GIÁO SƯ NGUYỄN VỸ HIỆU TRƯỞNG ĐẦU TIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC TƯ THỤC BỒ ĐỀ TUY HÒA (THẦY NẪU)

 

GIÁO SƯ NGUYỄN VỸ

HIỆU TRƯỞNG ĐẦU TIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC TƯ  THỤC BỒ ĐỀ TUY HÒA 

                        (1912-1971)

       

 Giáo sư Nguyễn Vỹ sinh 1912 tại Tân Hội - Đức Phổ -Quảng Ngãi thân phụ là ông Nguyễn Thuyên làm quan Tri Huyện Tuy Phước-Bình Định nhưng  từ chức vì  chống Pháp. Thân Mẫu là bà Trần Thị Luyến. Nguyễn Vỹ có nhiều bút danh : Tân Phong, Tân Trí, Lệ Chi, Cô Diệu Huyền.

        Ông từng theo học tại trường Trung học Pháp–Việt ở Quy Nhơn 1924–1927 nhưng bị  gián đoạn vì tham gia các cuộc vận động chống thực dân, sau đó ông ra Bắc theo học  tú tài tại Hà Nội.

        Năm 1932, Nguyễn Vỹ đậu tú tài toàn phần. Với tài văn chương, Nguyễn Vỹ trở thành một cây bút tranh đấu, viết những bài luận thuyết  trên các báo Văn học tạp chí, Tiểu thuyết thứ Năm, L’ami du peuple (Bạn dân), La Patrie Annamite (Tổ quốc An Nam)

       Năm 1934, ông xuất bản tập thơ đầu tiên TẬP THƠ ĐẦU gồm hơn 30 bài thơ Việt và thơ Pháp . Ngay từ tập Tập thơ đầu ra mắt năm 1934, Nguyễn Vỹ đã nổi danh với hai bài thơ điển : Sương Rơi và Gửi Trương Tửu.     

       Năm 1937, Nguyễn Vỹ sáng lập tờ báo Việt–Pháp lấy tên là Le Cygne, tức "Bạch Nga." Tờ Báo này ngoài Nguyễn Vỹ còn có nhà văn nổi tiếng bấy giờ là Trương Tửu cộng tác. 

      Năm 1939, Nguyễn Vỹ mãn tù lúc Pháp thất trận, quân Nhật vào chiếm đóng nước Việt. Nguyễn Vỹ xuất bản hai quyển sách chống chế độ quân phiệt Nhật là: Kẻ thù là Nhật-Bản, Cái họa Nhật-Bản . Nguyễn Vỹ bị  bắt giam tại ngục Trà Khê -Phú Yên 3 năm (1942-1945)

       Năm 1945,  sáng lập tờ báo Tổ quốc tại Sài Gòn ,Dân chủ xuất bản ở Đà Lạt, 

      Giữa năm 1949, Quốc trưởng Bảo Đại về nước ở Đà Lạt cử các ông Nguyễn Phan Long, Trần Văn Hữu, Nguyễn Văn Tâm tiếp tục thành lập Chính phủ. Nguyễn Vỹ được ướm lời mời tham chính nhưng ông từ chối

      Năm 1951 ông lập gia đình với bà Trương Thị Lập tại Đà Lạt có 2 người con hiện  đang định cư tại Pháp

       Năm 1952: ông chủ trương nhật báo Dân ta.

      Năm 1956, Nguyễn Vỹ được mời làm cố vấn cho chính quyền thời bấy giờ nhưng ông rút lui , cuối   năm  này ông về Phú Yên 

      Năm 1957 Hiệu Trưởng Trường Trung Học Tư Thục Bồ Đề Tuy Hòa (1 năm vì lý do chính trị )               

      Năm 1958, ông đứng ra chủ trương bán nguyệt san Phổ Thông, chú trọng về nghệ thuật và văn học. Tạp chí này  có nhiều uy tín đối với làng báo miền Nam. Ngoài ra, ông còn cho ra tuần báo Bông Lúa, tuần báo thiếu nhi Thằng Bờm. cử nửa tháng ra một số. Trước khi trở lại sinh hoạt báo chí ở Sài gòn ông đã viết một số thơ và tiểu thuyết như Giây Bí Rợ, Chiếc áo Cưới Màu Hông, Hai Thiêng Liêng v.v.. Trong tờ Phổ Thông, ông phụ trách rất nhiều mục, ký nhiều bút hiệu khác nhau.

      Truyện dài Mồ Hôi Nước Mắt, Người Tù 69, Tuấn Chàng Trai Nước Việt ký tên Nguyễn Vỹ. Mục Mình Ơi! ký tên Diệu Huyền. Nhật Ký, Một Giấc Mơ Hoa ký tên Duyên Hồng. Giải đáp thắc mắc, những câu đố ký Ba Tèo hoặc Ba Tui. Thỉnh thoảng có những bài xã thuyết tôn giáo thì ký tên Tâm Trí, 

       Năm 1962, Nguyễn Vỹ xuất bản tập thơ thứ hai Hoang vu tại Sài Gòn. Cũng trong năm này ông thành lập Tao Đàn Bạch Nga với Thu Nhi , Tôn Nữ Hỷ Khương, Minh Đức Hoài Trinh , Ngọc Hân ,Phương Đài,Thùy Dương Tử ,Tuệ Mai, Nguyễn Tuấn Phát, Trần Tuấn Kiệt, Nguyễn Thu Minh,  Lâm Vị Thủy, Đào Thanh Khiết, Nguyễn Văn Cần ,Thanh Nhung

      Năm 1964 ông cho tục bản Nhật Báo Dân Ta. Cũng trong thời gian này ông treo giải thưởng thi thơ Tao-Đàn Bạch Nga có tới trên một trăm người tham dự tại nhà hàng Thanh Thế ở Trung tâm thành phố Sài gòn đều do ông đài thọ.

      Năm 1967 Nguyễn Vỹ chỉ còn chủ trương tạp chí Phổ thông chuyên về văn hóa nghệ thuật.

      Năm 1970, ông cho xuất bản sách Tuấn Chàng Trai Nước Việt tập I và II. Hai tập sách giá trị này kể lại trung thực những sự việc xẩy ra trên đất nước mà ông và cha, anh của ông là chứng nhân kể từ đầu thế kỷ thứ XX cho đến ngày chấm dứt thế chiến vào năm 1945. Ông đang viết và dự tính sẽ xuất bản tập III từ năm 1945 đến năm 1970 và cuốn IV từ năm 1970 đến ngày nhắm mắt cũng như sẽ xuất bản tiếp Người Tù 69, Giải thích thơ Bạch Nga, Phong Trào Thơ Mới v.v... Nhưng ngày mồng chín Tết năm Tân Hợi tức ngày 4 tháng 2 năm 1971, một hung tin đến với gia đình, thân hữu và độc giả mến yêu ông: "Nhà thơ Nguyễn Vỹ tử nạn xe hơi khi chiếc xe đò chở ông từ Mỹ Tho về Sài gòn bị lật".

      Tang lễ nhà thơ, nhà báo, nhà văn Nguyễn Vỹ được tổ chức tại chùa Xá Lợi (Sài Gòn) và được an táng tại Nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi. Năm 1983, nghĩa trang di dời để làm công viên, di cốt nhà thơ được hỏa táng đưa về chùa Giác Ngạn.

Cali March 14.2026

Thầy Nẫu