TÊN VIỆT TRÊN ĐẤT MỸ.

Mong ước và cầu chúc mọi người bình an, mạnh khỏe, vui vẻ.  Nhận được bài viết trào lộng "Tên Việt trên đất Mỹ" bèn chuyển cho bà con gọi là mua vui .... cuối tuần.   Đọc xong bài này mà ai không ôm bụng cười thì chắc Gia Cát Mỗ tui phải đưa cả hai tay ra .... thọc léc họ đến khóc mới thôi !

GCM

***

       Cũng như đêm cuối cùng của Đường tăng trằn trọc không sao ngủ được, chờ ngày mai vào yết kiến Như Lai để lên kiếp Phật: Cụ Phúc đêm nay cũng vậy ! Ngày mai cụ tuyên thệ vào quốc tịch Mỹ. Cụ nằm trăn trở nghĩ đến cả mười năm trời dằng dẵng, từ khi đủ năm để hợp lệ nạp đơn, đến những đêm đứa con trai đi làm về chở cụ đi học lớp luyện thi vào quốc tịch ở văn phòng USCC. Cụ nghĩ nó như con thoi giữa 2 thế hệ. Trong tuần đưa cụ đi học tiếng Anh, bắt cụ phải trả lời điện thoại "hello" chứ nói "tôi nghe đây" làm sao Mỹ hiểu được . Cuối tuần đưa con đi học tiếng Việt, mắng con gọi xe "fire truck" là "xe lửa", phải nói là "xe cứu hỏa" hay "xe chữa lửa" chứ. Nhiều lúc cụ thấy phải chi mà thằng chắt đi học tiếng Anh, còn cụ đi học tiếng Việt thì mới đúng theo lẽ tự nhiên của trời đất.

       Thoạt đầu cụ tưởng cả lớp luyện thi vào quốc tịch này, đầy những cụ tuổi gần đất xa trời, học để giết thì giờ, cho bớt nỗi buồn xa xứ. Vậy mà ngày bà cụ Ngà thi rớt, cả lớp xôn xao lên như ngày Mỹ rút quân ra khỏi Việt Nam. Thực ra thì bà này rớt cũng đáng đời lắm. Đời thuở nào ông quan tòa hỏi tổng thống Mỹ là ai, bà cụ lại trả lời là Nguyễn văn Thiệu thì đậu làm sao được đã chứ ?      

       Sinh nhật người nào trong lớp, bà cũng làm cho một cái bánh gà-tồ rồi bắt các cụ vây quanh hát "Happy Birthday". Cụ không biết đến ngày chết thì người ta có hát "Happy Deathday" không, bởi vì cụ nhớ bên quê nhà những ngày kỵ giỗ mới thật là quan trọng. Con cháu tụ họp ăn uống 2, 3 ngày liền. Chứ ngày bước vào trần thế khổ ải này, người ta phải dày công tu  luyện  để thoát ra khỏi vòng luân hồi, thì mừng rỡ ngày sinh để làm gì ?  

       Vậy mà thời gian thấm thoát qua đi, rồi cũng đến ngày cả lớp đi thi. Các cụ sáng sớm đã ngồi đầy ra ngoài phòng đợi của sở di trú trong tòa đô sảnh thành phố. Cụ nghĩ ngày xưa đi thi Hương , thi Đình cũng chỉ nhộn nhịp đến thế là cùng. Con cháu đem theo cho nào là bánh trái, nước uống, cả ghế xếp để ngả lưng, như thi vào quốc tịch đến mấy ngày trờị. Bây giờ trí nhớ các cụ kém cỏi , học được tiếng Mỹ chữ nào, vài bữa lại quên hẳn đi không biết phát âm làm sao. Cho nên đi thi, cụ nào cũng viết chi chít, như xâm mình trên tay, các câu trả lời phiên âm ra tiếng việt. Thằng cháu cụ Tốc thì cứ nhắc đi, nhắc lại Ngoại nhớ ngày lễ quan trọng nhất của Mỹ không phải là Tết, mà là ngày Độc Lập nha !. Cụ lại kéo tay áo lên lẩm bẩm kiếm chữ IN ĐẺ BÊN ĐÀNG . Bà cụ Ngà hỏi với qua "Có phải là ngày Tây về nước không, cụ Phúc ?". Cụ đành thở dài, biết ông tòa muốn đánh rớt thí sinh nào thì chỉ cần bắt hát bài quốc ca Mỹ là thí sinh đó rớt ngay.

