha tôi khóc, ngày mẹ buông tay cha con
tôi đi theo một người đàn ông khác, mẹ mải mê kiếm tìm ảo ảnh hạnh phúc ở chân
trời xa lắc mà quên đi tổ ấm bình yên.
Ngày ấy, cha câm lặng như một pho tượng
bằng đá, bàn tay thô ráp của cha cầm cái rựa chém mạnh vào cây chuối sau vườn
nhà, thân chuối đứt đôi như duyên nợ của cha mẹ tôi gãy làm đôi mảnh. Lưỡi dao
sắc ngọt chém toạc bóng đêm, chém rách ngọn gió đông gầy, chém toạc lời thề đá
vàng tào khang.
Tôi sợ hãi ôm lấy cha, hét lên:
“Cha ơi, cây chuối mẹ trồng đó! Nó ra hoa rồi
kìa!”.
Nghe câu nói ngây thơ của tôi, cha cười
đắng ngắt:
“cảnh còn, người mất, tiếc
chi con!”.
Đêm ấy, nằm bên cha, tôi thao thức, nghe
hai hàm răng cha nghiến mạnh để không bật ra tiếng khóc nhưng tôi vẫn cảm nhận
được những giọt nước mắt mặn mòi của cha chảy ngược vào tim, tim cha buốt nhói,
cha trằn trọc, tiếng thở dài kẽo kẹt nhịp chõng tre.
Nhiều ngày sau đó, cha lầm lũi làm việc,
đêm khuya, cha mượn cút rượu cuốc lủi có cái nút lá chuối khô tìm quên. Những
lúc ấy, mắt cha đỏ ngầu, cổ họng cha phát ra những tiếng khô khốc tựa lời nguyền
cay độc. Khi ấy, tôi chẳng hiểu cha cười hay khóc nữa, nếu có cười thì cũng ra
nước mắt mà thôi. Rồi cha nhìn trăng, ngâm ngợi đôi vần thơ chua chát:
“Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn
Tào Khê nước chảy hãy còn
trơ trơ.”
Tôi cảm nhận được vết thương trong lòng
cha sâu hoắm như một cái hố. Và tôi biết cha còn thương mẹ rất nhiều. Thương và
hận đã vò xé con tim rớm máu của cha. Những tháng ngày ấy, cha tôi nước mắt chan
cơm vơi đầy.
Gà trống nuôi con, cha quyết chí nuôi
tôi ăn học. Kỳ thi đại học đến, cha con tôi khăn gói quả mướp lếch thếch đưa
nhau lên thủ đô. Lần đầu tiên cha tôi xỏ đôi dép, đôi dép tổ ong mới đổi của bà
lông ngan, lông vịt không che hết những ngón chân thô kệch lam lũ thò ra. Nhìn
bộ dạng quê mùa, lớ ngớ của cha con tôi, bọn xe dù, bến cóc thi nhau chào mời.
Cha con tôi bị bán khách đến vài ba lần,
vẫn phải đi bộ hàng cây số mới hỏi thăm đến trường thi. Mỗi lần trả tiền xe,
cha ngậm ngùi cởi bọc tiền được gói cẩn thận trong cái áo bộ đội đã sờn, còn
tôi ấm ức, bức xúc với thái độ chém chặt, lừa gạt khách. Tôi lầm bầm:
“ Cuộc sống thành phố thật
phức tạp.”.
Sợ tôi nản chí, ảnh hưởng việc thi cử,
cha gượng cười:
“ Lần đầu cha con mình lên đây, như vậy cũng
rút ra bài học, đi một ngày đàng học một sàng khôn đó con.”.
Sau khi thuê phòng trọ thi cho tôi tại
kí túc xá, cha đưa tôi vào căng tin ăn cơm, nhưng cha chỉ mua một suất. Tôi ngạc
nhiên hỏi, cha nói rằng hẹn gặp một người quen ăn cơm cùng họ.
