LÝ DO NHIỀU NGƯỜI ALBERTA MUỐN LY KHAI KHỎI CANADA (THEO- CBC, NATIONAL POST)

 

Lý do nhiều người Alberta muốn ly khai 

khỏi Canada

Bên trong hội trường tổ chức sự kiện ký

 kiến nghị Alberta độc lập khỏi Canada, 

tại Calgary. Ảnh: CBC

Vị trí tỉnh Alberta ở Canada. Đồ họa: Britannica

Mitch Sylvestre, giám đốc Dự án Thịnh 

vượng Alberta, nói số lượng chữ ký thu 

thập sẽ không được công bố cho đến 

khi kết thúc thời gian trên, song nhận

 định mức độ hưởng ứng cho thấy chiến

 dịch "gần như chắc chắn" sẽ đạt chỉ 

tiêu đề ra.

"Mọi người rất quyết tâm. Họ đã quá mệt

 mỏi với cách Ottawa đối xử với Alberta, 

và họ dường như tin rằng đây là lựa chọn

 duy nhất", 

ông Sylvestre nói với truyền thông

 ngày 16/1. "Chúng tôi muốn một chính

 quyền nhỏ hơn và để chúng tôi tự kinh

 doanh, làm ăn mà không can thiệp quá 

mức".

Tham gia sự kiện ký kiến nghị ở Calgary, 

Philippe Perreault cho biết anh đến vì 

kỳ vọng Alberta tách khỏi Canada rồi 

sáp nhập vào Mỹ. 

Perreault gốc Quebec, từng nộp đơn xin

 định cư tại Florida nhưng không thành, 

sau đó chuyển đến Alberta để chờ đợi 

bang này trưng cầu dân ý.

Hàng nghìn người đổ về Montreal, Quebec,

 vài ngày trước cuộc trưng cầu dân ý đòi 

độc lập khỏi Canada, năm 1995. 

Ảnh: Canadian Press

Trong cuộc trưng cầu ở Quebec năm 

1995, khi phe ủng hộ tách khỏi Canada

 suýt chiến thắng, Perreault chưa đủ

 tuổi bỏ phiếu. Anh tin Alberta có cơ 

hội phát triển kinh tế cao hơn nếu giành 

được độc lập, nhờ gánh nợ thấp

Hàng dài người xếp hàng tại công viên 

Rundle ở Edmonton để ký kiến nghị ly

 khai khỏi Canada, ngày 17/1. 

Ảnh: CTV News

Gord Larson, thợ ống nước, đã nghĩ đến

 việc Alberta tách khỏi Canada ít nhất từ

 nhiệm kỳ hai của cựu thủ tướng Trudeau. 

"Tôi mừng vì ngày càng nhiều người cảm

 thấy giống tôi. Tôi không còn thấy mình 

đơn độc", Larson nói.

"Tôi sẵn sàng chờ đợi, thậm chí 10 tiếng, 

để ký vào bản kiến nghị", Cordy Bello, 

người dân xếp hàng tại sự kiện ở 

Edmonton ngày 17/1, nói. 

"Tôi muốn các con tôi có thể tự quyết định

 tương lai của mình".

Người dân Alberta xếp hàng dự sự kiện

 ký kiến nghị độc lập khỏi Canada, tại 

Red Deer, ngày 14/1. Ảnh: CBC

Cũng có mặt tại sự kiện ở Red Deer, Tracy Worthington hy vọng người dân Alberta sẽ

 lựa chọn "độc lập và quyền tự quản, không

 bị chính quyền trung ương can thiệp quá 

mức" và ký vào bản kiến nghị.

"Hàng dài người xếp hàng ở khắp nơi, tại 

mọi sự kiện, bất kể ở thị trấn nhỏ, thành 

phố lớn hay quy mô trung bình", 

Worthington nói, đề cập đến những bất 

bình như nỗi mệt mỏi với cơ chế điều tiết

 ngân sách từ chính quyền Canada.

"Vấn đề nằm ở việc làm, nhà ở, khả năng

 phát triển thực chất trên toàn bộ nguồn

 lực. Không chỉ dầu khí, mà còn nông lâm 

nghiệp, khoáng sản trọng yếu, mọi thứ 

đều bị kìm hãm bởi quá nhiều rào cản 

thủ tục", cô giải thích.

Người dân Alberta ký kiến nghị độc lập

 khỏi Canada tại Red Deer, ngày 14/1.

 Ảnh: CBC

Giám đốc Sylvestre tỏ ra phấn khích

 trước mức độ hưởng ứng của người 

dân kể từ khi chiến dịch được phép thu

 thập chữ ký.

"Hội trường chật kín. Mọi người xếp hàng

 quanh tòa nhà để ký tên mỗi tối", ông mô

 tả, cho biết chiến dịch đến nay có hơn 

2.000 người tham gia vận động và là 

một phong trào cơ sở đúng nghĩa.

Hơn 20 sự kiện tương tự sẻ diễn ra trên 

toàn tỉnh trong những tuần tới.

Bên trong hội trường tổ chức sự kiện ký

 kiến nghị Alberta độc lập khỏi Canada. 

Ảnh: CBC

Ông Sylvestre năm 2025 từng nộp đơn

 đề xuất câu hỏi trưng cầu tương tự: 

"Bạn có đồng ý rằng tỉnh Alberta sẽ trở 

thành một quốc gia có chủ quyền và không

 còn là một tỉnh của Canada hay không?".

Đề xuất này sau đó bị một thẩm phán tại

 Alberta xác định là vi hiến. Tuy nhiên, 

chính quyền tỉnh cuối năm 2025 đã thông

 qua sửa đổi đối với Dự luật 14, cho phép

 các sáng kiến của công dân được tiến 

hành ngay cả khi tính hợp hiến chưa được

 xem xét.

Cũng trong khoảng thời gian đó, kiến nghị 

"Forever Canadian" đã được Cơ quan 

Bầu cử Alberta xác nhận hợp lệ với hơn

 400.000 chữ ký. 

Bản kiến nghị này đặt ra câu hỏi đối lập: 

"Bạn có đồng ý rằng Alberta nên tiếp tục

 là một phần của Canada hay không?".

Kiến nghị này do cựu phó thủ hiến Thomas

 Lukaszuk khởi xướng, có thể dẫn tới một

 cuộc trưng cầu, song ông cho biết mục 

tiêu của mình là đề nghị Thủ hiến Danielle 

Smith đưa câu hỏi này ra nghị viện để các 

nghị sĩ tỉnh biểu quyết.

Ông Sylvestre nói với truyền thông rằng 

số lượng chữ ký thu thập từ chiến dịch 

Stay Free Alberta sẽ không được công

 bố cho đến khi kết thúc thời hạn thu thập.

Quốc kỳ Canada tại High River, tỉnh Alberta, 

tháng 7/2025. Ảnh: Canadian Press

Đức Trung (Theo CBC, National Post, 

Globe and Mail)

•