 

       Vậy mà Giời phù hộ, cả lớp đậu hết . Cụ còn nhớ ngày ăn mừng tân khoa, cụ nào cũng hí hửng như những đứa trẻ con vừa lên lớp, cầm vẫy lá cờ Mỹ để chụp hình lưu niệm. Bà cụ Ngà hôm ấy đẹp hẳn ra, mặc cái váy đầm thay cái quần đen vừa nói "Con gà tui lội sông" (congratulations), vừa high-five , vừa "hug" mọi người . Cụ thấy mọi người như trẻ ra đến cả chục tuổi. Có thể là vì cái ôm nồng nàn da thịt của bà cụ Ngà làm cụ thấy trong người đổi thay như cả một mùa xuân hừng hực kéo nhau về. Có thể là vào quốc tịch mới, làm người ta tưởng như đổi thành một kiếp người khác, trở lại cái tuổi tập ăn tập nói, nên hồn nhiên như một đứa trẻ thơ.

       Thế mà đêm nay cụ lại trằn trọc . Một phần là vì cụ cứ nghĩ đến ngày mai ở tòa đô chính , ông thị trưởng thành phố tổ chức nghi lễ tuyên thệ vào quốc tịch riêng cho cộng đồng người Việt, để đánh dấu một chặng đường gần phần tư thế kỷ tàn cuộc chiến tranh của người Mỹ tại Việt Nam. Ông chủ tịch mấy hôm nay hăm hở nhắc nhở bà con mặc đồ cho đẹp để lên truyền hình. Mọi người học thuộc lòng câu "I am proud to be American" để khi báo chí radio người Mỹ phỏng vấn thì tỏ ra cộng đồng người Việt mình mau hội nhập hơn các cộng đồng sắc tộc khác.

    

       Cụ cứ nghĩ tới lúc trước cử tọa cả nghìn người, có thống đốc tiểu bang, nghị sĩ, dân biểu quốc hội, quan chức các ngành, người ta gọi tên cụ lên khán đài nhận bằng công dân Mỹ, là cụ lại xốn xang trong người. Chả vì cụ ngang bướng giữ cái tên cúng cơm của cụ. Tên họ trong tờ khai sinh cụ là Dư Quí Phúc. Ỏ trại tỵ nạn, cụ đã bao nhiêu lần cãi gàn cãi bướng với mấy người thông dịch viên là tên cụ phải có dấu mới là tên của cụ tiếng Việt một chữ có hằng chục nghĩa nếu không bỏ dấu. Thí dụ như LO có thể là lớ, lợ, lờ, lơ, lộ, lô, lố, lồ, lồ, lo, lọ ,lò, ló, lõ ... Vậy mà có ai nghe cụ đâu, người ta cứ điền vào tên trước họ sau.   

       Cho đến hôm cụ còn nhớ mãi ngày nhà thờ First Bapstist Church bảo trợ gia đình cụ đến thành phố này. Hôm ấy chủ nhật, nhà thờ đông đảo chật cứng đến nỗi người ta phải đứng lan ra ngoài hành lang. Ông mục sư trịnh trọng giới thiệu gia đình cụ mới định cư. Cứ mỗi lần tả cảnh gian khổ gia đình cụ trải qua, cả nhà thờ lại xướng ầm lên Alleluja có nghĩa là ngợi khen Chúa. Cuối cùng ông mục sư nói dõng dạc giới thiệu cụ: Please welcome, Mr. Phuc Du. Cái giọng ông oang oang lên "Phuc Du !" Cả nhà thờ đang xôn xao bỗng im lặng như chiếc xe lửa thắng gấp lại rồi lấy trớn lao tới cười nghiêng, cười ngửa. Ông mục sư ngơ ngác sửa lại gọng kiến, nhìn xuống tờ giấy viết tay rồi đọc lại tên cụ lần nữa Phuc Du Lần này đến phiên ông mục sư gấp người lại làm đôi, cười sặc sụa chảy cả nước mắt nước mũi ra. Cụ Phúc chân ướt chân ráo, tưởng đó là phong tục địa phương chào đón mình đứng bụm hai tay đưa lên trán bái tứ hướng để cảm ơn sự ưu ái của nhà thờ.

       Sau này ông mục sư cho người đến đề nghị cụ đổi tên gọi để lấy lại sự nghiêm trang . Một là cụ lấy hẳn tên Mỹ như John, Peter, Larrỵ..cho dễ gọi Hoặc phiên âm tên cụ tiếng Việt Ông Phúc Dư ra tiếng Mỹ là Mr. Foot Joy. Cụ bực lắm, tên cụ từ Việt Nam là Quí Phúc , nghĩa là ơn phước quí báu của Trời Phật ban cho , sang đến đây thì lại thành ...Túc Hân , là bàn chân hân hoan. Cụ bỏ xứ sở ra đi, mất hết chỉ còn một cái tên Việt là cái di sản gốc gác của cụ mà đành phải mất luôn sao. Từ đó cụ không đi nhà thờ Tin Lành nữa, nhưng tên cụ thì cứ tạm thời giữ vậy. Cụ đi tỵ nạn vài bữa, khi nào quốc gia thanh bình thì cụ lại dắt các con cháu về. Thà làm cụ Phúc nước Việt, hơn làm cụ Túc nước Huê Kỳ.