Tôi hồn nhiên tin ngay mà đâu hay cha lặng
lẽ ăn cơm nắm, muối vừng dưới gốc cây. Đêm xuống, cha nói với tôi vào ngủ nhờ
nhà người quen. Nào ngờ, sáng ra, lạ nhà, không ngủ được, tôi lang thang ra
hành lang, giật mình phát hiện cha đang nằm ngủ ở ghế đá trong khuôn viên. Đến
bên cha, tôi nghẹn ngào khóc nấc:
“ Mình về thôi cha, con không thi nữa!”.
Cha choàng tỉnh, an ủi tôi:
“ Bố cô! Tôi ngủ đây mát như
đàn, sao nào. Cực bao nhiêu cha cũng lo cho con học, phải học mới mở mặt ra được
con ạ! Như cha đây, thất học, bất tài nên mẹ con bỏ cha...”,
mắt cha nhìn xa xăm, còn tôi lại hun đúc
quyết tâm khoa bảng.
Sau mỗi buổi thi, cổng trường đông nghịt
phụ huynh chờ con với tâm trạng hồi hộp. Giữa những chiếc xe hơi sang trọng nối
đuôi nhau cùng dòng người mặt hoa da phấn, tôi nhận ra cha với chiếc áo bạc
màu, cái quần quăn tít như lò xo cùng bộ dạng hớt hải, cha cầm cái mũ cối vẫy
tay ra hiệu cho tôi khiến tôi không cầm được nước mắt.
Tôi hoàn thành bài thi rất tốt, cha vui
lắm, nhìn thiên hạ đưa rước con bằng xe hơi, cha ngậm ngùi:
“ Cha bất tài nên con thiệt thòi!”.
Tôi ôm lấy cha thầm thì: “Cha là
người đàn ông vĩ đại nhất trong mắt con!”,
cha cười mà mắt đỏ hoe:
“
Bố cô! Lẻo mép!”.
Một ngày đẹp trời, cha đang cào thóc
phơi bỗng có tiếng xe đạp “kính coong” của anh bưu tá đưa thư. Tôi trúng tuyển
đại học. Hình như cha mừng hơn cả tôi, cầm phong thư có dấu đỏ chót của trường
đại học trên tay, cha vỗ tay vào đùi đánh đét rồi quýnh quáng chạy khoe khắp
xóm. Bà con ai cũng mừng cho cha con tôi.
Lần thứ hai cha khóc, ấy là ngày tiễn
tôi đi học đại học. Ngồi trên chuyến xe liên tỉnh duy nhất trong ngày, tôi
ngoái đầu nhìn lại, trong làn khói bụi, cha đứng đó, hanh hao gầy, mắt cha rưng
rưng. Bóng cha loang lổ trong hoàng hôn nhạt nắng Tôi lên thành phố để lại
trong cha cả trời thương nhớ, cả nỗi cô đơn vò võ.
Cuộc sống phồn hoa chốn đô hội khiến tôi
lạc lõng, thương nhớ cha nhiều hơn. Cha viết thư dặn dò tôi phải chăm chỉ học,
không cần về nhà nhiều, dồn thời gian mà học, cần gì cha sẽ gửi cho. Thương
cha, tôi chăm chỉ học hành, giành được học bổng cao nhất.
Nghỉ Tết, tôi háo hức mua sắm đồ trở về
quê, không quên mua biếu cha một bộ quần áo mới bằng tiền học bổng của mình. Lặng
lẽ về, không báo trước để tạo sự bất ngờ cho cha, bước chân vào khoảng sân vắng,
tôi nghẹn lòng bắt gặp hình ảnh cha cặm cụi ngồi gói bánh chưng với đôi bàn tay
vụng về, lóng ngóng.
Việc này, bao năm rồi mẹ tôi vẫn làm.
Cha gầy hơn, đôi mắt trũng sâu hơn. Chạy lại bên cha, tôi nghẹn ngào:
“
Con nhớ cha quá!”,
chiếc lá dong trên tay cha rơi xuống,
cha mừng rỡ ngắm nghía tôi từ đầu đến chân, vẫn câu nói quen thuộc mà ghim tạc
vào lòng tôi ngọt ngào:
“ Bố cô! Lớn rồi mà như con
nít! Liệu mà học, đừng có yêu đương tí tởn, cha gọt đầu bôi vôi nghe
con!”.
