.jpg)
Đầu năm 1970, sau 19 đêm hát liên tiếp cho sinh viên tại Sài Gòn, báo chí hỏi người phụ nữ đứng cạnh nhạc sĩ Lê Uyên Phương: “Tên chị là gì?”
Câu hỏi ấy tưởng đơn giản, nhưng lại làm nên một tên gọi đi qua nhiều thập niên.
Người nhạc sĩ trả lời rằng ông sẽ chia nghệ danh của mình làm hai: vợ ông mang tên Lê Uyên, còn ông là Phương.
Từ đó, công chúng có Lê Uyên và Phương.
Đó là tên của một mối quan hệ đã đi quá xa khỏi ranh giới giữa đời sống và sân khấu.
Lê Uyên là Lâm Phúc Anh, sinh năm 1952. Phương là nhạc sĩ Lê Văn Lộc, sinh năm 1941 tại Đà Lạt. Họ gặp nhau ở thành phố cao nguyên này, kết hôn năm 1968, rồi bước vào âm nhạc với tư cách một đôi tình nhân song ca.
Trước khi có Lê Uyên bên cạnh, Lê Văn Lộc đã dùng bút danh Lê Uyên Phương để viết nhạc.
Năm 1960, khi đang dạy học ở Pleiku, ông viết ca khúc đầu tay “Buồn đến bao giờ”. Bút danh “Lê Uyên Phương” được ghép từ tên người con gái ông từng yêu là Uyên và chữ Phương trong tên mẹ.
Nhưng đến khi gặp Lâm Phúc Anh, những bản nhạc của ông mới tìm được một giọng hát có thể đưa chúng đến đúng nơi chúng cần đến.
Lê Uyên không hát bằng lối phát âm tròn trịa, đẹp đẽ theo khuôn phép của một ca sĩ phòng thu.
Giọng hát ấy có độ khàn, có sự chênh vênh, có nét ngây thơ đi cùng một thứ đam mê gần như không biết tự kiềm chế.
Khi đặt vào nhạc Lê Uyên Phương, giọng hát ấy làm người nghe có cảm giác đây không còn là những bài tình ca được biểu diễn. Đó là hai con người đang kể lại đời sống riêng của họ trước mặt công chúng.
Nhạc của Phương có một thế giới rất riêng.
Tình yêu trong đó không êm đềm.
Không được dựng lên để an ủi.
Cũng không hứa hẹn một cái kết bình yên.
Đó là tình yêu của những người trẻ biết thời gian hữu hạn, biết chia lìa luôn đứng rất gần hạnh phúc, nên yêu nhau bằng một cường độ gần như tuyệt đối.
Vì vậy, những ca khúc như “Tình khúc cho em”, “Vũng lầy của chúng ta”, “Hãy ngồi xuống đây”, “Dạ khúc cho tình nhân”, “Lời gọi chân mây” hay “Cho lần cuối” vẫn giữ được sức hút riêng.
Chúng không né tránh phần tối của tình yêu: sự chiếm hữu, nỗi sợ mất nhau, cơn ghen, niềm vui ngắn ngủi và cảm giác bất lực khi một người không thể giữ trọn một người khác.
Tên tập nhạc “Khi loài thú xa nhau”, xuất bản năm 1970, đã nói gần như trọn vẹn tinh thần ấy.
Trong thế giới của Lê Uyên Phương, con người yêu bằng bản năng nguyên sơ nhất. Khi gần nhau, họ cần nhau đến tận cùng. Khi xa nhau, mọi lý lẽ đều trở nên vô nghĩa.
Thành công của Lê Uyên và Phương cũng không bắt đầu từ những phòng trà sang trọng.
Họ đi hát cho sinh viên, xuất hiện ở các trường Văn khoa, Luật khoa, Sư phạm, Y khoa.
Và rồi từ 19 ngày biểu diễn liên tiếp ở Sài Gòn, tên tuổi của họ nhanh chóng lan rộng. Sau đó, hai người nhận hợp đồng biểu diễn tại năm phòng trà của thành phố.
Điều khán giả nhìn thấy khi ấy là một đôi song ca khác hẳn phần đông ca sĩ cùng thời.
Phương mang cây guitar và những bản nhạc viết cho người phụ nữ của đời mình.
Lê Uyên đứng cạnh ông, hát những lời ấy bằng một vẻ đẹp vừa kiêu hãnh, vừa bất an.
Không ai cần giải thích quá nhiều về họ.
Chỉ cần nghe một ca khúc, người ta đã cảm được tình yêu ấy có thật. Nó không được xây bằng tưởng tượng của một nhạc sĩ ngồi viết về một bóng hồng xa xôi. Nó được viết trong đời sống chung, trong những ngày thiếu thốn, trong tuổi trẻ, trong ám ảnh về bệnh tật và sự chia lìa.
Nhạc sĩ Lê Uyên Phương qua đời ngày 29/6/1999 tại California, sau khi được chẩn đoán ung thư phổi 19 ngày.
Ông ra đi ở tuổi 58.
Nhưng Lê Uyên và Phương không chỉ còn là ký ức của một giai đoạn âm nhạc Sài Gòn.
Họ để lại một lời nhắc rất đẹp về nghệ thuật, khi người nghệ sĩ sống thật đến tận cùng với tình yêu của mình, tác phẩm có thể vượt qua thời gian mà không cần phải cũ đi hay được làm mới một cách gượng ép.
Lê Uyên Phương không hát về tình yêu để làm đẹp cho cuộc đời. Họ hát vì tình yêu, trong những khoảnh khắc mãnh liệt nhất, luôn vừa là hạnh phúc vừa là nỗi bất an của con người.
Bạn nhớ Lê Uyên và Phương qua ca khúc nào?
No comments:
Post a Comment