       Ngày mai cụ tuyên thệ vào quốc tịch Mỹ. Thế mà cụ Phúc lại trằn trọc đêm nay không sao ngủ được. Cũng bởi vì mấy hôm trước các cụ tân khoa bàn về chuyện tiếp tân mừng ngày nhập tịch Mỹ. Bế tắc từ đầu chỉ vì các cụ phải chọn món ăn cho buổi tiệc. Món ăn nào đãi khách vừa thích hợp với quốc tịch mới, vừa có bản sắc dân tộc.

  

       Ông Hai Bò lên tiếng ngaỵ Ông này tên việt nam là Cao Văn Tự, trong giấy tờ viết là Tu Cao. Mỹ đọc là " two cows" nghĩa là 2 con bò. Từ đó có tên Hai Bò . Vốn là dân thông dịch viên cho Mỹ ở căn cứ Long Bình, sang bên này ông bán bảo hiểm nhân thọ.  Mọi người đều lắng nghẹ Hai Bò trịnh trọng xoa 2 tay vào nhau . " Cái tradition của người Mỹ từ trước đến nay, party mà có tính cách dân tộc là phải có barbecue. Barbecue là chữ ghép bởi 2 chữ "Barbaric" and "cuisine" có nghĩa là cách nấu ăn cách mọi rợ. Ám chỉ một sinh hoạt văn hóa bán khai của người da đỏ ngày trước. Họ mới là người Mỹ chính hiệu con nai vàng. Tuy những người da trắng đến đây, dùng vũ lực cướp hết đất đai của người da đỏ để lập nên Hiệp Chủng Quốc, người Mỹ luôn luôn nhắc nhở con cháu họ ông tổ Mỹ là người da đỏ bằng cách ăn barbecue . Do đó chúng ta trở thành công dân Mỹ, uống nước nhớ nguồn: "Drinking water remember origin hole". Tôi xin đề nghị món ăn barbecue "     

       Cụ Can't Do đứng lên khua tay phản đối . Tên thật cụ là Đỗ Thành Cẩn. Viết theo lối Mỹ thì họ tên lẫn là Can T. Do. Bà cô dậy Anh ngữ thấy cụ chả bao giờ chịu làm homework, bèn đọc luôn là "Can't Do". Cụ là người duy nhất không mua bảo hiểm của Hai Bò vì bà xã cụ còn sồn sồn. Cụ chỉ sợ có bảo hiểm nhân thọ thì nhiều khi chết sớm vì lâu nay cụ Can't Do không còn hăng hái trong chuyện phòng the, mà vợ cụ còn xuân xanh lắm. Ngày xưa bán bánh cuốn ngoài chợ Thị Nghè, vợ cụ ngồi xổm nhiều nên cái bàn mông mẩy ra tròn trịa to như hai cái lồng bàn. Ở Việt Nam thì cái quần đen với cái áo bà ba che hết đi, qua Mỹ mặc cái quần jean vào nó lồ lộ , khêu gợi làm sao . Thế mà cụ Can't Do lại cứ cố tình phớt lờ như thể cụ là một nhà hiền triết đạo mạo.       

       Ngày nào cụ cũng tập Tai Chi cho cứng gân cứng cốt, mà hễ cứ gần vợ thì cả người cụ rủ nhau... mềm nhũn ra như bún. Lần nào vợ cụ cũng thở dài thườn thượt, bảo cụ chết quách cho xong. Nói vậy thì cụ mua bảo hiểm nhân thọ để làm quái gì. Nghe Hai Bò trình bày món ăn barbecue, cụ Can't Do gạt phắt đi.   

       Cụ Can't Do tiếp: “Miếng thịt Barbecue là biểu tượng cái đầu óc thực dân, kỳ thị của người da trắng. Nước mỹ là nơi melting pot, hợp chủng quốc. Món ăn tiêu biểu phải là hamburger, món thịt bằm hầm bà lằng. Người Mỹ ăn hamburger còn để nhắc nhở con cháu họ về cuộc chiến Nam Bắc phân tranh tương tàn của họ. Tôi xin đề nghị món thịt băm hamburger".

       Bà Loan To , tên Việt là Tô thị Loan, Mỹ lại đọc là Lôn To, được dịp đứng lên phát biểu. Bà này lại có chồng Mỹ da đen Frank Quaker, hoả đầu quân của lính bộ binh Mỹ tham chiến thời trước. Nên tên bà nay có thêm họ Mỹ là Loan To Quaker. Mấy cụ trong lớp thì Việt Nam hoá tên bà là Lôn-To-Quá-Cỡ !!! Bà Lôn To phát biểu "Dạ tui không biết nhiều về lịch sử Mỹ, chỉ biết ngày đầu tiên về nhà chồng được ông xã tôi cho ăn món Hot Dog. Tui thấy hot dog mới là biểu tượng đúng cho chức vị siêu cường quốc, hùng mạnh của nước Mỹ. Tui xin đề nghi Hot Dog, mà size loại Jumbo à nghen".  