Những ngày Tết thật đầm ấm biết bao, tiếng
nói cười rộn rã của tôi dệt thành những sợi nắng hồng sưởi ấm cuộc đời u buồn,
ngang trái của cha dẫu những ngày ấy thật ngắn ngủi.
Tốt nghiệp đại học với tấm bằng đỏ, tôi
dễ dàng kiếm được một công việc như mơ. Rồi tôi đẹp duyên với một chàng trai Hà
thành gia giáo, tài ba. Cuộc đời như trải thảm cho tôi đi. Không! Đúng hơn là
cha tôi đã dùng sự lam lũ, cay đắng đời mình để đệt thảm cuộc đời tôi.
Cha đã nuôi tôi thành người bằng những đồng
tiền lấm lem, chiu chắt một nắng hai sương. Cha đã oằn lưng cơ cực để con đường
tôi đi thẳng tắp. Cha đã dùng giọt nước mắt đời mình để tô hồng nụ cười trên
môi tôi. Ngày tôi lên xe hoa theo chồng, tôi đâu hay cha đã khóc thật nhiều mặc
dù cha cố tỏ ra cứng rắn vì không muốn tôi buồn trong ngày hạnh phúc nhất cuộc
đời.
Ngoái lại, tôi bắt gặp hình bóng liêu
xiêu, gầy guộc của cha thẫn thờ nhìn xác pháo tung bay rợp bờ sông đỏ nắng. Đưa
tay vẫy chào tôi, cha khóc, nước mắt lăn dài trên gò má sạm màu nắng gió. Bộ quần
áo mới toanh, sang trọng tôi sắm cho cha không khiến cha lột xác, nó mâu thuẩn
, đối lập thê thảm với bộ dạng khắc khổ của cha.
Làm dâu xứ người, nỗi nhớ thương cha cồn
cào trong tôi. Mỗi khi ngồi quây quần bên mâm cơm gia đình chồng cùng bàn ăn thịnh
soạn, tôi lại thắt lòng, quay quắt nghĩ đến cha đơn chiếc bên cái mâm gỗ cùng
vài quả cà muối hẩm, rau muống chấm tương.
Tết đến, xuân về là lúc tôi nhớ cha nhiều
hơn. Được cái mẹ chồng tôi là người hiểu biết, cảm cảnh cha tôi hiu quạnh, bà
mua sắm quà Tết rồi cho vợ chồng tôi về quê ăn tết với cha. Tôi mừng rơi nước mắt.
Ba Mươi Tết, vợ chồng tôi đánh xe hơi về quê. Không khí ngày xuân khiến xóm
làng tưng bừng, rộn rã.
Nhà nhà quây quần, đầm ấm bên mâm cơm tất
niên sum vầy. Bước chân vào ngõ, lòng tôi quặn thắt nhìn ngôi nhà hiu quạnh, buồn
tênh không chút sắc khí ngày xuân. Nép sau cây rơm, tôi lặng lẽ quan sát cha.
Thân hình khắc khổ của cha lọt thỏm trong tấm áo bông huyền thoại, ngọn gió mãn
đông tàn nhẫn rít gào từng cơn tê tái. Hình ảnh cha khoảnh khắc ấy đóng đinh
trong lòng tôi nhức buốt.
Ba Mươi tết, cha đơn chiếc, vò võ một
mình. Ba Mươi Tết, cha cặm cụi, thui thủi bên chái bếp làm cơm cúng tổ tiên.
Bàn tay gầy guộc của cha lóng ngóng đơm xôi, cái bánh chưng bóc vụng miếng to,
miếng nhỏ, đỗ, thịt thò cả ra ngoài. Tiếng nói cười rôm rả bên nhà hàng xóm vọng
lại khiến cha ngước mắt, rồi cha nhìn xa xăm như kiếm tìm điều gì đó và...một
giọt nước mắt mặn mòi từ từ lăn xuống khuôn mặt khắc khổ, in hằn bao cay đắng.
