THÚY ĐÃ ĐI RỒI (ĐIỆN ẢNH)

 

"Thúy Đã Đi Rồi"!

Làng văn nghệ Sài Gòn trước 1975 từng chứng kiến nhiều chuyện tình nổi tiếng giữa các nghệ sĩ lừng danh, mà phần lớn là có những kết thúc buồn hoặc không như ý. Câu chuyện giữa nam nghệ sĩ điện ảnh Nguyễn Long và nữ ca sĩ Thanh Thúy là một, như cố văn sĩ Du Tử Lê ghi lại…

… Trong số hàng chục nghệ sĩ từng bày tỏ tình yêu một chiều với Thanh Thúy, dư luận đã ghi nhận một người can đảm đi hết con đường tình một chiều dài thăm thẳm của mình, mà không hề có khoảnh khắc ngập ngừng nào, đó là đạo diễn - tài tử Nguyễn Long.

Nguyễn Long có tên thật Nguyễn Ngọc Long, sinh ngày 2/3/1934 tại Hải Phòng, mất ngày 2/11/2009 tại thành phố Seattle, Washington. Trong một hồi ký được tuần báo Thế Giới Nghệ Sĩ, bộ cũ, số 36, đề Tháng Sáu 1995 đăng lại, Nguyễn Long từng cho biết, trước khi thực hiện phim Thúy Đã Đi Rồi vào cuối năm 1961, ông đã có tất cả 3 vở kịch, mà Thanh Thúy là linh hồn của cả ba. Đó là các vở Ghen được diễn tại rạp Cathay và sân khấu Anh Vũ – với Xuân Dung đóng vai Thanh Thúy, hợp cùng các diễn viên khác trong đó có chính Nguyễn Long vào đầu năm 1960. Vở thứ hai, Khi Người Ta Yêu Nhau, diễn tại rạp Hưng Đạo cũng trong năm 1960, thì Kim Cương nhập vai Thanh Thúy, cùng Túy Hoa, Bảy Xê, Ngọc Phu, Ba Bé và vẫn Nguyễn Long. Rồi vở thứ ba, Tan Tác cũng vẫn có Kim Cương vai Thanh Thúy, cùng với Vũ Đức Duy, Vân Hùng, Túy Hoa, và… lại Nguyễn Long.

Không biết có phải, vì thấy 3 vở kịch ấy viết riêng cho “tiếng hát Liêu Trai” vẫn chưa đủ “nặng cân” để Thanh Thúy chú ý tới tình yêu cuồng nhiệt của mình nên tháng 11/1961, Nguyễn Long lại viết và quay cuốn phim Thúy Đã Đi Rồi với Minh Hiếu vai Thanh Thúy, Yến Vĩ vai Thanh Mỹ (Em ruột Thanh Thúy) và Mai Trường, Trần Văn Trạch, Ánh Hoa cùng nhiều nghệ sĩ khác, như Hùng Cường, Minh Chí, Ngọc Hương, Hề Minh.

Phim mô tả một ông đạo diễn yêu say mê một ca sĩ, nhưng không được đáp lại. Ông ta bị ám ảnh tới mức thấy thiếu nữ nào, ông cũng liên tưởng tới người ca sĩ mà ông đã đem lòng tương tư đêm ngày. Cuối cùng, trong một phút bốc đồng, mất kiểm soát, người đạo diễn kia đã bắt cóc và giết chết cô ca sĩ. Tuy nhiên, không nhờ thế mà ông ta xóa nhòa được hình ảnh cô trong tâm tưởng. Cuối cùng, ông ta đã chọn một ngày ra đứng trước nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, để tự vẫn. Yêu từ ngoài đời đem vào trong tác phẩm nghệ thuật đến thế là cùng!

Có lẽ vì tính bi thảm quá dữ dội của nội dung, nên Thúy Đã Đi Rồi khi làm xong vẫn bị cấm tới năm 1964 mới được phép công chiếu. Khi đó, chính Nguyễn Long đã lập gia đình và vì đó là chuyện tế nhị, nên chỉ kể lại: “Phim chỉ được chiếu một lần ở Sài Gòn và một lần ở Huế, thế thôi. Dù sao, nó cũng đã được biết đến trong quần chúng”. Vẫn theo ông, tên phim đã lan nhanh trong đời sống giao tiếp của người dân Sài Gòn tới mức, nó sớm trở thành một cách nói lóng mới. Ví dụ khi người ta đi tìm bạn, không gặp, người tìm sẽ để lại lời nhắn rằng “Thúy đã đi rồi”, hoặc khi muốn mô tả nỗi luyến tiếc một tình cảm bay biến mất, người ta cũng chỉ còn biết than thở: “Thúy đã đi rồi!”.

Nguyễn Long cũng nhớ lại như trong bài viết trên, thời điểm phim sắp sửa công chiếu ngắn ngủi ấy, cũng là thời điểm chính Thanh Thúy nghỉ hát để lo chuyện gia đình: Cô thành hôn với đại úy không quân Không Quân Ôn Văn Tài, vào năm 1963.