       Bà cụ Ngà ngồi bên đắc ý hùa theo "Cùng là bò mà thịt bò Mỹ nó khác thịt bò Việt Nam chị ạ. Để cả tuần trong tủ lạnh , bỏ ra nó cứ đỏ ửng lên. Còn thịt bò Việt Nam mình để từ sáng đến trưa nó tái hẳn đi như thịt trâu ấy".

       Các cụ ông... lấm lét nhìn nhau không biết bà cụ Ngà đang bàn về văn hóa của những miếng thịt hay nói xéo qua về những đồ gia dụng hàng ngày của... các cụ ông ?

  

       Cụ Quýnh trưởng ban tổ chức thấy mọi người nhao nhao lên, nên theo tinh thần dân chủ của Mỹ đề nghị là sẽ có cả 3 món barbecue, hamburger và hot dog. Ông Hai Bò lại có thêm ý kiến để có tinh thần Mỹ Việt đề huề, các món ăn trong thực đơn phải dịch ra tiếng Việt . Cụ Quýnh sẽ cho ghi bên cạnh là: barbecue (thịt nướng kiểu mọi), hamburger (thịt bằm dập), hot dog ( thịt chó nóng).       

       Đã gần nửa đêm mà cụ Phúc chưa thấy ai lên tiếng về phần món ăn việt nam. Có thể là vì người Việt mình ở Tây phương trong những xã hội tự do lại cảm thấy mình như côi cút, lạc lối, xa lạ cả với chính tình tự quê hương của mình. Từ xưa đến nay cụ vẫn tự hào về bản sắc văn hóa riêng biệt của người Việt. Ra ngoại quốc cụ thấy rằng cái mà xưa nay ta vẫn tưởng là Việt tính, nay chỉ còn lại chẳng bao nhiêu là Việt, mà tính cũng chẳng còn là bao. Với cái hoang mang đo, cụ nghĩ đến câu văn hào Paul Valry "Muốn biết văn hóa của giống dân nào thì cứ nhìn vào sinh hoạt hàng ngày của giống dân đó". Cụ nghĩ nếu đãi khách bằng một món ăn có bản sắc dân tộc, biểu tượng cho người Việt thì phải chọn là món ăn gì. Không gì Pháp bằng crêpe, không gì Mỹ bằng hamburger, không gì Ý bằng pizza, không gì Đức bằng bratwurst, không gì Mễ bằng taco, không gì Nhật bằng sushi. Còn Việt nam là phở ư ?

   

       Ở bên này Cụ thấy hầu hết những đám cưới, đám hỏi người ta giữ đủ phong tục nghi lễ cổ truyền mà có đám nào đãi ăn phở đâu mà gọi là món ăn dân tộc ? Hay là tại sao mình không tổ chức tiếp tân tại nhà hàng Tàu cho tiện.      

       Chỉ có thế thôi mà giông bảo nổi lên trong phòng hội chỉ vì sự khủng hoảng về hiện tượng ý thức và tình cảm quê cha đất tổ.       

       Trời đã quá đêm ... Ánh trăng còn lại một chút trên khung cửa ẩm ướt hơi sương. Cụ Phúc vẫn còn nằm trăn trở không sao ngủ được ...

MỞ CHIẾC HỘP "GIA TÀI" CON TRAI KHÓC LẶNG NGƯỜI.

Mở chiếc hộp “gia tài” của mẹ già, con trai khóc lặng người

Người mẹ già có nhiều biểu hiện không bình thường khiến vợ chồng con trai quyết định sẽ đưa bà vào viện dưỡng lão. Thế nhưng, thấy đồ vật đựng trong chiếc hộp của mẹ, cậu con trai đã phải hối hận.

Chiếc hộp đã khiến cậu con trai từ bỏ ý định đưa mẹ vào viện dưỡng lão

Trong một gia đình nọ, người mẹ thường ngồi một mình trong phòng khách, ôm chiếc hộp sắt và lẩm bẩm điều gì đó một mình. Nhìn thấy con trai  hoặc con dâu, bà chỉ khẽ cười.

Vợ anh phàn nàn: “Em sợ cái cảnh này quá!”

Thậm chí có những đêm, vợ anh dậy đi vệ sinh, bất chợt nhìn thấy một cái bóng đen đen trong phòng khách, cô sợ đến nỗi hồn bay phách lạc.

Quay về phòng, vợ anh giận dỗi: “Ngày nào cũng như thế này thì làm sao mà sống nổi đây”.

Nói xong, cô khuyên anh: “Hay chúng ta gửi mẹ vào viện dưỡng lão đi, trong đó có nhiều người già, mẹ cũng có thêm bạn. Còn vợ chồng mình một tuần vào thăm mẹ một lần, như vậy cũng không thể coi là bất hiếu”.