Không thể kìm lòng được nữa, tôi chạy đến
ôm chầm cha nức nở như con nít bị đòn oan:
“ Cha ơi, con về với cha rồi
đây!”.
Cha tôi sững sờ: “Các con về sao
không báo cha? Cúng tất niên xong, mau về trên đấy ăn Tết với ông bà.”.
Tôi vẫn nghẹn ngào:
“Không, vợ chồng con sẽ ăn tết với cha.”.
Cha lặng người, ái ngại:
“Thế
sao được, con gái lấy chồng phải chu toàn việc nhà chồng. Cả năm có ba ngày tết,
các con phải về sum họp kẻo lỗi đạo dâu con.”.
Chồng tôi cay cay khóe mắt, ôm choàng
cha: “Là mẹ con bảo chúng con về đó cha.”.
Đúng lúc ấy có chuông điện thoại của mẹ
chồng tôi gọi chúc tết cha tôi, bà nói rằng trên đó còn có các anh, chị nên vợ
chồng tôi cứ yên tâm ăn tết ở quê cùng cha. Cha mừng ra mặt, vụng về nói lời cảm
ơn và chúc tết bố mẹ chồng tôi.
Một ngày, dì ruột tôi báo tin mẹ tôi bệnh
nặng, đơn chiếc một mình không ai chăm sóc. Người đàn ông dụ dỗ mẹ tôi đã bỏ bà
ra đi khi “Con ong đã tỏ đường đi, lối về”, khi hoa tàn, nhụy rữa
xuân thì nhạt phai. Nghe tin ấy, lòng tôi lạnh lùng, dửng dưng lạ!
Tôi thầm nghĩ phải chăng đó là quả báo
mà bà đã tự gieo, gặt. Nhưng dì tôi nói đúng, dẫu oán giận bao nhiêu thì tôi vẫn
là giọt máu mà mẹ đã mang nặng đẻ đau chín tháng mười ngày, thâm tình đâu dễ
dàng rũ bỏ. Tôi quyết định thông báo với cha tin này. Mặt ông tím bầm lại giận
dữ hệt như cái ngày mẹ bỏ đi, ông hét lớn:
“Đừng nhắc tới người đàn bà
tệ bạc ấy trước mặt cha. Coi như bà ấy đã chết rồi.”
Vậy nhưng nước mắt cha tôi vẫn rơi tiếp.
Ấy là ngày cuối đời của mẹ, cha bất ngờ xuất hiện. Mẹ thều thào nói lời tạ lỗi
với cha con tôi trong hơi thở gấp gáp. Cha khóc nghẹn:
“Bà
dại lắm! Sao lại để mình ra nông nỗi này? Bà có biết tôi vẫn đợi bà trở về từng
ngày không? Có kiếp sau, bà vẫn phải trả nợ cha con tôi. Tôi đưa bà về nhà mình
nhé!”.
Thì ra cha vẫn yêu mẹ nhiều lắm, tình
yêu và hận thù làm héo hon con tim cha. Mẹ tôi cười thanh thản, nhẹ lòng, hai
tay mẹ run rẩy chới với nắm tay tôi và cha, giọt nước mắt của cha và mẹ hòa vào
nhau trên đường giao định mệnh. Mẹ trút hơi thở cuối cùng.
Cha tôi lại lặng lẽ lo ma chay cho mẹ,
khuôn mặt cha thêm nhiều nếp nhăn hơn, đôi mắt ông trũng sâu hơn. Mỗi ngày cúng
cơm cho mẹ, nước mắt cha lại chảy ngược vào tim. Tôi biết!
Khi nước mắt đàn ông rơi, ấy
là tột đỉnh của niềm hạnh phúc!
Khi nước mắt đàn ông rơi, ấy
là tột cùng của sự khổ đau!
Cha tôi... đã khóc một đời!!!
Đi qua ngày của cha.