Năm 1967, “tiếng hát Liêu Trai” trở lại với không khí phòng trà Ritz ở đường Trần Hưng Đạo, không thành công. Nửa chừng, Thanh Thúy bỗng trở lại Cần Thơ, là nơi có căn cứ không quân mà đại úy Tài phục vụ. Tới cuối năm 1972, một lần nữa, Thanh Thúy trở lại Sài Gòn, hát cho phòng trà Quốc Tế, đường Lê Lợi, với ban nhạc Ngọc Chánh. Lần này, “Tiếng hát lúc không giờ” được mô tả là thành công. Như lời chính Nguyễn Long cảm nhận, chứng tỏ ông chưa bao giờ ngừng để ý đến người trong mộng một thời của mình: “Sự kỳ diệu hiếm hoi đã xảy đến, khi tiếng hát của Thanh Thúy lại vang xa, xa hơn nữa so với quá khứ, và vẫn thu hút, quyến rũ như ngày nào…”.

Trong hồi ký của mình, Nguyễn Long còn kể một chuyện hồi đầu năm 1963, ca sĩ Duy Khánh (1) - Một trong những nghệ sĩ cũng từng âm thầm theo đuổi Thanh Thúy nhiều năm trước - tổ chức một chương trình đại nhạc hội ở 3 nơi: Huế, Đà Nẵng và Quảng Trị. Phần kịch, Duy Khánh chọn diễn mấy vở của Nguyễn Long cùng phần hát của ban nhạc Thăng Long, Thanh Thúy, Mai Vi, Khánh Băng. Sau đêm hát cuối cùng ở Quảng Trị, mọi người trở lại Đà Nẵng để lên máy bay về Sài Gòn. Theo sắp xếp, trên chiếc Citroen chạy từ Quảng Trị về Đà Nẵng sẽ có vợ chồng Nguyễn Long, Hoài Bắc, Thanh Thúy và Duy Khánh. Tuy nhiên, để bày tỏ tình yêu cũng như cho thấy sự can đảm của mình nhằm gây ấn tượng với người đẹp, Duy Khánh đã nhất định không đi xe hơi mà một mình chạy chiếc Vespa về. Đường xa có hàng trăm cây số, theo Nguyễn Long nhớ, có nhiều đoạn khúc khuỷu, ngoằn nghèo, lên, xuống đèo rất nguy hiểm nhưng Duy Khánh vẫn lái chiếc Vespa như bay trước mũi xe Citroen.

Nguyễn Long viết: “Nhiều khi, Khánh lại cố tình lái sát bờ đèo để tỏ cho người ngồi trong xe biết là anh đang rất buồn và… sẵn sàng chết. Nhưng với những trường hợp như thế, hay với bất cứ trường hợp nào khác, Thanh Thúy cũng chỉ mỉm cười…”.

Sự việc diễn ra ngay trước mắt mình này lúc ấy khiến Nguyễn Long chợt phải nhìn lại chính mình. Ông nhớ, mình từng yêu Thanh Thúy chẳng kém gì, và từng có 400 đêm ngủ trước cửa nhà Thanh Thúy. Ông cũng có 9 lần lái xe đâm thẳng vào quán Anh Vũ, lúc Thanh Thúy có mặt, đang trình diễn. Ngoài ra, trong thời gian quay phim Thúy Đã Đi Rồi ở Huế, thình lình một lần nhận được điện thoại của “tiếng hát Liêu Trai”, chính Nguyễn Long cũng từng đã lái xe từ lúc 5 giờ sáng ở Huế, để có mặt tại Sài Gòn lúc 9 giờ tối ở phòng trà Tự Do!

Ông tâm sự rất thật lòng: “Rất nhiều lần tôi cố tỏ ra là một cây si nặng cân, nhưng cũng chỉ nhận được một nụ cười, như nụ cười chính Thanh Thúy đã dành cho Duy Khánh mà thôi”.

Sau biến cố 1975, mãi tới tháng 5/1981, người thực hiện và đóng vai chính trong chính phim Thúy Đã Đi Rồi mới gặp lại Thanh Thúy ở San Francisco sau hơn 10 tháng ở trại đảo. Nguyễn Long viết: “Gặp lại dĩ vãng thần tiên của mình và thấy Thanh Thúy hát trên sân khấu San Francisco, tôi thấy Thúy vẫn muôn đời không thay đổi. Thúy là người ca sĩ, bạn hiền nhất của nền Tân nhạc Việt Nam. Giọng hát của Thúy vẫn như xưa. Có phần chắc hơn, già dặn và rung cảm hơn. Thúy là một trong số ít ca sĩ vẫn giữ được giọng hát của mình, không sút giảm dù qua biết bao thăng trầm của đất nước và cá nhân…”.

_____

(1) Ca sĩ kiêm nhạc sĩ Duy Khánh sinh năm 1936 tại Quảng Trị, mất năm 2003 ở miền Nam California. Ông được coi là một trong tứ trụ của nhạc vàng thời kỳ đầu. Ba người kia là Nhật Trường, Hùng Cường và Chế Linh.