Anh nhớ lại, từ nhỏ anh đã mồ côi cha, chỉ có mẹ một mình tần tảo nuôi anh nên người. Anh nhớ khi ấy có rất nhiều người đến mai mối, khuyên mẹ nên đi bước nữa, nhưng mẹ nhất quyết cự tuyệt, mẹ sợ rằng lấy người khác rồi anh sẽ chịu ấm ức.

Mẹ hàng ngày bán rau kiếm cơm nuôi anh, một đời ngậm đắng nuốt cay, chặng đường vô vàn gian nan khó bước. Rồi mẹ cũng nuôi anh học đến đại học, dạy anh thành người. Đến nay mẹ vẫn chưa được hưởng ngày vui nào trọn vẹn, vậy mà anh lại nhẫn tâm để mẹ vào viện dưỡng lão sao?

Vợ anh thấy chồng không nói gì thì tỏ ra không hài lòng và quay mặt đi.

Đừng chờ đến lúc có tiền mới báo hiếu cha mẹ, bởi vì họ không đợi được bạn (Ảnh minh họa)

Hôm sau khi nấu cơm, bà lại để xảy ra chuyện. Đáng lẽ cơm đã chín, bà lại ấn nút nấu thêm một lần nữa, kết quả cả nồi cơm cháy đen thui. Lần khác, mẹ ra ngoài, khi về thì vào nhầm nhà, may mà người ta đưa về.

Sự việc này sau khi xảy ra nhiều lần, trong tâm anh cũng bắt đầu dao động. Anh nghĩ: “Hay cứ để mẹ vào viện dưỡng lão xem sao, có khi sẽ tốt hơn cho mẹ, trong đó nhiều người già, mẹ sẽ không còn cô đơn nữa…”.

Hôm đó, nhân lúc tâm trạng của mẹ vui vẻ, anh bèn nói ra suy nghĩ trong lòng.

Mẹ lặng thinh, không nói lời nào, đứng lên thu dọn, đồ đạc được chuẩn bị cũng rất đơn giản. Bà còn mang theo chiếc hộp sắt, trên đó có một chiếc khóa nho nhỏ. Mẹ ôm chặt nó vào lòng.

Sau khi mắc bệnh, cái gì mẹ cũng quên. Chỉ có chiếc hộp sắt là không lúc nào bà quên mang theo bên mình. Không ai biết bên trong chiếc hộp là gì, chỉ thấy bà luôn coi nó như một bảo vật.

Người con dâu chắc mẩm: “Cả đời người, ai chả có một bảo vật, hay chút tiền vàng trong tay. Trong chiếc hộp của mẹ chắc chắn là những thứ đó”.

Đến đêm khi mẹ đã ngủ say, anh và vợ mới nhẹ nhàng mở hộp ra,bất chợt anh nhìn thấy vật trong đó mà tuôn trào nước mắt. Hôm sau, họ cũng không đưa mẹ đến viện dưỡng lão, và kể từ đó về sau họ cũng không bao giờ nhắc đến chuyện đó nữa.

Trong chiếc hộp sắt không phải cất giữ tiền, cũng không phải vàng, mà là một nhúm tóc tơ và vài chiếc răng sữa. Bên trong còn có một tờ giấy ghi lại thời gian anh thay răng và lần đầu tiên cắt tóc.

Ở quê anh có một phong tục, đó là răng sữa và tóc tơ của con cái thì không được phép vứt đi mất, nếu không đứa trẻ đó sẽ bị chết yểu.

NÓI VỚI EM (Phan Minh Châu)

NÓI VỚI EM

Có thể không em chúng ta nhờ may mắn

Hay các em một khối rất kiên cường

Với ý chí được rèn như sắt thép

Các em vừa giúp Tổ Quốc thêm tên

Các em vừa giúp Tổ Quốc đi lên

Sau thảm bại của đàn anh phía trước

Thua ba trái không còn gì để nói

Tôi nhìn anh với sắc áo lu mờ

Các anh đã hết lòng với đất nước này chưa

Hay vẫn đó quen thói người bán độ

Tôi không biết nhưng các anh tự hiểu

Hảy nhìn quanh bao kẻ chán chê mình

Công an mời tra hỏi có gì vui

Vì họ thấy có bao điều khuất tất

Quả bóng đi có bao điều không thật

Và đôi chân? Có phải đó chân mình

Đã bao mùa trông đợi ở Seagame

Trông đợi chiếc Huân chương đợi một ngày chiến thắng

Hắn cũng như ta cũng da vàng mũi tẹt

Cũng đôi chân lấm láp với ruộng bùn

Cứ thua hoài thua mãi hỏi vì đâu

Ta cứ hỏi để chờ mùa bóng tới

Mùa bóng tới lại chờ... mùa bóng tới

Ta lại thua liểng xiểng đến đau đầu

Hỏi vì sao ta lại hỏi vì sao

Câu hỏi đó lại trôi vào dĩ vãng

Chỉ có các em sáu lần vô địch

Mang tấm huy chương ghé lại thăm chàng

Anh thấy không chúng em vừa làm được

Để bù vào chỗ trống các anh thua

Xong mùa bóng em lại về làm vợ

Lại nấu cơm lại giặt giũ cho chồng

Nhà vẫn sạch và con ngoan đến lớp

Lấy tấm bằng khen tặng để thay cha...

