NGHẸN NGÀO BÊN DÒNG SÔNG BA (VTH)

 

NGHẸN NGÀO BÊN DÒNG SÔNG BA

Sông Ba lặng lẽ uốn mình giữa đại ngàn Tây nguyên, mang dòng nước mát, chở đầy phù sa xuôi về hạ lưu, nuôi dưỡng những cánh đồng bạt ngàn xanh mướt của vùng Nam trung bộ, trước khi đổ ra biển Đông.

Sông Ba trầm mặc vào mùa khô và giận dữ vào mùa mưa khi những cơn lũ khuấy đục dòng nước sông này.

Trong nửa thế kỷ qua, bên dòng sông Ba đã chứng kiến những thảm cảnh tang thương, chết chóc, mất mát khốn cùng của những đoàn người lam lũ, lưu lạc, ly loạn… do nhân tai gây ra.

Mùa khô tháng 3/1975. Hàng ngàn đồng bào của ba tỉnh Cao nguyên trung phần đã di tản trên tỉnh lộ 7B từ Phú Bổn về Phú Yên . Tại khúc sông Ba ở thượng lưu, nơi đã chôn chân cả quân và dân đang trên đường di tản về miền xuôi, trước tình hình chiến sự đang đe dọa Tây nguyên.

Đạn pháo dập vùi, quân dân tan tác, đói khát, chết chóc thảm thiết… Tỉnh lộ 7B, con đường vài chục năm chưa dấu chân người, bỗng trở nên nổi tiếng sau cuộc triệt thoái : “Tử lộ Máu” Con đường đau thương bên dòng sông Ba, được đặt tên xác thực như những gì đã diễn ra mà sông Ba đã chứng kiến theo dòng lịch sử khó phai.

Nửa thế kỷ trôi qua. Sông Ba không còn khuấy đục dòng nước vào mùa mưa, để xuôi về hạ lưu tưới tắm cho ruộng vườn, để dung đắp phù sa, làm màu mỡ vựa lúa trung du và mang lại nhiều lợi ích cho người dân lao động cần cù.

Thay vào đó, Sông Ba gào thét, gầm gừ và hung bạo hơn sau lần vượt qua tầng tầng, lớp lớp, thủy điện lớn nhỏ, đập tràn, đập xả, lũ lượt đẩy con nước dữ…tràn về miền hạ cuốn phăng nhà cửa, ruộng vườn, trâu bò gia súc, tất cả gia sản của người dân lam lũ đã tích lũy bằng mồ hôi, nước mắt và hơn hết là sinh mạng con người cũng nhẹ như cọng rơm lênh đênh trên dòng nước trong cơn lũ lụt.

Về miền hạ, sông Ba không còn hình hài mềm mại uốn khúc, không biết nơi đâu là bờ bến. Hàng tre, rặng dừa lặng lẽ bên bến đò ngang trên dòng sông Ba thơ mộng, giờ cũng trở thành biển nước mênh mông.

“Lão già” Đà Rằng, một cây cầu đường bộ nằm trên quốc lộ 1 bắc qua sông Ba trước khi dòng sông này đổ ra biển, hòa vào đại dương mênh mông, nằm trơ vơ vươn bộ xương khô già nua than van :

Mênh mông dòng nước sông Ba

Tang thương miền hạ, xót xa Đà Rằng.

Về miền hạ, bên dòng sông Ba hôm nay buồn lắm ! :

“Em buồn áo rũ đôi tà, miền quê vắng tiếng dân ca cuối chiều”

VTH