Phan Minh Châu

NHỮNG CÂU Ý NGHĨA (ST)

THỦ KHOA ĐH SƯ PHẠM "HIỆN EM Ở NHÀ CHĂN LỢN"

NỖI BUỒN GIÁO DỤC

Cô gái tốt nghiệp thủ khoa trường Đại học Sư phạm 2 (tại Vĩnh Phúc) sau khi ra trường đã về chăn lợn cùng mẹ ở quê nhà Hà Giang. Và cô này thất nghiệp từ đó cho đến nay.

Việc nói cô gái này thất nghiệp là theo chuẩn khái niệm của Liên Hiệp quốc, nghĩa là không làm đúng với ngành nghề được đào tạo trong một thời gian dài, không có thu nhập thường xuyên. Chứ không phải theo cách đánh giá là cử nhân, thạc sỹ đi làm xe ôm thì vẫn là người có việc làm như phát ngôn của một vị trong Bộ Lao động thương binh và xã hội mới đây.

Cô này được vinh danh tại văn miếu, tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc về môn Văn. Nhưng hơn một năm nay, từ 2016 cho đến thời điểm này, cô gái vẫn một mực đi chăn lợn và chờ đợi đợt thi tuyển công chức ở tỉnh nhà mà từ chối các lời mời đi dạy ở các trường khác (trong đó có trường Bigshool, một trường tư).

Hành động này thể hiện rõ nét hai điều sau của đa phần cử nhân, thạc sỹ của Việt Nam.

Một là, chỉ thích vào công chức nhà nước mà không muốn làm ở các khu vực ngoài công lập vì coi đó là một sự an toàn và ổn định cho sự nghiệp cho bản thân, cũng là sự hãnh diện cho gia đình, dòng họ.

Hai là, họ rất thụ động và tự hạn chế lựa chọn cơ hội của chính mình. Họ có thể còn thiếu tự tin về chính kiến thức và kỹ năng của mình nếu phải bươn chải ở ngoài. Và vì từ chối đi làm để học hỏi và trau dồi kinh nghiệm, tri thức nên họ cũng bộc lộ luôn điểm yếu của những người học là thiếu đi tầm nhìn, năng lực tự lập (kỹ năng sống) và sự cầu thị trong nghề nghiệp, chuyên môn.

Sau hai năm đi chăn lợn, không biết cô gái này sẽ có kinh nghiệm gì cho nghề nghiệp nếu tới đây may mắn được đứng lớp dạy? Văn ôn, võ luyện thì mới giỏi, kiến thức thì hàng ngày phải thu nạp, kỹ năng hay chuyên môn thì thường xuyên phải trui rèn. Đằng này cô ta ngồi chờ đợi và kiên quyết chờ đợi vào cái nơi mà cô ta và những người thiếu tự tin luôn muốn tìm tới là sự an nhàn và ổn định trong môi trường biên chế công chức nhà nước.

Bằng cấp và tri thức cùng sự cống hiến cho con người và xã hội có lẽ là một nghịch đảo của nhau.

Không biết cô gái này sẽ dạy những áng văn nào với tư duy và nhận thức như thế. Không có kỹ năng sống, kết quả của đào tạo điểm chác dù có cao, nhưng trong hệ thống đào tạo này, với mặt bằng đánh giá (mà tiến sỹ như lợn con) và với môi trường con người này thì nó có giá trị thực sự cho cuộc sống hay không?

Có một cô gái cũng đã từng tốt nghiệp thủ khoa trường Đại học Giao thông vận tải, sau khi được đi Malaysia, Nhật và tiếp xúc với các bạn sinh viên nước ngoài mới vỡ ra rằng bản thân còn quá kém cỏi, thiếu kỹ năng trầm trọng và cái bằng thủ khoa không có mấy ý nghĩa khi bước chân ra ngoài đời (làm việc). Hay chuyện cử nhân toán đi làm bốc vác, cử nhân luật đi bán bún đậu mắm tôm, thạc sỹ đi bán dâm,...không thiếu những bi kịch của giáo dục hiện nay.

Nếu tệ hơn nữa, một cô gái thủ khoa trường thể dục thể thao đã tự tử vì bế tắc khi hai năm liền không xin được việc.

Đó chính là vấn nạn của nền giáo dục nước nhà, là bệnh thành tích (và tính học vẹt) cũng như không có môi trường để những người học (thực tài) có cơ hội làm việc và cống hiến.

MƯA BỤI DÙ NHỎ VẪN ƯỚT ÁO, LỜI ÁC KHẨU ÍT CŨNG HẠI MỘT ĐỜI NGƯỜI.

Mưa bụi dù nhỏ vẫn dễ ướt áo, lời ác khẩu tuy ít cũng hại một đời người

• • Nhiều người mong cầu cuộc sống thuận lợi để được sống bình yên. Tuy nhiên bạn có biết rằng, chìa khóa của cánh cửa dẫn đến hạnh phúc và bình an của cuộc đời bạn luôn nằm trong tay bạn.
  • 
    
  • Liệu bàn tay có thể che kín cả bầu trời?
  • 
    
  • Một vị đệ tử trẻ tuổi tu hành trên núi cao đã mấy năm. Hàng ngày, phần lớn thời gian của cậu dùng để đọc kinh sách và nghe thầy giảng đạo. Những lúc rảnh rỗi, cậu ra bờ sông gánh nước và hái rau, đôi khi đi vào tận rừng sâu để tìm hoa quả và các cây thuốc.
  • Cuộc sống của cậu từ ngày dứt bỏ bụi hồng trần tới chốn cao sơn đều như thế, không vật chất xa hoa, không lo toan suy nghĩ, chỉ có làm bạn với núi, sông, cây cỏ và chuyên cần tu đạo.
  • Một hôm, vị thiền sư và người đệ tử ngồi trò chuyện cùng nhau. Cậu nhăn mặt than thở: “Thưa thầy, khoảng thời gian này con cảm thấy cuộc sống vô cùng thống khổ và vô vị. Điều đó khiến con thực sự thấy phiền não và chán nản.”

  
  
• Ảnh minh họa: Dẫn theo pinterest.com
• Nghe đệ tử của mình phàn nàn như vậy, vị thiền sư chỉ mỉm cười không nói gì và dẫn cậu tới một mảnh đất trống. Ông hỏi: “Con hãy ngẩng đầu lên xem, con nhìn thấy gì nào?”
• Người đệ tử hào hứng trả lời: “Thưa thầy, con nhìn thấy bầu trời rộng lớn và xanh ngắt ạ”.
• Vị thiền sư nói: “Bầu trời rất rộng lớn phải không? Nhưng chúng ta lại có thể dùng một bàn tay của mình để che khuất cả bầu trời đấy!”
• Người đệ tử nghe xong tỏ vẻ nghi hoặc. Thấy vậy, vị thiền sư liền dùng một bàn tay và che hai mắt người đệ tử rồi hỏi: “Bây giờ con có thể trông thấy bầu trời nữa không?”
• Vị thiền sư lại nói tiếp:
• “Trong cuộc sống, một chút thống khổ, một chút phiền não, một chút trở ngại cũng giống như bàn tay này. Nhìn thì thấy rất nhỏ, nhưng nếu ta không bỏ nó xuống mà cứ đặt nó ở trước mắt mình, đặt nó ở trong lòng mình thì nó sẽ che khuất cả bầu trời quang đãng của chúng ta.
• Thế là chúng ta sẽ bỏ lỡ ánh mặt trời, bỏ lỡ bầu trời trong xanh khoáng đãng, bỏ lỡ những áng mây sắc thơ mộng và biết bao điều kỳ diệu, đẹp đẽ trên cuộc đời”.
• Người đệ tử sau khi nghe xong mới giật mình tỉnh ngộ. Đến lúc này cậu đã hiểu rõ nguyên nhân của những nỗi thống khổ của bản thân mình. Hóa ra, những đau khổ, muộn phiền, chán nản kia đều là do bản thân cậu tự lựa chọn, hơn nữa mỗi ngày đều đang vô tình nuôi dưỡng để nó càng lúc càng to lớn hơn.
• 
  
• Cuộc sống của chúng ta vốn không dễ dàng, bởi con người dù ở giai tầng nào, thời đại nào cũng đều phải trải qua sinh, lão, bệnh, tử, đều có những chướng ngại hữu hình và vô hình. Tuy nhiên, mỗi khi gặp khó nạn, cách suy nghĩ và đối đãi của chúng ta lại chính là nguyên nhân khiến chướng ngại trở thành dễ dàng hơn hoặc khó khăn hơn.
• Rất nhiều người đã để “bàn tay” che kín cả bầu trời trước mặt, mà quên mất rằng ánh nắng mặt trời sẽ làm những giọt nước sau cơn mưa trở nên lung linh và đẹp đẽ hơn.
• Đối mặt với những vấn đề của cuộc sống, cổ nhân có dạy rằng “Tướng do tâm sinh”. Theo một nghĩa nào đó chính là vấn đề thực chất đơn giản hay nghiêm trọng đều được quyết định theo lăng kính chủ quan của chúng ta, đều từ tâm của chúng ta mà diễn hóa ra.
• Nếu với mọi điều xảy đến, ta có thể dùng tâm tùy duyên để đối diện với hết thảy, gặp chuyện buồn không chán nản, rầu rĩ; gặp chuyện tốt không hả hê, cao hứng; gặp lúc nghèo khó không phàn nàn, kêu ca; gặp khi giàu sang không tự cao tự đại, thì mọi tảng đá lớn sẽ chỉ như một hạt bụi nhỏ, một cái phủi tay là có thể giải quyết được.
• Đó cũng là một loại trí huệ, một loại cảnh giới, bởi để đạt được tâm thái an hòa và điềm nhiên đòi hỏi con người phải liên tục tự mình rèn luyện và tu dưỡng đạo đức, hòa hợp với vũ trụ, tuân theo đạo lý của đất trời.
• 
  
• Mưa bụi dễ làm ướt áo hơn mưa rào
• Một ngày khác, vị thiền sư lại hỏi đệ tử của mình: “Con có biết mưa rào và mưa bụi, loại mưa nào sẽ dễ dàng làm ướt quần áo của chúng ta không?”
• “Thưa thầy, đương nhiên là mưa rào rồi ạ”. Người đệ tử nhanh nhảu đáp.
• Vị thiền sư nhìn đệ tử trẻ tuổi của mình và nói: “Nhưng mà trong cuộc sống, có thể làm ướt quần áo của chúng ta một cách dễ dàng lại không phải mưa rào, mà là mưa bụi.”
• Người đệ tử thắc mắc: “Thưa thầy, làm sao như vậy được. Hạt mưa rào to hơn hạt mưa bụi, chỉ một trận mưa rào là ướt hết quần áo rồi.”
• “Bởi vì nếu trời mưa to, mọi người sẽ cảnh giác hơn.. Họ sẽ mang theo dù, hoặc nếu không họ cũng sẽ trú mưa dưới những mái hiên hay những gốc cây. Nhưng nếu gặp mưa bụi, mọi người thường sẽ khó cảm giác thấy, hoặc nếu cảm thấy cũng cho rằng hạt mưa quá nhỏ không thể làm ướt quần áo. Vì vậy, họ cứ đi trong mưa và bị ướt sũng lúc nào không hay.” Vị thiền sư trả lời.


• “Mưa phùn ướt áo mưa không thấy, hoa rơi nhè nhẹ tiếng không nghe”. Ảnh minh họa dẫn theo pinterest.com
• Người đệ tử nghe thầy giảng xong, đăm chiêu suy nghĩ.
• Vị thiền sư nói tiếp: “Trong cách đối nhân xử thế của con người cũng như thế. Những lời nói và hành vi của chúng ta, ví dụ như một cái cử động, một cái nhấc chân, một nét mặt, một cái cau mày hay một câu nói đơn giản… cũng giống như những hạt mưa bụi vậy. Nhìn thấy thì rất nhỏ, nhưng nếu không chú ý, không thận trọng thì sẽ vô tình hay hữu ý mà làm “ướt nhèm quần áo của người khác”, xúc phạm người khác, gây tổn hại người khác, đồng thời cũng sẽ làm “ướt nhèm” chính cuộc đời mình”.
• Vị đệ tử nghe xong đã thực sự tỉnh ngộ và nhớ lại những lần vào rừng tìm cây thuốc hay ra bờ sông gánh nước. Thực sự làm cậu bị ướt không phải một cơn mưa rào, ngay cả khi đó là cơn mưa rào bất chợt. Khiến cậu ướt nhèm là những cơn mưa phùn tí tách, dai dẳng, dễ dàng nhận ra nhưng lại hữu ý không để tâm, hữu ý buông lơi cảnh giác vì cho đó là những hạt mưa nhỏ nhoi, không đáng kể.
• Trong cuộc sống thường ngày, mỗi lời nói, hành động của chúng ta sẽ ảnh hưởng tới những người xung quanh, thậm chí ảnh hưởng tới thế giới mà chúng ta đang sống. Vì thế, chúng ta đã không ít lần vô tình mà làm tổn thương người khác, gây thiệt hại cho người khác chỉ vì không chú ý tới những hành động nhỏ bé, tưởng như không đáng kể của mình.
• Tuy nhiên, hành động với mức độ lớn nhỏ thế nào, tâm thái của chúng ta khi thực hiện là điều quyết định kết quả cuối cùng. Chỉ có để tâm từng giây từng phút, cân nhắc kỹ lưỡng về những việc mình sẽ làm, đạt đến độ “thân chính tâm chính” thì ta mới không vô tình làm tổn thương người khác. Chỉ có xuất phát từ tấm lòng thiện lương, đối với bất kỳ việc gì cũng suy nghĩ cho người khác, ta mới có thể vứt bỏ được những vị tư ích kỷ mà hành động một cách vô tư vì người khác.




• Cũng như vậy, đừng nghĩ rằng một việc ác, việc xấu nhỏ cũng có thể làm, bởi vì hậu quả chúng để lại có thể sẽ không nhỏ như chúng ta nghĩ.
•